Archeolodzy odkryli 2000-letni grobowiec z 12 szkieletami pod „Skarbcem” w starożytnym mieście Petra w Jordanii. Skarbiec, znany w języku arabskim jako „Al-Khazneh”, tłumaczy się jako „skarbiec faraona”. Jego dokładna funkcja pozostaje tajemnicą, choć mógł służyć jako mauzoleum dla nabatejskiego króla Aretasa IV Filopatrisa. Entuzjaści filmów mogą rozpoznać to miejsce jako lokalizację „Świętego Graala” w filmie Indiana Jones i ostatnia krucjata z 1989 roku.
Podczas wykopalisk w grobowcu archeolodzy znaleźli również ceramikę pochowaną wraz z osobami. Według oświadczenia Uniwersytetu St Andrews w Szkocji, jeden ze szkieletów trzymał ceramiczne naczynie przypominające kielich.
Analiza osadów, przeprowadzona przez Tima Kinnairda ze Szkoły Nauk o Ziemi i Środowisku na Uniwersytecie w St Andrews, datowała materiały na okres od połowy I wieku p.n.e. do początku II wieku n.e. Tożsamość 12 osób pozostaje nieznana, a dalsze badania nad grobowcem i jego zawartością są w toku.
Grobowiec został odkryty podczas badań teledetekcyjnych prowadzonych przez Richarda Batesa, geofizyka z Uniwersytetu St Andrews. Bates podkreślił globalne znaczenie znaleziska, zauważając, że kompletne pochówki wczesnych Nabatejczyków są rzadkością w Petrze. Podkreślił, że pochówki i szczątki ludzkie mogą dostarczyć cennych informacji na temat historii Petry i ludu Nabatejczyków.
Nabatejczycy prosperowali w południowej Jordanii około 2000 lat temu, a Petra stała się głównym miastem na kluczowych karawanowych szlakach handlowych, znanym z oszałamiającej architektury. Jednak Imperium Rzymskie przejęło królestwo Nabatejczyków w II wieku naszej ery, co doprowadziło do upadku Petry, według Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej.
Po wykryciu grobowca, plan jego wykopalisk został opracowany przez Jordański Departament Starożytności i Amerykańskie Centrum Badań Orientalnych, przy wsparciu Discovery Channel, który również wyemitował film dokumentalny o wykopaliskach w ramach swojej serii Excavation Unknown.
Laurent Tholbecq, profesor archeologii z Wolnego Uniwersytetu w Brukseli, który nie był zaangażowany w badania, zauważył, że dwa podobne grobowce zostały odkopane w pobliżu przez jordański Departament Starożytności około 20 lat temu.
Nowo odkryty grobowiec, który poprzedza Skarbiec, może pomóc w wyjaśnieniu harmonogramu budowy Skarbu, który od dawna jest przedmiotem dyskusji. Według Laurenta Tholbecqa, datowanie Skarbu, obecnie szacowane na pierwszy kwartał I wieku n.e., powinno zostać potwierdzone przez artefakty znalezione w grobowcu.
Lucy Wadeson, archeolog z Uniwersytetu w Edynburgu, która nie brała udziału w wykopaliskach, z zadowoleniem przyjęła odkrycie. Wyraziła nadzieję, że zapewni ono wgląd w praktyki pogrzebowe Nabatejczyków, które pozostają w dużej mierze nieznane ze względu na niedobór niewykopanych grobowców. Dzięki nienaruszonym szczątkom ludzkim i dobrom grobowym naukowcy mogą lepiej zrozumieć rytuały pogrzebowe związane z imponującymi grobowcami Petry.
Jednak Megan Perry, profesor antropologii na Uniwersytecie Wschodniej Karoliny, która intensywnie pracowała w Petrze, ale nie była częścią tego projektu, uznała odkrycie za mniej zaskakujące. Zauważyła, że pobliski grobowiec został odkopany w 2003 roku, co sprawia, że odkrycie kolejnego grobowca w tym obszarze jest oczekiwane. Perry wspomniała również, że inne odkopane grobowce w Petrze, w tym te, które badała, zawierały znacznie więcej niż 12 osób.
Mimo to Perry przyznała, że ponieważ znaczna część Petry pozostaje niezbadana, wszelkie nowe odkrycia mogą wnieść cenne informacje, zwłaszcza jeśli wykopaliska będą zgodne z odpowiednimi standardami. Dodała, że grobowiec nadal może rzucić światło na historię Skarbu Państwa. Live Science skontaktowało się z zaangażowanymi archeologami, ale do czasu publikacji nie otrzymało odpowiedzi.
Źródła:
- Michele Stefanile, Michele Silani, Maria Luisa Tardugno, The submerged Nabataean temple in Puteoli at Pozzuoli, Italy: first campaign of underwater research, Antiquity [dostęp: 23.10.2024].
- Kristina Killgrove, 2,000-year-old temple from ‘Indiana Jones civilization’ found submerged off Italy, Live Science [dostęp: 23.10.2024].
Fot. M. Stefanile
