260 lat ciągłości, technologii i wyobraźni. Mennica Polska, jedna z najstarszych działających mennic na świecie, obchodzi jubileusz istnienia. Instytucja powołana w XVIII wieku przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego od dekad funkcjonuje na styku dziedzictwa i nowoczesności, pozostając wyłącznym producentem monet obiegowych dla Narodowego Banku Polski oraz autorem rozpoznawalnych na całym świecie projektów kolekcjonerskich.
Jubileusz staje się punktem wyjścia do rozmowy o długim trwaniu instytucji, ale też o tym, jak rocznice mogą pracować komunikacyjnie, a więcej przeczytasz o tym TUTAJ.
Historia zapisana w metalu
Początek historii sięga 10 lutego 1766 roku, gdy weszła w życie reforma mennicza ostatniego króla Rzeczypospolitej. Powołana wówczas Mennica Warszawska miała stanowić jeden z fundamentów nowoczesnego państwa i jego systemu finansowego. Data ta do dziś funkcjonuje symbolicznie w środowisku menniczym jako Dzień Mincerza.
Działalność Mennicy Warszawskiej została przerwana 1 stycznia 1868 roku decyzją władz carskich. Zakład zamknięto, a urządzenia produkcyjne wywieziono do Petersburga. Ciągłość tradycji wróciła dopiero w II Rzeczypospolitej. W 1924 roku wznowiono produkcję monet pod nową nazwą – Mennica Państwowa.
Okres II wojny światowej przyniósł kolejne zniszczenia. Budynki zakładu zajęły niemieckie władze okupacyjne, zaplecze warsztatowe uległo zniszczeniu, a zgromadzone kruszce skonfiskowano. Produkcję uruchomiono ponownie w 1945 roku, a osiem lat później wybito pierwsze powojenne monety. W 2005 roku instytucja przyjęła obecną nazwę – Mennica Polska.
Mennictwo w wielu skalach
Współczesna Mennica Polska funkcjonuje jako jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie zakładów menniczych na świecie. Tradycja rzemiosła łączy się tu z konsekwentnym rozwojem technologii oraz poszukiwaniem nowych form wyrazu.
– Nasz jubileusz pozostaje świętem tradycji, która nigdy nie zamieniła się w muzealny eksponat. Przez 260 lat fundamentem rozwoju pozostawał szacunek dla rzemiosła oraz odwaga w przekraczaniu barier technologicznych. Produkcja monet dla banków centralnych na całym świecie i realizacja pionierskich projektów menniczych potwierdzają, że granice współczesnego mincerstwa wyznacza wyobraźnia – podkreśla Katarzyna Budnicka-Filipuk, Prezes Zarządu Mennicy Polskiej.
Produkcja monet obiegowych dla rynku krajowego i zagranicznego stanowi jeden z filarów działalności firmy. Równolegle powstają monety kolekcjonerskie – zarówno autorskie serie, jak i emisje okolicznościowe – oraz monety bulionowe ze srebra i złota, których wartość opiera się na wadze i czystości kruszcu. Uzupełnieniem oferty pozostają sztabki metali szlachetnych o zróżnicowanej gramaturze, chętnie wybierane przez inwestorów.
Zakres działalności wykracza jednak poza klasyczne mennictwo. Spółka rozwija segment płatności elektronicznych, obsługując systemy kart miejskich, sprzedaż i dystrybucję biletów komunikacji miejskiej, kolejowych, pre-paidów oraz urządzeń do obsługi płatności. Równolegle prowadzona jest działalność deweloperska, w tym realizacja inwestycji Bulwary Praskie – dużego osiedla mieszkaniowego na warszawskiej Pradze Północ.
Monety, które zmieniają reguły gry
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych obszarów aktywności Mennicy Polskiej pozostają projekty niestandardowe. W 2013 roku, po latach prac projektowych i prototypowania, zaprezentowano pierwszą na świecie monetę przestrzenną – „Fortuna Redux”. Cylindryczna forma stała się wydarzeniem bez precedensu w świecie numizmatyki i otworzyła nowy kierunek eksperymentów formalnych, doceniony licznymi nagrodami międzynarodowymi.
Kolejny przełom przyniósł rok 2024 i prezentacja pierwszej latającej monety – UFO MP-1766. Zapowiedziane na najbliższe miesiące premiery rozwijają ten nurt. Moneta „Tarcza Achillesa” odwzorowuje mitologiczny artefakt w czterouncjowej formie, a projekt „Magnolia”, zaprezentowany podczas targów World Money Fair w Berlinie, wykorzystuje efekt zmiany barwy kwiatu pod wpływem światła słonecznego.
Ambasador kultury zapisanej w kruszcu
Od lat istotnym elementem działalności Mennicy Polskiej pozostaje promocja kultury poprzez projekty numizmatyczne. Przykładem są serie monet z reprodukcjami prac Zdzisław Beksiński, realizowane we współpracy z Muzeum Historycznym w Sanoku, posiadającym prawa autorskie do dorobku artysty. Po sukcesie pierwszej odsłony na rynek trafiła kolejna seria.
Sztuka współczesna znajduje również odzwierciedlenie w projektach inspirowanych twórczością Wojciech Siudmak, gdzie szlachetny metal staje się nośnikiem rozbudowanej wizji artystycznej.
– Monety opuszczające zakład produkcyjny pełnią funkcję nośników znaczeń i emocji. Część projektów stanowi świadomy gest wobec polskiej kultury i jej twórców. Misja ambasadora kultury realizowana jest z taką samą precyzją, jak rozwój technologiczny – podkreśla Katarzyna Budnicka-Filipuk.
Obok sztuki współczesnej obecne pozostaje dziedzictwo historyczne. Mennica Polska wybija złote medale poświęcone polskim władcom, wśród nich Bolesławowi Chrobremu, Kazimierzowi I Odnowicielowi oraz Władysławowi Łokietkowi. Wiosną do serii dołączy medal z wizerunkiem Kazimierza Wielkiego.
Historia Mennicy Polskiej ukazuje instytucję, która od ponad dwóch i pół wieku konsekwentnie poszerza granice sztuki menniczej. Innowacje technologiczne i artystyczne wielokrotnie wyznaczały kierunki rozwoju światowej numizmatyki, a strategia rozwoju zakłada dalsze wzmacnianie tej pozycji w kolejnych dekadach działalności.
Źródło: materiały prasowe Mennicy Polskiej
