Program wydarzeń sierpień 2014
Dom Spotkań z Historią
ul. Karowa 20 w Warszawie
Zapraszamy do Domu Spotkań z Historią w sierpniu na: spotkania, pokazy filmowe, spacery po Warszawie oraz do zwiedzania wystaw: John Vachon. Trzy razy Polska; (Nie)ciągłość. Portugalia w XX wieku od upadku monarchii do Rewolucji Goździków oraz 25 X WARSZAWA w galerii plenerowej na skwerze im. ks. Twardowskiego. Na wszystkie wydarzenia i wystawy WSTĘP WOLNY.
Kontakt: Małgorzata Purzyńska, tel. 22 255 05 20, kom. 601 502 609;[email protected].
SPOTKANIA, POKAZY FILMOWE, SPACERY
9.08 (sob.), 12.00-17.00
Ormiańska sobota w DSH
W programie Ormiańskiej soboty: 12.00 Mnich, historyk, kronikarz Kresów. W 200. rocznicę urodzin Sadoka Barącza – prezentacja z udziałem o. Marka Miławickiego OP i prof. Krzysztofa Stopki; 14.00 Genealog w potrzasku – prezentacja Hanny Kopczyńskiej-Kłos o badaniach genealogicznych rodzin ormiańskich; 15.00 Kresowe Pokucie. Rzeczpospolita Ormiańska – promocja książki Moniki Agopsowicz z udziałem dr. hab. Andrzeja A. Zięby; 16.00 U progu 100. rocznicy ludobójstwa Ormian – spotkanie z Edwardem Mier-Jędrzejowiczem poświęcone inicjatywom upamiętnienia ofiar Mec Jeghern. Prowadzenie: Tomasz Kuba Kozłowski, Monika Agopsowicz, Armen Artwich. W przerwach degustacja potraw ormiańskich. Organizatorzy: Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich, DSH.
10.08 (niedz.), 12.00
Drugi DZIELNICOWY DYŻUR VARSAVIANISTYCZNY! – SIELCE – pieszo
Start: 12.00, róg ulicy Gagarina i Belwederskiej, przed budynkiem danej księgarni „Uniwersus”. Czas: 3h. Przewodnik: Michał Fijka. Sielce znalazły się w granicach Warszawy w roku 1916. Wcześniej były popularnym miejscem podmiejskich wypraw warszawiaków. Pomimo licznych zmian urbanistycznych do dzisiaj przetrwało wiele z dawnej zabudowy. Osią wycieczki będzie historia folwarku sieleckiego, zabudowy willowej oraz budownictwa spółdzielczego i fabrycznego. Będzie też wątek filmowy: w 1949 przy ul. Chełmskiej 21 powstała Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. Będzie także klimatycznie – opowieści Stanisława Grzesiuka przeniosą nas w czasie do przedwojennej Warszawy.
10, 30.08 (niedz., sob.), 16.00
„W starym kinie” – Książątko (1937, 80’), reż. Konrad Tom, Stanisław Szebego
Urocza komedia, w której krynickie uzdrowisko staje się świadkiem miłosnych perypetii poczciwej dziewczyny i dziedzica Rolskiego. Władzia, młoda urzędniczka prowincjonalnej poczty wygrywa na loterii i pieniądze postanawia wydać na wakacje w górach. W drodze na dworzec zostaje okradziona i poznaje jadącego do uzdrowiska bez grosza przy duszy Franka. Nowy znajomy bierze ubraną po męsku Władzię za chłopca, a bohaterka nie wyprowadza go z błędu. Po przyjeździe do Krynicy oboje zatrudniają się w pensjonacie, w którym mieszka Rolski ze swoją niewierną narzeczoną, co staje się początkiem serii nieporozumień. W roli dziedzica Eugeniusz Bodo, pierwszy amant przedwojennego kina.
