Obchody Roku Stanisława Staszica połączą symbole, muzykę i miejską przestrzeń: od chrztu róży jego imienia, przez jazzowy album inspirowany jego postacią, po przewodnik, w którym Staszic stanie się gospodarzem własnego miasta.
Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Stanisława Staszica w 200. rocznicę jego śmierci. Choć obchody obejmą cały kraj, to właśnie Piła, miejsce jego urodzenia, szykuje najbardziej rozbudowany program. Inauguracja zaplanowana jest na 20 stycznia – w rocznicę śmierci Staszica – przy pomniku w Pile oraz równolegle w Warszawie, przy jego grobie i podczas otwarcia wystawy w Sejmie. Więcej o tej, innych rocznicach i ich potencjale przeczytasz TUTAJ.
Władze miasta zapowiadają wyraźną obecność Staszica w przestrzeni miejskiej. Pojawią się nowe tablice wjazdowe podkreślające, że Piła jest „grodem Staszica”, a jedna z głównych ulic zostanie ozdobiona tematycznymi proporcami. To gest symboliczny, ale czytelny: miasto chce opowiedzieć swoją tożsamość przez postać patrona.
Jednym z najbardziej charakterystycznych projektów będzie album-przewodnik „Urodziłem się w mieście Piła…”, przygotowywany we współpracy z wydawnictwem Unitex. Staszic wystąpi w nim jako narrator i przewodnik po współczesnym mieście. W marcu podczas uroczystej sesji Rady Miasta odbędzie się także symboliczny chrzest róży jego imienia, która później trafi do przestrzeni miejskiej i sprzedaży podczas Krajowej Wystawy „Miasto-Ogród”.
Obchody nie zamkną się w granicach Piły. Zaplanowano ogólnopolską trasę turystyczną „Śladami Staszica”, konferencje naukowe w Pile, Warszawie i Żelazowej Woli, jubileuszowe wystawy w Parku Staszica oraz w Zakopanem. Jesienią program domknie jazzowa płyta inspirowana postacią Staszica, której premiera zaplanowana jest na listopad – miesiąc jego urodzin.
Koordynacją działań zajmuje się Komitet Obchodów Roku Stanisława Staszica, przy którym aktywnie działa Muzeum Stanisława Staszica. Jak podkreślają organizatorzy, celem jest połączenie refleksji nad dorobkiem jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia z nowoczesnymi formami przekazu. Bez muzealnej gabloty jako jedynego punktu odniesienia.
Stanisław Staszic (1755–1826) – filozof, publicysta, reformator i przyrodnik – przez całe życie powtarzał, że warto „być narodowi użytecznym”. W 2026 roku Piła zamierza potraktować to hasło dosłownie, przekładając je na spójny, wielowątkowy program działań kulturalnych i edukacyjnych.
Źródło: Miasto Piła, PAP
Fot. Ławeczka Stanisława Staszica w Pile
