Bombardowany Poznań, płonące dworce, pociąg jadący pod ostrzałem i rodzina, która zabiera tylko tyle, ile może unieść w rękach. Wspomnienia Zygmunta Baumana prowadzą w sam środek pierwszych dni wojny, gdzie klęska przestaje być pojęciem z podręcznika, a zaczyna mieć zapach dymu, strachu i poniżenia. Wojna w relacjach świadków rzadko zaczyna […]
Tag: okupacja niemiecka
Zakazane książki na okupowanej wyspie, czyli Wojenny Klub Książki
„Wojenny Klub Książki” przenosi czytelnika na okupowaną przez Niemców wyspę Jersey i od pierwszych stron osadza opowieść w realiach codziennego życia pod kontrolą władzy, która boi się słów. Książki znikają z półek, listy podlegają cenzurze, a zwykłe gesty solidarności nabierają ciężaru ryzyka. W takim krajobrazie rodzi się wspólnota zbudowana wokół […]
Zbrodnia (nie) osądzona |Recenzja
Wojciech Hanus, Zbrodnia (nie) osądzona. Losy żandarmów niemieckich biorących udział w mordzie na rodzinie Ulmów i ukrywanych przez nich Żydach 24 marca 1944 r. w Markowej doszło do mordu na rodzinie Ulmów i Żydach, których ukrywali. Wiktoria i Józef Ulmowie, dziś już błogosławieni, zostali zamordowani przez żandarmów niemieckich, którzy swój […]
Drzazga Tomasza Zyśko – historia, która uwiera |Patronat medialny
Kiedy okupacyjna Lubelszczyzna pęka na dwie wrogie połowy, a rachunek krzywd zaczyna żyć własnym życiem, historia przestaje mieścić się w szkolnych schematach. Drzazga Tomasza Zyśko zagląda właśnie w tę przestrzeń: w małe miasteczka, gdzie Gwardia Ludowa i NSZ tworzyły własną, brutalną logikę przetrwania, a granica między winą a ocaleniem bywała […]
Zanim „Ośka” został partyzantem. Jan Tadeusz Sońta ‒ młode lata (1919 – 1940)
Zanim „Ośka” został partyzantem, był chłopakiem ze Świesielic, któremu szkoła, wiejskie rzemiosło i harcerstwo poukładały w głowie plan działania. Jan Tadeusz Sońta dojrzewał między kuźnią a warsztatami radomskiej „Technicznej”, szybko zamieniając modelarnię na konspirację. Gdy jedni debatowali, on już szukał broni w lasach i sprawdzał się w pierwszych akcjach. Tak […]
Symetria zbrodni. Astrologia Stroopa i rachunek zagłady
Gdy w celi Mokotowa zapadała cisza, a Stroop rozpisywał ludzkie życie na ciągi cyfr i fantazje o własnym honorze, symetria zbrodni przestawała być pojęciem, a stawała się jego codzienną praktyką. W tych rozmowach nie ma miejsca na złudzenia – pojawiają się liczby, wyznania i chłodne kalkulacje, które odsłaniają, jak łatwo […]
2 listopada 1925 roku odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza
Tego dnia, dokładnie 100 lat temu, pod kolumnadą Pałacu Saskiego, odbyła się uroczystość odsłonięcia Grobu Nieznanego Żołnierza – symbolu pamięci o wszystkich polskich żołnierzach, którzy polegli za Ojczyznę, a ich nazwisk nie udało się ustalić. Monument zaprojektowany przez Stanisława Ostrowskiego powstał jako część odbudowywanego po I wojnie światowej kompleksu Pałacu […]
Wstrząsający dokument „Pawiak w relacjach świadków” powraca na ekran. Pokaz z prelekcją Joanny Gierczyńskiej w Izbie Pamięci
W sobotę, 15 listopada 2025 roku, w Izbie Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy odbędzie się wyjątkowe spotkanie z historią – pokaz filmu „Pawiak w relacjach świadków” w reżyserii Andrzeja Kałuszko, połączony z prelekcją Joanny Gierczyńskiej, kierownik Muzeum Więzienia Pawiak. To wydarzenie nie tylko filmowe, ale przede wszystkim edukacyjne i refleksyjne […]