Naukowcy rozwiązali tajemnicę XI-wiecznej wikińsko – irlandzkiej bitwy » Historykon.pl
Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Naukowcy rozwiązali tajemnicę XI-wiecznej wikińsko – irlandzkiej bitwy

Naukowcy rozwiązali tajemnicę XI-wiecznej wikińsko – irlandzkiej bitwy

Słynny irlandzki król, Brian Śmiały jest powszechnie uznawany za pogromcę wikingóww bitwie pod Clontarf, która rozegrała się ponad 1 000 lat temu. Ale nie wszyscy wznosili peany na cześć króla. Przez ostatnie 300 lat historycy spierali się o to, czy głównymi wrogami Briana Śmiałego byli wikingowie, czy też jego rodacy. Odpowiedź na powyższe zagadnienie dał przetłumaczony całkiem niedawno starodawny, średniowieczny irlandzki manuskrypt.

Być może, według tzw. rewizjonistów bitwa pod Clontarf z 1014 roku była jedynie „domową kłótnią” – to znaczy wojną domową – pomiędzy różnymi częściami Irlandii. Aby rozstrzygnąć tę kwestię, naukowcy przeanalizowali niedawno średniowieczny manuskrypt, na którym opierali się zarówno tradycjonaliści, jak i rewizjoniści. Rezultaty tych badań są dobrodziejstwem dla króla Briana Śmiałego (941 – 1041 r. n. e.): działania ujawnione w średniowiecznym tekście w dużej mierze wskazują, że Irlandczycy brali udział w międzynarodowej wojnie przeciwko wikińskim najeźdźcom z północy, chociaż bratobójczy konflikt irlandzko – irlandzki również został opisany na kartach tego średniowiecznego manuskryptu. Wyniki badań opublikowano 24 stycznia bieżącego roku w czasopiśmie naukowym Royal Society Open Science. Średniowieczny tekst irlandzki znany jako Cogadh Gaedhel re Gallaibh („Wojna Gaedhila z Gaille’em”) opisuje, jak armia dowodzona przez króla Briana Śmiałego rzuciła wyzwanie wikińskim wojownikom, czego kulminacją była bitwa pod Clontarf w 1014 roku. Wikingowie nie byli nowością w Irlandii. Wyprawy wikingów na Szmaragdową Wyspę rozpoczęły się w roku 795 n.e. W następnych dziesięcioleciach wikingowie przejęli Dublin i wznieśli obozowiska, które przekształciły się później w osady takie jak Cork, Limerick, Waterford i Wexford – powiedział główny autor badań, Ralph Kenna, profesor teorii fizyki na Uniwersytecie Coventry w Wielkiej Brytanii. Ale król Brian Śmiały chciał zjednoczonej Irlandii, a wikingowie i różne regionalne królestwa stanęły mu na drodze. Udało mu się zjednoczyć kraj w 1011 roku, ale zaledwie rok później, prowincja Leinster i kontrolowany przez wikingów Dublin stanęły przeciwko niemu, co w konsekwencji skończyło się bitwą pod Clontarf (armia króla Briana Śmiałego ostatecznie pokonała Leinster i wikingów, ale zwycięstwo kosztowało króla utratę życia – poległ na polu bitwy).

Rola Leinster w bitwie doprowadziła rewizjonistów do tego, że przedstawiali oni konflikt pod Clontarf jako wojnę domową – powiedział Kenna. XVIII – wieczny rewizjonista Charles O’Connor napisał, że w serii wydarzeń, które doprowadziły do ​​powstania w Clontarf, nie brali udziału… Norse czyli wikingowie, ale Leinstermen, którzy odgrywali w tym konflikcie dominującą rolę – powiedział Kenna, dodając, że O’Connor głosił pogląd, według którego konflikt pomiędzy Irlandczykami i wikingami nie był jednoznaczny. W ostatnich latach ten rewizjonistyczny pogląd zyskał bardzo na popuarności i powstała „nowa ortodoksja – powiedział Kenna. Na przykład w 2014 roku, w którym obchodzono tysięczną rocznicę bitwy pod Clontarf, irlandzka stacja telewizyjna wyemitowała film dokumentalny poświęcony temu konfliktowi, umieszczając w tle filmu materiał z meczu rugby – powiedział Kenna, odnosząc się do wykorzystania materiału z rugby do udramatyzowania konfliktu. Mecz rugby odbywał się pomiędzy irlandzkimi prowincjami Munster i Leinster, co miało sugerować, że walka pod Clontarf toczyła się głównie pomiędzy dwiema prowincjami w Irlandii –  a nie pomiędzy Irlandią i wikingami.

Ostatecznie, aby wyjaśnić istniejące rozbieżności naukowcy ponownie przetłumaczyli 217 – stronicowy, przekład średniowiecznego manuskryptu „Cogadh Gaedhel re Gallaibh”, dokonany w 1867 roku przez Jamesa Henthorna. Zespół badawczy wykorzystał w toku analizy tekstu tzw. teorię sieci społecznościowej, na podstawie której zmierzono, w jakim stopniu znaki irlandzkie i wikińskie w tekście były ze sobą powiązane. Analiza miała na celu ustalenie, czy wrogość pomiędzy postaciami była głównie irlandzko – wikińska, czy irlandzko – irlandzka (lub,  w rzeczy samej była to relacja typu wiking kontra wiking) – powiedział Kenna. Naukowcy odkryli, że tekst nie wskazuje na „wyraźny” konflikt irlandzko – wikiński. Jednak opis walk  w średniowiecznym manuskrypcie wskazuje jednoznacznie, że rozgrywały się one w większości pomiędzy Irlandczykami a wikingami, ale można w nim znlaleźć także pewne wzmianki na temat konfliktu irlandzko – irlandzkiego.

Bitwa pod Clontarf była starciem zbrojnym pomiędzy wojskami arcykróla Irlandii Briana Śmiałego (ang. Brian Boru) walczącymi przeciwko zbuntowanym władcom prowincji Leinster i wikingom pod władaniem skandynawskiego króla Dublina Sigtryggema Silkbearda. Bitwa miała miejsce w Wielki Piątek 23 kwietnia 1014 roku w okolicy Clontarf w Irlandii. Wojska wikingów dowodzone były przez Maela Mórdę, króla Leinster. W bitwie, której celem było przejęcie władzy nad całą Irlandią wojska Briana Śmiałego zwyciężyły, jednak sam król poległ na polu bitwy.

Źródło: livescience.com

Fot.: domena publiczna, fotografia poglądowa

Zenon Purta

Partnerzy



Przewiń do góry