Biografie

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Władysław IV Waza – wojownik w czasach pokoju | część 1

Część I: Kształtowanie wojownika Rośnij, rośnij, Władysławie! Głos twój ludy w krąg szanują – i dla sławy twojej prawie sto ci koron wszędy kłują Ivan Gundulić, Osman Bawiący w 1636 roku w Rzeczpospolitej nuncjusz Honoriusz Visconti takimi słowami opisywał Władysława IV Wazę: „Lubo z przyrodzenia jest żywego temperamentu, ma jednak […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Stanisław August Poniatowski- nieudacznik, zdrajca czy pragmatyk?

Obejmując urząd, został postawiony w sytuacji, w której osamotniona i słaba Rzeczpospolita zdana była na łaskę ościennych mocarstw. Sytuacja wewnętrzna mu nie sprzyjała- potrzeba reform państwa, opór szlachty i walka o wpływy utrudniały prowadzenie polityki zagranicznej. Stanisław August Poniatowski pozostaje dziś jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w naszej historii. Ostatni […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Kim był prawdziwy Skrzetuski z „Ogniem i mieczem”?

Jan Skrzetuski, czyli jeden z dwóch najważniejszych bohaterów Ogniem i Mieczem jest jedną z bardziej znanych postaci literackich w Polsce. Sienkiewicz wykreował tego porucznika husarskiego na wzór rycerza idealnego – odważnego i szlachetnego chrześcijanina, który gotów jest się bić za ojczyznę i świętą wiarę rzymską. Bolesław Prus z pewnym przekąsem […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

„Wstań unieś głowę, wsłuchaj się w słowa pieśni o Małym Rycerzu” – rzecz o Jerzym Wołodyjowskim

Henryk Sienkiewicz w swojej Trylogii na zawsze unieśmiertelnił postać Michała Jerzego Wołodyjowskiego. Mały pułkownik na stałe wpisał się w kanon polskiej popkultury i stał się jedną z najbardziej znanych postaci literackich w naszym kraju. Sienkiewicz miał w zwyczaju czynić z mało znaczących postaci historycznych głównych bohaterów Trylogii. Również i Mały […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Zygmunt III Waza – Fanatyk, bo nie oddał syna

Gdyby zorganizować dzisiaj plebiscyt pt. „Jakim przydomkiem opatrzyć Zygmunta III?”, do rundy finałowej zakwalifikowałyby się chyba dwie propozycje: Zygmunt Marnotrawca Szans oraz Zygmunt Fanatyk Religijny. Oba są równie absurdalne, co popularne, jednak w tym tekście zajmę się dekompozycją tego drugiego. Nadawanie przydomków władcom to praktyka odpowiadająca raczej średniowieczu niż czasom […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Zygmunt III Waza – artysta na polskim tronie

Król Zygmunt III na przestrzeni wieków wzbudzał wiele kontrowersji. Opinia części historyków o tym monarsze jest fatalna. Zarzuca mu się, że był agentem Watykanu czy Szwecji, obwinia za rokosz sandomierski, wypomina niewykorzystanie kampanii moskiewskiej; przytacza się, że chciał sprzedać Habsburgom tron wawelski w zamian za koronę szwedzką, wreszcie wini za […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Polityka Sarmatikon

Michał Korybut Wiśniowiecki – jak to z nim było?

Panowanie Michała Korybuta-Wiśniowieckiego nie ma w Polsce dobrej prasy. Historycy bardzo krytycznie podchodzili do rządów króla jak i jego samego. W naszej świadomości monarcha kojarzony jest z miernotą intelektualną, żarłokiem oraz nieudolnym politykiem zdominowanym przez magnackie frakcje. Czy naprawdę król Michał był aż tak złym władcą na jakiego przez lata […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Jan Kazimierz – król mimo woli

30 kwietnia 1669 roku z Warszawy wyruszył skromny orszak, na którego czele podążał Jan Kazimierz Waza. Król, po ogłoszonej we wrześniu 1668 roku abdykacji, na zawsze opuszczał stolicę. Jego 20-letnie panowanie określano jako: „Początek Nieszczęść Królestwa”, zaś sam Jan Kazimierz skutecznie zraził do siebie poddanych. Rządy ostatniego z Wazów to […]