Niedawne badania ujawniły liczący 2800 lat kurhan na Syberii, zawierający szczątki postaci z elit, wraz z co najmniej jednym złożonym w ofierze człowiekiem i 18 poświęconymi końmi. Odkrycie to sugeruje silny związek z kulturą blisko spokrewnioną z tajemniczymi Scytami.
Kopiec grobowy, czyli kurhan, został znaleziony w Tuwie, regionie w południowej Syberii, i pochodzi z okresu przejściowego między epoką brązu i żelaza. Według badań opublikowanych 8 października w czasopiśmie Antiquity, jest to jeden z najwcześniejszych przykładów pochówku pokazującego praktyki podobne do scytyjskich.
Podczas wykopalisk naukowcy odkryli sprzęt jeździecki i artefakty przedstawiające wzory zwierzęce, wskazujące na podobieństwa między tą kulturą a Scytami, którzy później żyli daleko na zachodzie. Niektóre szkielety koni zostały znalezione z mosiężnymi końcówkami wciąż w pyskach, a także odkryto szczątki kobiety, prawdopodobnie złożonej w ofierze.
Herodot opisał, jak Scytowie czcili śmierć króla, składając w ofierze liczne konie i sługi. Po zabiciu konie były patroszone i wraz z ofiarowanymi ludźmi, podpierane drewnianymi podporami, aby stworzyć wrażenie, że poruszają się po kopcu grobowym.
Herodot napisał również, że Scytowie migrowali na zachód z Azji Środkowej po tym, jak zostali wyparci przez wrogą grupę. Jednak inni pisarze z tego samego okresu oferowali różne opisy pochodzenia tych jeźdźców konnych.
Współczesne badania genetyczne ujawniają, że Scytowie z pierwszego tysiąclecia p.n.e. byli grupą zróżnicowaną kulturowo, z przodkami pochodzącymi z populacji syberyjskich, wschodnioazjatyckich i euroazjatyckich. Jednak pełna historia tego, jak te grupy połączyły się, tworząc kulturę scytyjską, pozostaje tematem debaty.
Jeżdżący konno Scytowie zawładnęli wyobraźnią ludzi od czasów Herodota
– powiedział Gino Caspari, autor badania i archeolog z Uniwersytetu Berneńskiego w Szwajcarii.
Jednak prawdziwe początki ich kultury przez długi czas były ukryte w odległych regionach euroazjatyckich stepów.
W swoim dążeniu do odkrycia pochodzenia Scytów, archeolodzy rozpoczęli wykopaliska w najbardziej wysuniętym na wschód kurhanie podobnym do scytyjskiego, jaki kiedykolwiek odkryto, znajdującym się w dolinie wypełnionej tysiącami kopców grobowych, znanej jako „Syberyjska Dolina Królów”.
Korzystając z datowania radiowęglowego, zespół ustalił, że kurhan pochodzi z końca IX wieku p.n.e., co czyni go jednym z najwcześniejszych znanych kurhanów przedstawiających scytyjskie zwyczaje pogrzebowe i prawdopodobnie oznaczającym początek tradycji, która będzie kontynuowana przez wieki.
Odkrycie jednych z najwcześniejszych śladów tak wyjątkowego zjawiska kulturowego jest zarówno zaszczytem, jak i spełnieniem marzeń z dzieciństwa .
– powiedział Caspari.
Źródła:
- Timur Sadykov, Jegor Blochin, William Taylor, Daria Fomicheva, Alexey Kasparov, Sergey Khavrin, Anna Malyutina, Sönke Szidat, Gino Caspari, A spectral cavalcade: Early Iron Age horse sacrifice at a royal tomb in southern Siberia, Antiquity [dostęp: 09.10.2024].
- Sierra Bouchér, 2,800-year-old burial mound with sacrifices unearthed in Siberia is eerily similar to Scythian graves, Live Science [dostęp: 09.10.2024].
Fot. T. Wallace, autorzy artykułu
