Piramidy, faraonowie, pseudohieroglify i egipskie grobowce kojarzą się z rozgrzanym piaskiem Gizy, a nie z lasami Lubelszczyzny czy spokojnym miasteczkiem pod Kielcami. Tymczasem niezwykłe ślady fascynacji starożytnym Egiptem od dawna rozsiane są po Polsce. Polski Luksor, ariańska piramida i egipska oranżeria pokazują, jak mocno kultura faraonów działała na wyobraźnię polskich […]
Tag: Arianie
Justynian. Cesarz, żołnierz, święty |Recenzja
Peter Sarris, Justynian. Cesarz, żołnierz, święty Justynian chciał uporządkować świat po upadku Rzymu i zrobił to z zimną konsekwencją. Książka Justynian. Cesarz, żołnierz, święty pokazuje władcę, który łączył prawo z teologią, budował imperium na strachu i wierze, a religię traktował jak narzędzie polityki. Sarris odsłania kulisy jego sukcesów i błędów […]
400 lat klasztoru Franciszkanów w Wieliczce. Nowa wystawa na Zamku Żupnym
Zaczęło się od prostej drewnianej kaplicy, zbudowanej na miejskim gruncie – w czasach, gdy miasto trawiły pożary, epidemie i religijne spory. W życie mieszkańców Wieliczki na trwałe wpisało się 400 lat klasztoru Franciszkanów – historii cichej obecności, surowego piękna i codziennej modlitwy. W murach zamku, gdzie niegdyś zarządzano solnym bogactwem, […]
Arianizm – obraz społeczeństwa w pismach polskich arian
Arianizm był jednym z odłamów Reformacji, który powstał w drugiej połowie XVI w. w wyniku sporów wśród zwolenników Jana Kalwina. Bracia polscy podczas swojej obecności na ziemiach Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego uczestniczyli w dyskusjach m.in. nad sprawami teologicznymi i bezpośrednio związanymi z ustrojem Rzeczpospolitej Obojga Narodów. W skrócie: Początki […]
Bracia polscy wygnani za to, że nie zdradzili
Potraktowano ich kolektywnie, zapominając zarówno o wielu katolikach i protestantach, którzy razem z arianami stawali po stronie Szwedów, jak i o tych spośród braci polskich, którzy wytrwali w wierności polsko-litewskiemu władcy. Sytuacja, jaką sprowokował wybuch i przebieg II wojny północnej, doprowadziła do tzw. wygnania arian z Rzeczypospolitej w 1658 roku […]
Szlachecki model prawny a postępowanie względem Braci Polskich
Janusz Tazbir wiek XVII nazwał trzecim, ostatecznym okresem „walki z arianami”. Wskazuje, że aż do 1658 roku Bracia Polscy zachowywali status prawny równy pozostałym mieszkańcom państwa, to już od początku stulecia można obserwować przypadki dyskryminacji tego wyznania na drodze formalnej[1]. Historycy badali te działania zwłaszcza w kontekście nietolerancji religijnej[2]. Ja […]
W poszukiwaniu śladów po Braciach Polskich w Białymstoku
Tak, jak kolejne miasta zachodnioeuropejskie koniecznie chciały posiadać na swoim terenie ślady antycznych oppidów, tak wiele miejscowości w Polsce przyznawało się do tego, że w ich granicach funkcjonował niegdyś zbór, albo przynajmniej grobowiec antytrynitariuszy. W pęd ten włączył się także Białystok. Arianie od dawna cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Jedna […]
Czy wiesz, jak modlili się polscy włościanie?
Kto wie jakie niezwykłe różności kryją omijane karty książeczek do nabożeństwa i agend liturgicznych? Lista przedmiotów i zjawisk, które można poświęcić, jest pod tym względem nieprzeliczona. Prawdziwe cuda możemy znaleźć w tych modlitewnikach, które przykrył już kurz wieków. Oto pewna modlitwa z siedemnastego stulecia: „O Boże, któremu w mądrości doskonałej […]