15.08–5.10
E-kartka 1939 – aplikacja na smartfon
Zapraszamy do pobrania bezpłatnej aplikacji na smatfona „e-kartka z historii. Warszawa 1939”, którą przygotowaliśmy wspólnie w Fundacją „Warszawa1939.pl” związku z 75. rocznicą wybuchu II wojny światowej. To multimedialne kalendarium historyczne obejmuje 52 dni między 15 sierpnia a 5 października 1939 roku, czyli ostatnią polską defiladą przed wybuchem wojny i niemiecką defiladą zwycięstwa. Użytkownicy aplikacji, każdego dnia, otrzymają krótkie informacje o najważniejszych wydarzeniach i życiu codziennym w stolicy, archiwalne zdjęcia i filmy. Aplikacja posiada także funkcję nawigacji (mapę przedwojenną i współczesną google), dzięki której można dotrzeć do omawianych miejsc, zrobić zdjęcie i włączyć do aplikacji. Aplikacja przygotowana na systemy Android oraz iOS będzie do pobrania od 15 sierpnia ze sklepów Google Play i AppStore pod nazwą „e-kartka 1939”. Uzupełnieniem aplikacji będzie portal www.wrzesien39.waw.pl. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2014”.
16.08 (sob), 16.00
„W starym kinie” – Cud nad Wisłą (1921, 46’), reż. Ryszard Bolesławski
Z okazji rocznicy Bitwy Warszawskiej i święta Wojska Polskiego pokażemy jeden z pierwszych filmów fabularnych o wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Życie w nadbużańskiej wsi toczy się spokojnie i monotonnie, gdy tymczasem przez Kresy wschodnie przetacza się front wojny polsko-bolszewickiej. W jednym z domów mieszka córka bogatego gospodarza, w której jest zakochany dziedzic. Wiosną 1920 roku we wsi pojawiają się bolszewicy i zajmują dwór dziedzica, a w okolicy zaczynają się toczyć się walki. Obraz został zrealizowany na zamówienie ówczesnego Wydziału Propagandy Ministerstwa Spraw Wojskowych. W jednej z głównych ról zobaczymy Jadwigę Smosarską.
17.08 (niedz.), 12.00
Drugi DZIELNICOWY DYŻUR VARSAVIANISTYCZNY! – SASKA KĘPA – pieszo
Start: 12.00, rondo Waszyngtona pod Pomnikiem Waszyngtona. Czas: 2 h. Przewodnik: Katarzyna Chudyńska-Szuchnik. Kiedyś wyspa na Wiśle, dziś oaza zieleni i życia towarzyskiego Warszawy. Chociaż administracyjnie należy do Pragi-Południe jest miejscem odmiennym. Pokażemy dzieła najwybitniejszych awangardowych projektantów funkcjonalizmu: Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy, małżonków Brukalskich, Lucjana Korngolda. Klimat tej części miasta tworzą nie tylko wille z zielonymi ogrodami, egzotyczne ambasady i nazwy ulic nawiązujące do dalekich miast i państw, ale przede wszystkim jej mieszkańcy Saskersi, którzy twierdzą, że tutaj znajduje się pępek Warszawy. Spróbujemy go odnaleźć.
20.08 (śr.), 12.00 i 18.00
„Opowieści z Kresów” – U Polski bram. Rzecz o Korpusie Ochrony Pogranicza
W dniach 21-22 sierpnia 1924 roku, podczas specjalnego posiedzenia Rady Ministrów z udziałem Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego podjęto decyzję o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza. W 90. rocznicę utworzenia formacji powołanej do ochrony wschodniej granicy II Rzeczypospolitej zapraszamy na multimedialną prezentację Tomasza Kuby Kozłowskiego z cyklu „Opowieści z Kresów”. Opowieść o KOP-ie, jego roli i służbie na Kresach oraz walkach toczonych we wrześniu 1939 roku z Armią Czerwoną ilustrowana będzie oryginalna ikonografią z epoki.
24.08 (niedz.), 12.00
Drugi DZIELNICOWY DYŻUR VARSAVIANISTYCZNY! – REMBERTÓW – pieszo
Start: 12.00, przy bramie Akademii Obrony Narodowej, ul. Chruściela róg Sztandarów. Czas: ok. 2,5 h. Przewodnik: Elżbieta Jabłońska. Miasto garnizonowe związane z wojskiem od czasów carskich. Wycieczka pod hasłem „Rembertów – Kolebka Orła Białego”. Zwiedzanie zabytkowej część Akademii Obrony Narodowej, najwyższej rangą uczelni Wojska Polskiego, spadkobierczyni i kontynuatorki Szkoły Rycerskiej, której absolwentem był m.in. Tadeusz Kościuszko. Na trasie m.in. strzelnica tunelowa, kościół garnizonowy, Hotel Ofi cerski, Willa „Olbrychtówka”, koszary carskie, stajnie, kasyno, Komisja Doświadczalna. W trakcie spaceru odwiedzimy też Park Militarny, gdzie eksponowany jest zabytkowy sprzęt wojskowy, który stanowił wyposażenie piechoty i artylerii.
