Tag: kozacy

Kalendarium historyczne

13 czerwca 1638 roku miała miejsce bitwa pod Żołninem

Było to starcie w ramach powstania tzw. powstania Ostranicy na Ukrainie pomiędzy wojskami koronnymi i zbuntowanymi nierejestrowymi wojskami kozackimi.Wojska kozackie w sile około 9000 żołnierzy gonione przez wojska Wiśniowieckiego okopały się w taborze nad rzeką Sułą w okolicach Żołnina.Dowódcy polscy mimo szczupłych sił (ok 1700 żołnierzy) postanowili natychmiast uderzyć. Na […]

Kalendarium historyczne

2 czerwca 1652 roku zakończyła się dwudniowa bitwa pod Batohem

Była to bitwa pomiędzy wojskami koronnymi i wojskami kozacko-tararskimi.Bohdan Chmielnicki zdawał sobie sprawę, iż po ugodzie w Białej Cerkwi oraz sytuacji i w takim układzie politycznym szansa na niezależną Ukrainę jest bardzo mała.Dotychczasowe lawirowanie między państwami nie dało efektu i dlatego postanowił zmienić układ i wyegzekwować obietnice hospodara mołdawskiego z […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Pierwsze powstanie kozackie, czyli powstanie Kosińskiego

“[…]Naprzód tedy uchwałą sejmu tego, ze wszech stanów zezwoleniem, około tych ludzi, którzy się na Nizie i Zaporohy bawią, postanawiamy[…]”[1] – tak uchwalał konstytucję sejmową “Porządek z strony Niżowców i Ukrainy” sejm warszawski 1590 roku. W latach 1583-1590 wyprawy Kozaków szczególnie przybrały na sile – w 1583 roku wmieszali się […]

Kalendarium historyczne

17 października 1660 roku została zawarta między Rzecząpospolitą a Kozakami ugoda cudnowska

Ugoda cudnowska przywracała postanowienia unii hadziackiej z 1658 roku, poza jej chyba najważniejszym punktem, czyli stworzeniem trzeciego organizmu państwowego mającego wchodzić w skład Rzeczypospolitej czyli Księstwa Ruskiego. Stronę kozacką w pertraktacjach reprezentowali Piotr Doroszenko oraz pułkownicy kozaccy Michał Chanenko i znany z trylogii Sienkiewicza Iwan Bohun. Rezultatem było odstąpienie wojsk […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Czy kampania chocimska 1621 roku oznaczała wytchnienie dla miast czarnomorskich?

Miasta Imperium Osmańskiego, leżące na wybrzeżach Morza Czarnego, w pierwszej ćwierci XVII wieku były stale zagrożone przez łupieżcze rejzy kozaków. Władze państwa osmańskiego podejmowały różne próby zaradzenia temu problemowi. Jedno z oczywistych rozwiązań to aktywne przeciwdziałanie kozakom za pomocą floty. Doszło do tego na szeroką skalę podczas kampanii chocimskiej w […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

„Wstań unieś głowę, wsłuchaj się w słowa pieśni o Małym Rycerzu” – rzecz o Jerzym Wołodyjowskim

Henryk Sienkiewicz w swojej Trylogii na zawsze unieśmiertelnił postać Michała Jerzego Wołodyjowskiego. Mały pułkownik na stałe wpisał się w kanon polskiej popkultury i stał się jedną z najbardziej znanych postaci literackich w naszym kraju. Sienkiewicz miał w zwyczaju czynić z mało znaczących postaci historycznych głównych bohaterów Trylogii. Również i Mały […]

Artykuły historyczne Nowożytność Ogólne Sarmatikon

Kozacy – geneza i zwyczaje

W historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów Kozacy mieli niebagatelne znaczenie. Historia Kozaczyzny, bardzo krwawa i burzliwa, jest jednak frapująca i pokazuje jak koczownicy, a następnie brać o charakterze wojskowym, stała się czynnikiem oddziałującym na szerszą politykę, a w końcu nawet czynnikiem państwowotwórczym. Jaka była jednak geneza Kozaków? Skąd się wywodzili? Jaki […]