Jak z wojennego dzieciństwa rodzi się siła, by opowiadać o świecie? Jak dziewczynka z ruin Warszawy staje się jedną z najważniejszych polskich pisarek, badaczek i nauczycielek pokoleń? Książka Od Asiuni do Joanny to wyjątkowa, poruszająca rozmowa z Joanną Papuzińską, autorką Asiuni, poetką, profesorem nauk humanistycznych – a przede wszystkim świadkiem historii XX wieku.
W tej książce Joanna Papuzińska mówi o wszystkim, o czym wcześniej milczała lub pisała między wierszami. O dzieciństwie w okupowanej Warszawie, o rodzicach, którzy w czasie wojny ratowali żydowskie dzieci w ramach „Żegoty”, o powstaniu, wysiedleniu, pierwszym domu po wojnie i o dorosłym życiu spędzonym pod znakiem literatury i nauki.
Rozmowa prowadzona przez Annę Sobowiec z Muzeum Powstania Warszawskiego ma w sobie niezwykły rytm – to dialog pełen mądrości, ciepła i subtelnego humoru. Nie ma tu patosu ani suchych faktów – jest prawdziwe życie, z jego światłem i cieniem. Czytelnik słyszy głos kobiety, która przeszła przez wojnę, komunizm, transformację i nigdy nie utraciła wiary w ludzi ani w sens słowa.
Autorka opowiada nie tylko o wojennym dzieciństwie Asiuni, ale też o późniejszej Joannie – naukowcu, matce, wykładowczyni, poetce. Z niezwykłą precyzją i spokojem pokazuje, jak historia potrafi naznaczyć człowieka, ale też jak człowiek potrafi nadać sens historii.
W centrum opowieści są jej rodzice – Zofia Wędrychowska-Papuzińska i Stanisław Papuziński. To ludzie, którzy w czasie wojny, ryzykując życie, pomagali innym. To dzięki nim mała Asiunia poznała, czym jest odwaga, empatia i siła wspólnoty.
Ich dom – zarówno ten przedwojenny, jak i późniejszy w Grabówcu – był zawsze pełen książek, rozmów i gości. To właśnie tam kształtowała się wrażliwość Joanny Papuzińskiej – przyszłej badaczki literatury dziecięcej i autorki książek, które uczyły młodych Polaków rozumieć emocje i pamięć.
Od Asiuni do Joanny nie przypomina tradycyjnych biografii. To dialog, który wciąga od pierwszej strony. Czuć w nim atmosferę domowego spotkania – mądrość, ciepło i błysk ironii.
Autorka nie ucieka od trudnych tematów: mówi o traumie wojny, o życiu w PRL-u, o miejscu kobiety w kulturze, o przemianach pokoleniowych i o tym, co dla niej najważniejsze – o uczciwości w pisaniu.
To książka o tym, jak z małej dziewczynki z ruin może wyrosnąć kobieta, która potrafi nauczyć innych patrzeć na świat z empatią i wdzięcznością.
Wydanie przygotowane przez Muzeum Powstania Warszawskiego i Wydawnictwo Literatura zachwyca formą. Książkę wzbogacają dziesiątki fotografii rodzinnych, archiwalnych dokumentów, listów i zdjęć z powstania, a także ujęcia z prywatnego archiwum autorki. To publikacja, która ma wartość nie tylko literacką, ale i muzealną – zapis osobistej pamięci kobiety, która współtworzyła polską kulturę drugiej połowy XX wieku.
Wydanie opracowane z niezwykłą starannością redakcyjną (Lidia Kowalczyk, Joanna Pijewska) i graficzną (Maciej Szymanowicz) sprawia, że to pozycja piękna także wizualnie – elegancka, klasyczna, idealna na prezent czy do biblioteki rodzinnej.