24, 31.08 (niedz.), 16.00
„W starym kinie” – Każdemu wolno kochać (1933, 82’), reż. Mieczysław Krawicz, Janusz Warnecki
Szlagierowa komedia muzyczna z udziałem gwiazd przedwojennego ekranu: Adolfa Dymszy i Miry Zimińskiej. Alojzy Kędziorek, biedny muzyk mieszkający na poddaszu, kocha córkę właścicieli kamienicy, Renię. Rodzice przeznaczyli jej na męża bogatego Balerona. Zanim wszystko dobrze się skończy, Alojzy wzięty zostanie za wariata i zamknięty w szpitalu psychiatrycznym, gdzie będzie dyrygował orkiestrą składającą się z miejscowych pacjentów. Pierwszy polski film, którego dźwięk zarejestrowano bezpośrednio na taśmie fi lmowej (zapis optyczny).
28.08 (czw.), 18.00
Spotkanie z książką –Samotność Portugalczyka
Spotkanie z Izą Klementowską, autorką reportażu Samotość Portugalczyka. Kto rządził w domu Antonio de Oliveiry Salazara, dlaczego Joao Soares został tylko w piżamie, co słychać wewnątrz fortu w Caxias, kogo Eryk zabiera ze sobą do Angoli, dlaczego Kinkas spędzał całe dnie na cmentarzu, a dom Rui przypominał pomnik? To nie Portugalia pięknych wybrzeży i fado, lecz Portugalia podsłuchów, cieni na ścianie i niespełnionych obietnic. Kraj okrojony z terytorium i dumy. Iza Klementowska – reporterka i dziennikarka, stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, publikowała w wielu tytułach, jej teksty ukazały się również w antologiach Swoją drogą, Pytania, których się nie zadaje, Odwaga jest kobietą. Organizatorzy: Wydawnictwo Czarne, DSH.
31.08 (niedz.), 12.00
Drugi DZIELNICOWY DYŻUR VARSAVIANISTYCZNY! – OTWOCK – pieszo
Start: 12.00, stacja PKP Otwock. Czas: ok. 2,5 h. Przewodnik: Kacper Gontar. Otwock jest miejscem magicznym. Przed wojną nosił dumne miano uzdrowiska i letniska warszawiaków. To tu mieści się największy drewniany budynek w Europie, w którego ogrodzie rosły dawniej bananowce. To tu stoją do dziś dziesiątki „świdermajerów”, stanowiące prawdziwe perełki drewnianej architektury. Przed wojną mieściły się w nich sanatoria, pensjonaty, domy uzdrowiskowe etc. Podczas wycieczki zażyjemy „kąpieli powietrzno-słonecznych” oraz zobaczymy budynek przypominający kształtem butelkę likieru. Odszukamy w lesie ruiny Zakładu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów „Zofi ówkę”, w którym w sierpniu 1942 roku Niemcy zamordowali 110 pacjentów.
Do7.09
„Raz, dwa, trzy warszawiakiem jesteś Ty!”
Zapraszamy do udziału w IV edycji międzymuzealnej gry rodzinnej „Raz, dwa, trzy warszawiakiem jesteś Ty” zainicjowanej przez Muzeum Powstania Warszawskiego. Tym razem motywem przewodnim jest Sen o Warszawie. Przez całe lato zespoły rodzinnych „agentów” będą szukać informacji, odkrywać tajemnice, odgadywać hasła. Na zwycięzców czekają nagrody. Wspaniała zabawa dla całej rodziny. W grze uczestniczy 19 placówek: muzea, instytucje kultury w m.st. Warszawie oraz stołeczny ogród zoologiczny. Szczegóły i materiały do pobrania na stronie: www.razdwatrzywarszawiak.pl.
