W sercu północno-zachodniego Maroka, w miejscu, które przez wieki pozostawało niemal nieznane, odkryto tajemnicę sprzed tysięcy lat. Wykopaliska w Kach Kouch ujawniają ślady ludzkiej obecności, która wyprzedza dotychczasowe wyobrażenia o historii Afryki Północnej. Pierwsza osada z epoki brązu w Maghrebie zmienia nasze rozumienie tego regionu i burzy dotychczasowe mity o „pustych ziemiach” przed przybyciem Fenicjan. To odkrycie otwiera nowy rozdział w badaniach nad prehistorycznymi społeczeństwami tego obszaru.
Badania prowadzone przez Hamzę Benattię Melgarejo, doktoranta na Wydziale Geografii i Historii Uniwersytetu w Barcelonie, oraz członka Grupy Badawczej Archeologii Klasycznej i Protohistorycznej tego uniwersytetu, doprowadziły do niezwykłego odkrycia – pierwszej osady z epoki brązu w Maghrebie, której początki sięgają okresu sprzed fenickiego osadnictwa. To odkrycie jest przełomowe nie tylko dla historii regionu, ale również dla naszej wiedzy na temat wczesnych społeczeństw Afryki i basenu Morza Śródziemnego.
Kach Kouch – lokalizacja i znaczenie wykopalisk
Osada, znana jako Kach Kouch, położona jest w północno-zachodnim Maroku, około dziesięciu kilometrów od współczesnego wybrzeża, w pobliżu Cieśniny Gibraltarskiej, i około trzydziestu kilometrów na południowy wschód od Tetuanu. Prace wykopaliskowe prowadzone w tym miejscu przez międzynarodowy zespół badawczy ujawniają dowody na obecność ludzi w tym regionie już od około 2200 do 600 r. p.n.e., co czyni je jednym z najstarszych stanowisk archeologicznych w Afryce Śródziemnomorskiej, wykraczającym poza granice Egiptu.
Wyniki opublikowane w czasopiśmie Antiquity wskazują, że Kach Kouch to miejsce wyjątkowe, stanowiące świadectwo długotrwałej obecności ludzi na tym obszarze, z pominięciem dotychczasowej koncepcji „pustych ziem” w Maghrebie przed pojawieniem się Fenician w VIII wieku p.n.e.
Pierwsza faza osadnictwa w Kach Kouch datowana na lata 2200-2000 p.n.e. jest słabo reprezentowana, ale już w tym okresie dostrzegamy pierwsze ślady działalności ludzkiej w regionie. Choć dowody są ograniczone, wskazują one na wczesny etap osadnictwa, związany z przejściem od epoki brązu w Iberii, co sugeruje pierwsze próby osiadłego życia, mimo że pełna stabilizacja nastąpiła dopiero w kolejnych fazach.
Druga faza osadnictwa (od 1300 do 900 r. p.n.e.) to okres, w którym osada Kach Kouch zaczyna tętnić życiem. To właśnie wtedy rozwinęła się stabilna społeczność rolnicza, co stanowi pierwszy jednoznaczny dowód na obecność osiadłych mieszkańców przed przybyciem Fenicjan na te tereny. Odkrycia wskazują na budynki wykonane z drewna i cegły mułowej, a także na silosy wykute w skale, które służyły do przechowywania plonów. Wokół osady uprawiano głównie jęczmień i pszenicę, a także hodowano owce, kozy i bydło. Praktyki te dowodzą, że mieszkańcy Kach Kouch utrzymywali się z rolnictwa, które stanowiło podstawę ich gospodarki.
Trzecia faza, obejmująca lata 800-600 r. p.n.e., jest okresem pełnej adaptacji i wprowadzania nowych elementów kulturowych. W tej fazie wprowadzono innowacje, które miały wpływ na codzienne życie mieszkańców Kach Kouch. Wśród tych zmian znajdowały się żelazne narzędzia, nowoczesna ceramika wytwarzana przy użyciu koła garncarskiego oraz nowe tradycje architektoniczne, w tym użycie kamienia w budownictwie.
Możemy tu również zaobserwować wpływ praktyk i przedmiotów ze wschodnich części basenu Morza Śródziemnego, co sugeruje, że Kach Kouch było częścią szerokich sieci wymiany kulturowej i handlowej. Połączenie lokalnych tradycji z zagranicznymi nowinkami pokazuje, jak społeczność ta potrafiła dostosować się do zmieniających się warunków.
Pierwsza osada z epoki brązu w Maghrebie – znaczenie odkrycia i jego wpływ na historię regionu
Zgodnie z opinią Benatty, odkrycie w Kach Kouch zmienia dotychczasowe postrzeganie historii regionu. Jak podkreśla badacz, Kach Kouch jest jednym z pierwszych dobrze udokumentowanych przykładów ciągłego osadnictwa w Maghrebie i opowiada zupełnie inną historię niż ta, która istnieje od dawna: pokazuje historię dynamicznych społeczności lokalnych, które były dalekie od izolacji.
Oznacza to, że obszar Maghrebu, który dotychczas postrzegany był jako “terra nullius” (ziemia niczyja) przed przybyciem Fenicjan, w rzeczywistości posiadał bogatą historię i był aktywnym uczestnikiem wymiany społecznej, kulturowej i gospodarczej w basenie Morza Śródziemnego.
Choć wykopaliska w Kach Kouch ujawniają cenne informacje na temat osadnictwa w Maghrebie, Hamza Benattia Melgarejo wskazuje, że region ten wciąż skrywa wiele tajemnic, które czekają na odkrycie. Badacz podkreśla, że Maghreb w okresie II i III tysiąclecia p.n.e. był zdecydowanie bardziej złożonym i rozwiniętym regionem, niż dotychczas sądzono. W związku z tym konieczne są dalsze prace badawcze, które pozwolą na pełniejsze zrozumienie tego ważnego okresu w historii Afryki.
Prace w Kach Kouch stanowią tylko początek. Publikowanie wyników badań z tego wyjątkowego stanowiska ma na celu wzbudzenie zainteresowania i zachęcenie do podjęcia dalszych badań, które pozwolą na pełne odkrycie historii Maghrebu, który przez wiele lat był ignorowany w kontekście historycznych narracji o okresie brązu i wczesnej epoki żelaza.
Źródło: Antiquity
