Tag: kozacy

Kalendarium historyczne

17 października 1660 roku została zawarta między Rzecząpospolitą a Kozakami ugoda cudnowska

Ugoda cudnowska przywracała postanowienia unii hadziackiej z 1658 roku, poza jej chyba najważniejszym punktem, czyli stworzeniem trzeciego organizmu państwowego mającego wchodzić w skład Rzeczypospolitej czyli Księstwa Ruskiego. Stronę kozacką w pertraktacjach reprezentowali Piotr Doroszenko oraz pułkownicy kozaccy Michał Chanenko i znany z trylogii Sienkiewicza Iwan Bohun. Rezultatem było odstąpienie wojsk […]

Kalendarium historyczne

26 – 28 lipca 1648 roku rozegrała się bitwa pod Konstantynowem

Było to starcie pomiędzy wojskami Rzeczypospolitej dowodzonymi przez księcia Jaremy Wiśniowieckiego, a kozakami atamana Maksyma Krzywonosa. Cofający się po wcześniejszych klęskach armii koronnej książę, postanowił wspomóc oddziały broniące Konstantynowa. Chciał nie tylko obronić miasto ale przede wszystkim zagrodzić drogę poprzez rzekę Słucz idącym na miasto w sile 60 tys. ludzi […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Slider Sztuka wojenna

Unia Lubelska a Kozacy

Rok 1569 stanowi ważną cezurę w dziejach Polski i Litwy. Podpisana wówczas Unia Lubelska zakończyła proces rozpoczęty w Krewie, który na przestrzeni lat 1385-1501 kończył się tylko unią personalną. Inicjatorzy zjazdu zjednoczeniowego w Lublinie zdawali sobie sprawę z tego, że dotychczasowe więzi, oparte na osobie władcy i wspólnocie dynastii, okazały […]

Kalendarium historyczne

13 czerwca 1638 roku miała miejsce bitwa pod Żołninem

Było to starcie w ramach powstania tzw. powstania Ostranicy na Ukrainie pomiędzy wojskami koronnymi i zbuntowanymi nierejestrowymi wojskami kozackimi.Wojska kozackie w sile około 9000 żołnierzy gonione przez wojska Wiśniowieckiego okopały się w taborze nad rzeką Sułą w okolicach Żołnina.Dowódcy polscy mimo szczupłych sił (ok 1700 żołnierzy) postanowili natychmiast uderzyć. Na […]

Kalendarium historyczne

2 czerwca 1652 roku zakończyła się dwudniowa bitwa pod Batohem

Była to bitwa pomiędzy wojskami koronnymi i wojskami kozacko-tararskimi.Bohdan Chmielnicki zdawał sobie sprawę, iż po ugodzie w Białej Cerkwi oraz sytuacji i w takim układzie politycznym szansa na niezależną Ukrainę jest bardzo mała.Dotychczasowe lawirowanie między państwami nie dało efektu i dlatego postanowił zmienić układ i wyegzekwować obietnice hospodara mołdawskiego z […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa nad Żółtymi Wodami – pierwszy akt Powstania Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło Rzeczpospolitą w 1648 roku. 29 kwietnia w dzikim stepie nad Żółtymi Wodami starły się wojska kozacko-tatarskie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego oraz Tuhaj-beja z częścią armii koronnej, którą dowodził Stefan Potocki. Starcie unieśmiertelnił w Ogniem i Mieczem Henryk Sienkiewicz oraz Jerzy Hoffamn w ekranizacji powieści. Film Hoffmana pokazał […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Pierwsze powstanie kozackie, czyli powstanie Kosińskiego

“[…]Naprzód tedy uchwałą sejmu tego, ze wszech stanów zezwoleniem, około tych ludzi, którzy się na Nizie i Zaporohy bawią, postanawiamy[…]”[1] – tak uchwalał konstytucję sejmową “Porządek z strony Niżowców i Ukrainy” sejm warszawski 1590 roku. W latach 1583-1590 wyprawy Kozaków szczególnie przybrały na sile – w 1583 roku wmieszali się […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Czy kampania chocimska 1621 roku oznaczała wytchnienie dla miast czarnomorskich?

Miasta Imperium Osmańskiego, leżące na wybrzeżach Morza Czarnego, w pierwszej ćwierci XVII wieku były stale zagrożone przez łupieżcze rejzy kozaków. Władze państwa osmańskiego podejmowały różne próby zaradzenia temu problemowi. Jedno z oczywistych rozwiązań to aktywne przeciwdziałanie kozakom za pomocą floty. Doszło do tego na szeroką skalę podczas kampanii chocimskiej w […]