WYSTAWY
16.05–19.10.2014 – John Vachon. Trzy razy Polska
Wystawa zdjęć amerykańskiego fotografa Johna Vachona wykonanych w latach 1946, 1956 i 1963. Po raz pierwszy, na zlecenie rządu amerykańskiego, dokumentował pomoc udzielaną Polsce po II wojnie światowej w ramach UNRRA. Zdjęcia z 1956, wykonane na zlecenie magazynu „Look”, ukazują nadal zniszczoną po wojnie Warszawę i jej mieszkańców podejmujących trud odbudowy życia. Podczas kolejnego pobytu w Polsce fotograf wykonał serię kolorowych slajdów. Prawdopodobnie to jedne z nielicznych obrazów Warszawy z pierwszej połowy lat 60. wykonanych i zachowanych w kolorze. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Organizatorzy: DSH, partner: Ambasada Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej w Warszawie.
25.04–31.08.2014 – (Nie)ciągłość. Portugalia w XX wieku od upadku monarchii do Rewolucji Goździków
Wystawa, otwarta w 40. rocznicę wybuchu Rewolucji Goździków, pokazuje historię Portugalii w XX wieku – od obalenia monarchii i ustanowienia republiki (1910), poprzez powstanie systemu autorytarnego, pod przywództwem António Salazara (1933), wojny kolonialne (1961–74), aż po rewolucję, która przywróciła w Portugalii system demokratyczny. Prezentujemy 120 nieznanych w Polsce fotografii pochodzących ze zbiorów ważnych portugalskich dzienników „Diário de Notícias” i „O Século” oraz archiwów fotografów: Abla Resende, Fernando Marquesa i Alfredo Cunhi. Kuratorem wystawy jest Rui Prata, portugalski historyk i krytyk, dyrektor Muzeum Obrazu w Bradze. Pod honorowym patronatem Ambasadora Portugalii w Polsce. Organizatorzy: Instytut Camoesa w Warszawie, DSH.
od 5.06. 2014 – Tadeusz Mazowiecki. Człowiek dialogu, Pałac Prezydencki
w Warszawie
Wystawa biograficzna poświęcona pierwszemu premierowi III RP, wybitnemu politykowi, ale także redaktorowi, intelektualiście, obrońcy praw człowieka. Poprzez liczne fotografie, a także fragmenty wspomnień, dokumentów i tekstów Tadeusza Mazowieckiego ukazujemy kolejne etapy jego drogi życiowej na tle powojennej historii Polski. Wystawa dostępna w dni otwarte 3, 24 i 31 sierpnia w podziemiach Pałacu Prezydenckiego (niezbędny dowód osobisty). Organizatorzy: Kancelaria Prezydenta, DSH.
6.08-21.12.2014 – Reinefarth w Warszawie. Dowody zbrodni, Muzeum Woli
Wystawa przygotowana przez Muzeum Woli na 70. rocznicę powstania warszawskiego poświęcona masowym zbrodniom, do których doszło na Woli między 5 a 7 sierpnia 1944, gdy zginęło od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy osób. Odpowiedzialnym za te zbrodnie był generał SS Heinz Reinefarth, nazywany katem Warszawy, który po wojnie został deputowanym do niemieckiego Landtagu i burmistrzem na wyspie Sylt. Na wystawie zaprezentowane zostaną m.in. dokumenty z umorzonego postępowania śledczego oraz relacje ocalonych osób pochodzące z Archiwum Historii Mówionej DSH i Ośrodka KARTA. Ekspozycję można oglądać w Muzeum Woli, ul. Srebrna 12. Organizator: Muzeum Woli, Oddział Muzeum Warszawy, partnerzy: MPW, DSH, IPN, Instytut Goethego.
4.06–30.09.2014– 25 X WARSZAWA, skwer im. księdza Jana Twardowskiego
Wystawa varsavianisty Jerzego S. Majewskiego o przeobrażeniach stolicy w ciągu ostatnich 25 lat. U schyłku lat 80. XX wieku Warszawa była miastem szarym i smutnym; publicyści zadawali nawet prowokacyjne pytanie: czy Warszawa jest metropolią? Stolica Polski z czerwca 1989 to miasto ponurych blokowisk, bazarowych bud i kiosków. Głód zmian spowodował, że następowały szybko: zamykano nierentowne fabryki, burzono pomniki – symbole komunizmu, zmieniano nazwy ulic, budowano nowe osiedla i biurowce; współczesna Warszawa jest wciąż w przebudowie. Z archiwum „Gazety Wyborczej” wybraliśmy fotografie do 25 plansz ukazujących nasze miasto w ostatnim ćwierćwieczu. Organizator: DSH. Partner: Agencja Gazeta.
