W pierwszych latach powojennej Polski (1944/1945-1950) doszło do nieudanej próby odtworzenia żydowskiej społeczności. Dotyczyło to też życia politycznego. W latach 1945-1950 istniało 11 ugrupowań żydowskich. Dzieliły się one na syjonistyczne i niesyjonistyczne, prawicowe, centrowe, lewicowe, a także na te, które działały w sposób legalny i nielegalny. Jedną z nielegalnie działających […]
Autor: Dominik Flisiak
Syjoniści-rewizjoniści, a polscy wojskowi w Palestynie
Nie wszystko w historii II wojny światowej mieści się w podręcznikowych schematach. W cieniu wielkich frontów i geopolitycznych rozgrywek, syjoniści-rewizjoniści, a polscy wojskowi w Palestynie stali się aktorami nieoczywistego sojuszu, łącząc wizje niepodległości dwóch narodów z dala od ich ojczystych ziem. Wspólne interesy, sprzeczne lojalności i milczące porozumienia tworzyły mozaikę, […]
Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej „Samopomoc”. Przedstawiciele, działalność, represje
W drugiej połowie lat 20. XX wieku polska scena polityczna została wzbogacona o Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej „Samopomoc” – ugrupowanie, które narodziło się z ideowych podziałów i rozłamów w Stronnictwie Chłopskim. Nowa partia, założona przez Stanisława Wójtowicza, skierowała swoje działania ku poprawie sytuacji najuboższych warstw wiejskich. Jej aktywność szczególnie zaznaczyła się […]
Misja Barbikańska w międzywojennym Białymstoku
Do II wojny światowej Białystok był wspólnym miastem dla wyznawców katolicyzmu, prawosławia, protestantyzmu oraz judaizmu. Rzadko w polskiej literaturze pojawia się wątek działalności misjonarzy Kościoła anglikańskiego w okresie międzywojennym. W II Rzeczpospolitej Polskiej anglikanie byli obecni m.in. w Warszawie oraz Białymstoku. Działali oni wśród przedstawicieli społeczności żydowskiej. Dowiedz się, jak […]
Jakob Steinhardt. Żydowski malarz z Żerkowa
Żerków, niewielka miejscowość między Wrześnią a Jarocinem, powstał w XIII wieku. Mieszkańcy Żerkowa byli świadkami rozwoju państwa polskiego i jej późniejszego upadku w drugiej połowie XVIII wieku. Miasteczko posiadało też swoją żydowską historię. Jednym z mieszkańców Żerkowa był Jakob Steinhardt. Zdobył on uznanie jako malarz. Steinhardt rozwijał swoje umiejętności w […]
Antyżydowska zbrodnia w Przedborzu – mord na ocalałych
Antyżydowska zbrodnia w Przedborzu była tragicznym wydarzeniem w historii tego miasteczka, kiedy to po zakończeniu niemieckiej okupacji doszło do mordu na ocalałych z Holocaustu Żydach. Kazimierz Jezierski i jego wspólnicy dokonali brutalnego ataku na niewielką grupę żydowskich mieszkańców, z których niemal wszyscy zostali zamordowani. Pomimo zidentyfikowania sprawców, zbrodnia ta przez […]
Arianizm – obraz społeczeństwa w pismach polskich arian
Arianizm był jednym z odłamów Reformacji, który powstał w drugiej połowie XVI w. w wyniku sporów wśród zwolenników Jana Kalwina. Bracia polscy podczas swojej obecności na ziemiach Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego uczestniczyli w dyskusjach m.in. nad sprawami teologicznymi i bezpośrednio związanymi z ustrojem Rzeczpospolitej Obojga Narodów. W skrócie: Początki […]
Poalej Syjon-Hitachdut w powojennej Polsce
Syjonistyczno-Socjalistyczna Partia Robotnicza Poalej Syjon-Hitachdut w powojennej Polsce. Przyczynek do badań nad lewicą syjonistyczną w pierwszych latach powojennej Polski (1944/45-1949/50) Syjonizm to ruch polityczny, który powstał w drugiej połowie XIX w. Zmierzał on m.in. do stworzenia w ówczesnej Palestynie narodowej siedziby dla Żydów. W powojennej Polsce istniała Syjonistyczno-Socjalistyczna Partia Robotnicza […]