Historia w zasięgu ręki!
Do Archiwum Instytutu Pileckiego trafił 132-stronicowy maszynopis niepublikowanych wspomnień niemieckiego urzędnika cywilnej administracji Generalnego Gubernatorstwa. Autor dobrowolnie zabiegał o pracę w okupowanej Polsce, należał do SS i NSDAP, a od października 1943 do czerwca 1944 roku pracował w Radomiu. Pisał o grabieży, getcie, masowych mordach Żydów, egzekucjach Polaków i codziennym […]
Symbolem zbrodni nazistowskich, rozpoznawalnym nie tylko w Europie, ale i na świecie, stał się Auschwitz-Birkenau. Nie jest to jednak jedyny obóz koncentracyjny i obóz zagłady, jaki III Rzesza założyła na ziemiach polskich. Można tu wymienić Sobibór, Bełżec, Majdanek czy Treblinkę. Nie są to miejsca, które zwiedza się z przyjemnością, ale […]
Zwykła nocna awantura na ulicy Friedrichshain mogła skończyć się grzywną i szybkim zwolnieniem. Dla Bruno Wattermanna, młodego Roma zatrzymanego przez policję, stała się początkiem drogi do obozu koncentracyjnego. Gestapo w Berlinie potraktowało jego pochodzenie, problemy z regularną pracą i wcześniejszy pobyt w Buchenwaldzie jako okoliczności przemawiające przeciwko niemu. 13 czerwca […]
Imię Marian miało upamiętniać człowieka zamordowanego podczas wojny. Tratwa z pomarańczami Macieja Hena (nominowana w tym roku do Nagrody Nike) prowadzi przez rodzinne imiona, urwane biografie i ślady po bliskich, których losy autor poznaje z opowieści, dokumentów, zdjęć oraz pojedynczych zdań. W tej historii pamięć nie układa się w pełną […]
Michał A. Piegzik, Bitwa na Morzu Koralowym. Japońska ofensywa i pierwsza w dziejach bitwa lotniskowców II wojna światowa na Pacyfiku jest tematem bardzo ciekawym, choć w naszym kraju nadal nieco „obcym”. Za sprawą popkultury, ale i wielu publikacji, można dowiedzieć się wiele o amerykańskiej perspektywie tego konfliktu. Efektowne walki lotnictwa […]
Jesienią 1942 roku w Biłgoraju mieszkało jeszcze około 1,5 tysiąca Żydów. W ciągu kilku tygodni większość z nich została wypędzona, pobita, rozstrzelana lub wywieziona w transportach śmierci. Zagłada Żydów w Biłgoraju była procesem rozpisanym na etapy: administracyjne decyzje, przemoc bezpośrednią, deportacje i systematyczne polowania na ocalałych. Biłgoraj nie był wyjątkiem […]
Kiedy okupacyjna Lubelszczyzna pęka na dwie wrogie połowy, a rachunek krzywd zaczyna żyć własnym życiem, historia przestaje mieścić się w szkolnych schematach. Drzazga Tomasza Zyśko zagląda właśnie w tę przestrzeń: w małe miasteczka, gdzie Gwardia Ludowa i NSZ tworzyły własną, brutalną logikę przetrwania, a granica między winą a ocaleniem bywała […]
W powszechnej świadomości Nikita Chruszczow kojarzony jest z częściowym potępieniem zbrodni swojego poprzednika, Józefa Stalina i liberalizacją wewnętrzną w ZSRS w czasie swoich rządów w latach 1953-1964. Wiele osób niestety nie zdaje sobie sprawy, że liberalizacja ta nie dotyczyła religii, która w okresie rządów Chruszczowa była tak samo mocno zaciekle […]