Bułgarscy archeolodzy znaleźli na terenie swojego państwa szablę z polską inskrypcją „Vivat Szlachcic Pan i fundator wojska”. Szabla ta została umieszczona w muzeum w Tyrnowie Wielkim. Przedmiot ten pochodzi z XIX wieku. Wstępne informacje podają, że to prawdopodobnie tak zwana szabla patriotyczna, która była popularna w Galicji w latach 1861-1864. […]
Tag: Szlachta
Co myśleli o Polakach i Polsce na zachodzie w XVII wieku?
Dzisiaj opinia publiczna przykłada sporo uwagi do tego jak jesteśmy postrzegani przez mieszkańców innych państw. W dobie globalizacji i dostępu do różnych środków przekazu ocenie podlegaj praktycznie każdy aspekt naszego życia i w sumie takie porównywania stały się już normą. A jak to wyglądało w XVII wieku i jak postrzegali […]
Szlachecki model prawny a postępowanie względem Braci Polskich
Janusz Tazbir wiek XVII nazwał trzecim, ostatecznym okresem „walki z arianami”. Wskazuje, że aż do 1658 roku Bracia Polscy zachowywali status prawny równy pozostałym mieszkańcom państwa, to już od początku stulecia można obserwować przypadki dyskryminacji tego wyznania na drodze formalnej[1]. Historycy badali te działania zwłaszcza w kontekście nietolerancji religijnej[2]. Ja […]
Kuchnia i zwyczaje biesiadne szlachty polskiej w XVII wieku
Tradycja witania gości otwartymi ramionami, trunkami i zastawionym stołem nie jest w Polsce nowa. Uczty cenione były już od czasów średniowiecznych. Stawały się okazją nie tylko do zakosztowania przyjemności stołu, ale i zademonstrowania swojej zamożności, koligacji rodzinnych i sąsiedzkich oraz przerwania monotonii dnia codziennego. Pisano wtedy o ucztach „wesół nikt […]
Czy wiesz, jak modlili się polscy włościanie?
Kto wie jakie niezwykłe różności kryją omijane karty książeczek do nabożeństwa i agend liturgicznych? Lista przedmiotów i zjawisk, które można poświęcić, jest pod tym względem nieprzeliczona. Prawdziwe cuda możemy znaleźć w tych modlitewnikach, które przykrył już kurz wieków. Oto pewna modlitwa z siedemnastego stulecia: „O Boże, któremu w mądrości doskonałej […]
Sarmacka dama: Barbara Sanguszkowa i Izabela Branicka
Sarmacka dama. Co kryje się pod tym określeniem? Zmierzch XVII wieku wniósł do całokształtu dziedzictwa kulturowego nową epokę – oświecenie. W Rzeczypospolitej szlacheckiej był to czas salonów towarzyskich, tak bardzo powszechnych wśród magnaterii w XVIII wieku. Ten typ rozrywki powstał we Francji, a jego inspiratorami, a raczej inspiratorkami, były kobiety, które […]
Konfederacja warszawska jako przejaw Polskiej tolerancji
Rzeczpospolita był jedynym państwem w ówczesnej Europie, w którym schronienie mogli znaleźć wszyscy ci, którzy odważyli się zmienić swoje wyznanie. Polscy protestanci walczyli przeszło cztery dekady o przywilej, który zapewniłby wolność wyznania. Kiedy w końcu udało się przeforsować akt, który przeszedł do historii jako konfederacja warszawska, polski protestantyzm stracił swoją […]
Stan włościański. Czyli jaki był los chłopów w dawnej Polsce
Jednym z najbardziej przekoloryzowanych (a właściwie to malowanym w ciemnych barwach) obrazów w popularnej historii jest obraz wielowiekowej niewoli chłopskiej – w naszym kraju bardzo żywy. Jest on tak wbity w głowy Polaków, że do okresu funkcjonowania tu gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej bardzo często używamy wielu odniesień nawet w naszych codziennych rozmowach […]