W Norwegii zostały odkryte pozostałości łodzi pogrzebowej wikingów z okresu Merowingów
W regionie Trøndelag archeolodzy natrafili na niesamowite znalezisko z epoki Merowingów. Najstarszy wikiński pochówek łodziowy został odkryty w kurhanie, w którym wiele lat wcześniej natrafiono na ludzkie szczątki i miecz.
O odkryciu poinformowało hrabstwo Trøndelag na swoim Facebooku. Dokonali go naukowcy z hrabstwa i krajowego Muzeum Nauki NTNU w kurhanie Herlaugshaugen. Jest to kopiec grobowy o średnicy około 60 m i uważa się go za jeden z największych w Norwegii. Od dawna archeolodzy mieli nadzieję na znalezienie tu łodzi pochówkowej.
Zidentyfikowana dzięki dużym gwoździom łódź pogrzebowa wikingów jest datowana na około 700 rok, co oznacza, że pochodzi z okresu panowania dynastii Merowingów (około 481-751).
W Herlaugshaugen wielokrotnie prowadzono poszukiwania, już w XVIII wieku. Według przekazów wówczas odkryto żelazne gwoździe, kocioł z brązu, kości zwierzęce i szkielet z mieczem. Kopiec został wówczas częściowo zniszczony, a znaleziska zniknęły 100 lat temu. Według norweskich sag, miał tam zostać pochowany król Herlaug, który wolał zostać pochowany, niż poddać się królowi Haraldowi Pięknowłosemu.
Niestety, znaleziska te zniknęły już na początku lat dwudziestych XX wieku. Szkielet był przez jakiś czas wystawiany w Szkole Katedralnej w Trondheim, podobnie jak Król Herlaug, ale nikt nie wie, dokąd trafiły.
– powiedziała archeolog i kierownik projektu badawczego, Geir Grønnesby z Muzeum Uniwersyteckiego NTNU.
W czerwcu 2023 roku kurhan został ponownie zbadany i wstępny wniosek był taki, że prawdopodobnie zawiera grób okrętowy. Teraz, po zbadaniu najstarszy wikiński pochówek łodziowy.
Kopiec został zbudowany w ten sposób około 700 r. n.e.. Pochodzi z okresu zwanego okresem Merowingów, który poprzedza epokę wikingów. To bardzo ekscytująca data, ponieważ przenosi całą tradycję pochówków łodziowych dość daleko w przeszłość. (…) Mówi nam, że tutejsi ludzie zdobyli doświadczenie morskie – potrafili budować duże statki – znacznie wcześniej, niż nam się wcześniej wydawało.
– powiedziała Geir Grønnesby.
Datowanie łodzi jest kluczowe dla dyskusji o tym, kiedy i dlaczego rozpoczęła się epoka wikingów. Nie możemy powiedzieć, że epoka wikingów rozpoczęła się wcześniej na podstawie tego datowania, ale według Grønnesby, nie buduje się tak dużej łodzi, nie mając ku temu powodu.
Sam kurhan jest również symbolem władzy i bogactwa. To bogactwo nie pochodzi z rolnictwa w Ytre Namdalen. Myślę, że ludzie na tym obszarze zajmowali się handlem towarami, być może na duże odległości. (…)
Myślę, że położenie wzdłuż szlaku żeglugowego musi być kluczowe dla zrozumienia, dlaczego Herlaugshaugen znajduje się na Lece. Wiemy, że osełki były przedmiotem handlu z Trøndelag na kontynent od połowy 700 roku, a transport towarów wzdłuż tego szlaku ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia epoki wikingów i rozwoju statku przed epoką wikingów.
Herlaugshaugen i łodzie pochówkowe
Herlaugshaugen datuje się na epokę Merowingów, czyli tuż przed epoką wikingów. Jest to epoka, która jest dość uboga w znaleziska archeologiczne. Na początku tego okresu pojawiają się pierwsze łodzie pochówkowe.
Odkyto tego typu łodzie w Vendel i Valsgärde w Szwecji, gdzie pochowano ludzi leżących na puchowych poduszkach z bronią i hełmami.
W rzeczywistości około 10 procent dużych kurhanów znajduje się w Norwegii w Namdalen. Są to kopce o średnicy ponad 37 metrów i jest prawie niewytłumaczalne, że anonimowa dolina w Norwegii wydaje się być centralnym punktem budowy kopców na dużą skalę. (…)
– powiedział Lars Forseth z gminy hrabstwa Trøndelag, który uczestniczył w badaniach w tym roku.
Archeolodzy od bardzo dawna zastanawiają się, czy istnieje związek między Namdalen a obszarami Vendel i Valsgärde w Szwecji
– powiedziała Geir Grønnesby. Według niej Vendel i Valsgärde mają również podobieństwa do fantastycznie bogatego pochówku łodziowego w Sutton Hoo w Anglii. Jest on również datowany na okres Merowingów i jest uważany za najstarszy monumentalny pochówek łodziowy.
Czy statek w Herlaugshaugen należy rozpatrywać w związku z kurhanami w Namdalen, Vendel, Valsgärde i Sutton Hoo, czy też jest to inne zjawisko? To bardzo ekscytująca dyskusja, nad którą chcemy przeprowadzić więcej badań.
– powiedziała Grønnesby.
Wikiński pochówek łodziowy
Pochówek łodziowy to taki, w którym łódź jest używana jako grób dla zmarłych wraz z różnymi przedmiotami. Ten styl pochówku był praktykowany przez różne kultury w Azji i Europie, choć najbardziej kojarzony jest jako wikiński pochówek łodziowy. Jednakże wiele innych kultur stosowało taki rodzaj pochówku.
Podobne znaleziska odkryto również na Filipinach, w Wietnamie, Chinach czy Japonii.
Źródło: gemini.no
Fot. Geir Grønnesby, Muzeum Uniwersyteckie NTNU
