„A jednak wojna… Rok 1939 na Kresach Wschodnich i Zachodnich”

VII Międzynarodowa Konferencja Kresowa

„A jednak wojna… Rok 1939 na Kresach Wschodnich i Zachodnich”

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Bytom, 22 listopada 2019

Organizatorzy konferencji

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Muzeum Niepodległości w Warszawie

Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Komitet organizacyjny konferencji

Dr hab. Maciej Fic, Instytut Historii, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dr Joanna Lusek – Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Dr hab. Jolanta Załęczny – Muzeum Niepodległości w Warszawie

9.00–9.15 Powitanie gości

Mgr Iwona Mohl – Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Dr hab. Jolanta Załęczny – Muzeum Niepodległości w Warszawie

Dr hab. Maciej Fic, Instytut Historii, Uniwersytet Śląski w Katowicach

9.15–9.45 Wykład wprowadzający

Dr hab. Jolanta Załęczny, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Akademia Finansów i Biznesu Vistula, filia w Pułtusku

Kresowe biografie wpisane w wojnę 1939 roku

9.45–11.45 Sesja I

Moderator: dr hab. Maciej Fic, Instytut Historii, Uniwersytet Śląski w Katowicach

1. Dr hab. prof. UWr. Piotr Cichoracki, Instytut Historyczny, Uniwersytet Wrocławski

Mieszkańcy województw północno-wschodnich II RP wobec zagrożenia wojennego w latach 1938–1939 

• Dr Zbigniew Bereszyński, Państwowy Instytut Naukowy – Instytut Śląski w Opolu

Napaść sowiecka na Polskę w 1939 roku a spory historyków rosyjskich o przyczyny i charakter II wojny światowej

• Mgr Piotr Bojarski, Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie

Wileńska publicystyka narodowo-demokratyczna wobec upadku państwa polskiego w 1939 roku. Wybrane przykłady

• Mgr Przemysław Mandela, Instytut Pamięci Narodowej. Oddział we Wrocławiu

Kresowe pułki piechoty Wojska Polskiego w kampanii 1939 roku. Zarys działań bojowych na wybranych przykładach

• Dr hab. prof. UWr. Małgorzata Ruchniewicz, Instytut Historyczny, Uniwersytet Wrocławski

Rok 1939 jako cezura narracyjna w relacjach kresowych. Wokół kolekcji relacji i wspomnień Archiwum Naukowego Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego

• Dr Małgorzata Laburda-Lis, Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku

Kulturowy obraz wojny w opowieściach Kresowiaków bytomskich

• Dr hab. Wasyl Gulaj, Uniwersytet Narodowy, Politechnika Lwowska

Żydzi w południowo-wschodnich województwach II RP w 1939 roku

11.30 – 11.45 Dyskusja

11.45 – 12.00 Przerwa

12.00–13.30 Sesja II

Moderator: Dr hab. prof. UWr. Małgorzata Ruchniewicz, Instytut Historyczny, Uniwersytet Wrocławski

1. Dr Przemysław Jagieła, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych

Nominacje oficerskie podchorążych Wojska Polskiego we wrześniu 1939 roku. Historia i implikacje

• Mgr Rafał Kubiak, Muzeum Solca im. Przemysła w Solcu Kujawskim

Była dywersja. Potyczki z niemieckimi dywersantami w okolicach Solca Kujawskiego we wspomnieniach żołnierzy Armii Pomorze

• Mgr Andrzej Kotecki, Mauzoleum Walki i Męczeństwa Al. Szucha, Muzeum Niepodległości w Warszawie

Flotylla Rzeczna w Pińsku przed 17 września 1939 roku 

• Mgr Rafał Michliński, Instytut Pamięci Narodowej. Oddział w Warszawie

Flotylla Pińska po17 września 1939 roku

• Dr hab. prof. UO Marek Białokur, Instytut Historii, Uniwersytet Opolski

A jednak wojna…. którą wygramy, bo od Bałtyku odepchnąć się nie damy. Polska i jej granice w przededniu wybuchu II wojny światowej na łamach satyrycznego tygodnika „Mucha”

13.15–13.30 Dyskusja

13.30–14.30 Przerwa 

14.30–16.00 Sesja III

Moderator: Dr hab. Zdzisław Marcinów, Instytut Nauk o Literaturze Polskiej, Uniwersytet Śląski w Katowicach

1. Mgr Dariusz Zalega, Instytut Historii, Uniwersytet Śląski

Przed Wrześniem była Hiszpania. Śląscy antyfaszyści w hiszpańskiej wojnie domowej

• Mgr Daniel Korbel, Instytut Historii, Uniwersytet Śląski

Podcinanie gałęzi… Polska polityka wobec Czechosłowacji w latach 1938–1939

• Dr Wojciech B. Moś, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Obrona Śląska Cieszyńskiego. 1–2 września 1939 roku

• Dr Joanna Lusek, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Kiedy wybuchła wojna… Początek wojny we wspomnieniach mieszkańców Górnego Śląska.

Projekt Archiwum Historii Mówionej „e-historie.pl”

• Mgr Szymon Pietrzykowski, Instytut Pamięci Narodowej. Oddział w Poznaniu

Rok 1939 na Kresach Zachodnich z perspektywy żydowskich mieszkańców Koła nad Wartą

15.45–16.00 Dyskusja

16.00–16.15 Przerwa

16.15–17.50 Sesja IV

Moderator: Dr hab. Jolanta Załęczny, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Akademia Finansów i Biznesu Vistula, filia w Pułtusku

1. Dr Kinga Fink, Wydział Muzyki, Uniwersytet Rzeszowski

Lwów 1939. Życie muzyczne miasta w przededniu wybuchu wojny

• Dr hab. Zdzisław Marcinów, Instytut Nauk o Literaturze Polskiej, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Drugi brzeg. Trauma przekroczenia granicy w literackich zapiskach Marii Kuncewiczowej, Stanisława Vincenza, Mariana Hemara i Kazimierza Wierzyńskiego

• Mgr Anna Meiser, Wydział Filologiczno-Historyczny, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie

Dom nasz wspólny burzą wrogi. Początek II wojny światowej w poezji Marii Haliny Szulcowej

• Dr Marta Milewska, Akademia Finansów i Biznesu Vistula, filia w Pułtusku

Rok 1939 w edukacji historycznej

• Dr Barbara Włochowicz, Wyższa Szkoła Humanitas w Sosnowcu

Rola wspomnień i relacji w przybliżaniu tematyki września 1939 roku w edukacji historycznej

17.30–17.45 Podsumowanie konferencji