Historia w zasięgu ręki!
Aleksander Ławski, Życie w matni Jesteśmy pokoleniem, które ma szczęście żyć w czasach pokoju, a wojna wydaje się wydarzeniem znanym jedynie z kart historii. A jak zachowalibyśmy się w obliczu działań zbrojnych w naszym kraju czy miejscu, w którym żyjemy? Czy poradzilibyśmy sobie bez dostatku jedzenia i swobodnego dostępu do […]
Kilka minut rozmowy, mała kartka papieru i ołówek trzymany zbyt pewnie jak na sprawy dotyczące milionów ludzi. Nieprzyzwoity dokument Churchilla nie był traktatem ani projektem porozumienia, lecz gestem władzy wykonywanym poza protokołem, opinią publiczną i sojuszniczą kontrolą. Jesienią 1944 roku Moskwa była miejscem, w którym krzyżowały się wojenne ambicje, lęki […]
Najpierw pojawia się pęknięcie w codzienności, drobne sygnały, których łatwo nie zauważyć. Holokaust. Prawdziwe historie ocalonych prowadzi przez ten proces bez komentarza autorskiego. Głosy świadków budują opowieść, która odbiera czytelnikowi komfort dystansu i zmusza do konfrontacji z pamięcią. Nie powstała tu kolejna synteza Zagłady ani porządkujący wykład faktów. Książka Holokaust. […]
Bank nasion w oblężonym Leningradzie stał się miejscem codziennego wyniszczenia i świadomego wyboru. Garstka naukowców trwała przy kolekcji, gdy głód rozkładał organizmy, a miasto przestawało funkcjonować. Każdy dzień sprowadzał się do decyzji, czy chronić przyszłość kosztem teraźniejszości. Wojna zwykle opowiadana bywa przez fronty, rozkazy i mapy. Rzadziej przez magazyny, katalogi […]
Wojciech Hanus, Zbrodnia (nie) osądzona. Losy żandarmów niemieckich biorących udział w mordzie na rodzinie Ulmów i ukrywanych przez nich Żydach 24 marca 1944 r. w Markowej doszło do mordu na rodzinie Ulmów i Żydach, których ukrywali. Wiktoria i Józef Ulmowie, dziś już błogosławieni, zostali zamordowani przez żandarmów niemieckich, którzy swój […]
Blokada Leningradu należy do tych wydarzeń II wojny światowej, które – wydawałoby się – zostały już opowiedziane na wszystkie możliwe sposoby. Głód, zima, śmierć setek tysięcy ludzi, heroizm mieszkańców i bezwzględność wojny totalnej. Zakazany ogród Stalina nie neguje żadnego z tych elementów, ale przesuwa punkt ciężkości. Zamiast kolejnej opowieści o […]
Jesienią 1942 roku w Biłgoraju mieszkało jeszcze około 1,5 tysiąca Żydów. W ciągu kilku tygodni większość z nich została wypędzona, pobita, rozstrzelana lub wywieziona w transportach śmierci. Zagłada Żydów w Biłgoraju była procesem rozpisanym na etapy: administracyjne decyzje, przemoc bezpośrednią, deportacje i systematyczne polowania na ocalałych. Biłgoraj nie był wyjątkiem […]
Nie planowali akcji ratunkowej ani udziału w ruchu oporu. Był poranek, strach i kilku ludzi, którzy nagle musieli zdecydować, czy ryzyko ma granice. Carl Fredriksens Transport wyrósł z chaosu okupowanej Norwegii i z prostego faktu, że czasem nie ma dobrych wyborów. Są tylko konieczne. Historie ratowania Żydów w czasie II […]