Historia w zasięgu ręki!
W Gułagu karano nie tylko skazanego. Karano też żonę, dziecko, rodzinę, nazwisko i samo pokrewieństwo. Kobiety trafiały do obozów jako więźniarki, „żony zdrajców ojczyzny” i matki dzieci, które zamiast domu znały barak, zonę i sierociniec NKWD. Zazwyczaj o Gułagu mówi się z perspektywy mężczyzn: mężczyźni trafiali do łagrów, mężczyźni pracowali, […]
Katyń od lat wraca w polskiej debacie, bo sprawa nigdy nie została naprawdę zamknięta. Zbrodnia katyńska oznacza mord na polskich jeńcach, ale także kłamstwo państwowe, grę Moskwy z Warszawą i odmowę pełnego wskazania odpowiedzialnych. W rozmowie z Andrzejem Brzezieckim prof. Grzegorz Motyka wyjaśnia, dlaczego prawda o Katyniu nadal uderza w […]
Stary przedmiot potrafi uruchomić historię, której nikt rozsądny nie chciałby znaleźć na własnym biurku. W „Strażniku Rafaela” Krzysztofa Czyżewskiego taki impuls daje zegarek trafiający do toruńskiego antykwariatu. Dalej pojawiają się ślady wojennej grabieży, „Portret młodzieńca” Rafaela Santi, nazwisko Göringa i pytanie, które od dekad wraca przy zaginionych dziełach sztuki: ile […]
Imię Marian miało upamiętniać człowieka zamordowanego podczas wojny. Tratwa z pomarańczami Macieja Hena (nominowana w tym roku do Nagrody Nike) prowadzi przez rodzinne imiona, urwane biografie i ślady po bliskich, których losy autor poznaje z opowieści, dokumentów, zdjęć oraz pojedynczych zdań. W tej historii pamięć nie układa się w pełną […]
Berthold Haase, Max Kollenscher, Codzienność i polityka. Wspomnienia poznańskich Żydów Pamiętniki jako źródło historyczne to temat dobrze opracowany i przeanalizowany z różnych perspektyw. W aspekcie wspomnień przedstawicieli społeczności żydowskiej dochodzi perspektywa Holocaustu. Czy można spojrzeć na wspomnienia Żydów z innej perspektywy? Maciej Moszyński pokazał, że jest to możliwe i ciekawe. […]
Andrzej H. Wojaczek, Żniwo ognia. Ostrze sierpa Wrzesień ’39 zabrał ludziom wszystko: poczucie bezpieczeństwa, ideały, rodziny, majątek, własne miejsce na ziemi, ludzką godność. Było to dotkliwe szczególnie dla tych, którym już raz Opatrzność kazała bić się za Polskę obiecując jej odrodzenie. Teofil Kłosek zbliża się do czterdziestki, jest sam w […]
Krzysztof Kaczmarski, Ks. Stanisław Bełch, Dzienniczek (1942-1943) Duchowny, historyk, persona non grata w komunistycznej Polsce. Książka „Dzienniczek (1942-1943)” odkrywa przed nami postać księdza Stanisława Bełcha. Duszpasterza niezłomnego, założyciela Katolickiego Ośrodka Wydawniczego Veritas. Wichry wojny posłały go do Francji, USA i do Anglii, gdzie spędził ponad połowę swego życia. To tam […]
Piotr H. „Baron”, Pakt z Hitlerem Teorie spiskowe od zawsze pojawiały się w dyskusjach prywatnych i publicznych. Czasami była to plotka, czasami fake news. Ale, jak mówi przysłowie, w każdej plotce jest ziarno prawdy. Historia jest dobrym tematem do snucia przemyśleń co by było gdyby…. Ma to swoje przyczyny w […]