Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Na marginesie XIII – wiecznego manuskryptu z biblioteki watykańskiej odnaleziono najstarsze znane wyobrażenie kakadu.

Na marginesie XIII – wiecznego manuskryptu z biblioteki watykańskiej odnaleziono najstarsze znane wyobrażenie kakadu.

Fińscy biolodzy, badając XIII wieczny podręcznik sokolnictwa, autorstwa cesarza Fryderyka II Hohenstaufa, natrafili na rysunek egzotycznego ptaka, którego zidentyfikowali jako kakadu. Ów rysunek poprzedza o ok. 250 lat inny rysunek tego ptaka umieszczony na obrazie pt. Matka Boska Zwycięska autorstwa Allesandro Mantegny z 1495 roku, dotąd uznawany za najstarszy. Odkrycie wymusza konieczność zweryfikowania rekonstrukcji przebiegu średniowiecznych szlaków handlowych.

De Arte Venandi cum Avibus (łac. Sztuka polowania z ptakami), to traktat sokolniczy napisany przez cesarza Fryderyka II między rokiem 1241 a 1248. Oprócz tekstu zawiera również rysunki ok. 900 gatunków ptaków. Większość z nich to gatunki typowe dla klimatu europejskiego takie jak: jastrzębie, czaple czy wróble, jednakże fińscy biologowie doszukali się pośród nich również egzotycznego kakadu. Cztery rysunki przedstawiają ich zdaniem przedstawiciela jednego z dwóch  podgatunków tego ptaka: kakadu żółtoczubej lub kakadu żółtolicej. Oba te gatunki występują w północnej Australii, w Nowej Gwinei oraz na okolicznych wyspach Oceanii. Stamtąd musiały trafić na Sycylię, na dwór Fryderyka II Hohenstaufa.

Odkrycie to podważa dotychczasowe ustalenia na temat przebiegu szlaków handlowych w średniowieczu. Dotąd historycy byli przekonani, że Europejczycy nie mieli żadnych związków z mieszkańcami Australii i Oceanii do momentu odkrycia i zbadania przez nich tych miejsc w XVIII wieku.

Cesarz otrzymał ptaka jako prezent od jednego z władców z dynastii Ajjubidów, rządzącego w tamtym czasie Egiptem. Ptak przebywał więc także na obszarze dzisiejszego Kairu.

Australijska historyk Heather Dalton, na co dzień wykładowca Uniwersytetu w Melbourne, zasugerowała, że sportretowane kakadu, po schwytaniu w naturalnym środowisku trafiło najpierw na wyspę Jawa, a potem do Kantonu, stamtąd jedwabnym szlakiem zostało dostarczone do dzisiejszego Kairu.

Wraz ze swoimi współpracownikami podjęła również próbę określenia płci ptaka na podstawię koloru oczu. Są one czerwone, a więc była to samica. Ten sam zespół badaczy zwrócił również uwagę na brak nastroszonej grzywy, co oznacza iż zwierzę nie było zestresowane ani agresywne w trakcie pozowania do rysunku.

Manuskrypt De Arte Venandi cum Avibus przechowywany jest w Bibliotece Watykańskiej. Umieszczony w nim rysunek kakadu jest obecnie najstarszym europejskim wizerunkiem tego ptaka.

Dotąd za taki uchodziło przedstawienie kakadu na obrazie pt. Matka Boska Zwycięska autorstwa Allesandro Mantegny, namalowanego w 1495 roku.

Źródło: theguardian.com, bbc.co.uk, dailymail.co.uk, cnn.com

Damian Sideł

 

Partnerzy



Przewiń do góry