Kiedy okupacyjna Lubelszczyzna pęka na dwie wrogie połowy, a rachunek krzywd zaczyna żyć własnym życiem, historia przestaje mieścić się w szkolnych schematach. Drzazga Tomasza Zyśko zagląda właśnie w tę przestrzeń: w małe miasteczka, gdzie Gwardia Ludowa i NSZ tworzyły własną, brutalną logikę przetrwania, a granica między winą a ocaleniem bywała […]
Tag: okupacja niemiecka
Zanim „Ośka” został partyzantem. Jan Tadeusz Sońta ‒ młode lata (1919 – 1940)
Zanim „Ośka” został partyzantem, był chłopakiem ze Świesielic, któremu szkoła, wiejskie rzemiosło i harcerstwo poukładały w głowie plan działania. Jan Tadeusz Sońta dojrzewał między kuźnią a warsztatami radomskiej „Technicznej”, szybko zamieniając modelarnię na konspirację. Gdy jedni debatowali, on już szukał broni w lasach i sprawdzał się w pierwszych akcjach. Tak […]
Symetria zbrodni. Astrologia Stroopa i rachunek zagłady
Gdy w celi Mokotowa zapadała cisza, a Stroop rozpisywał ludzkie życie na ciągi cyfr i fantazje o własnym honorze, symetria zbrodni przestawała być pojęciem, a stawała się jego codzienną praktyką. W tych rozmowach nie ma miejsca na złudzenia – pojawiają się liczby, wyznania i chłodne kalkulacje, które odsłaniają, jak łatwo […]
2 listopada 1925 roku odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza
Tego dnia, dokładnie 100 lat temu, pod kolumnadą Pałacu Saskiego, odbyła się uroczystość odsłonięcia Grobu Nieznanego Żołnierza – symbolu pamięci o wszystkich polskich żołnierzach, którzy polegli za Ojczyznę, a ich nazwisk nie udało się ustalić. Monument zaprojektowany przez Stanisława Ostrowskiego powstał jako część odbudowywanego po I wojnie światowej kompleksu Pałacu […]
Wstrząsający dokument „Pawiak w relacjach świadków” powraca na ekran. Pokaz z prelekcją Joanny Gierczyńskiej w Izbie Pamięci
W sobotę, 15 listopada 2025 roku, w Izbie Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy odbędzie się wyjątkowe spotkanie z historią – pokaz filmu „Pawiak w relacjach świadków” w reżyserii Andrzeja Kałuszko, połączony z prelekcją Joanny Gierczyńskiej, kierownik Muzeum Więzienia Pawiak. To wydarzenie nie tylko filmowe, ale przede wszystkim edukacyjne i refleksyjne […]
Polska pod okupacją 1939-1945, t.4 |Recenzja
Polska pod okupacją 1939-1945, tom 4, wyd. IPN Jaki był stosunek Josepha Goebbelsa względem Polski według jego ,,Dzienników”? Czym zajmowali się funkcjonariusze Orpo? Jak wyglądała obsada personalna Gestapo w Częstochowie? Jak wyglądały represje wobec ludności w powiecie radomszczańskim? Na te i wiele innych pytań czytelnik zainteresowany historią Polski pod okupacją […]
Wykład Juliana Borkowskiego: instruktorzy i harcerze Szarych Szeregów spoczywający na Cmentarzu Powstańców Warszawy
Wśród rzędów mogił na Cmentarzu Powstańców Warszawy spoczywają ci, którzy oddali życie za wolność stolicy – żołnierze, cywile, harcerze. Wykład Juliana Borkowskiego przypomni sylwetki instruktorów i harcerzy Szarych Szeregów, którzy z młodzieńczej służby przeszli w szeregi konspiracji i powstańczej walki. To opowieść o wychowaniu przez czyn, o pokoleniu, które w […]
Cywile w Powstaniu Warszawskim – wykład w Izbie Pamięci
1 listopada 2025 roku, w godzinach 17:15–18:15, w Sali Historii Izby Pamięci odbędzie się wykład „Cywile w Powstaniu Warszawskim” poświęcony codzienności warszawiaków w czasie Powstania Warszawskiego. Wstęp jest bezpłatny – wejściówki można odebrać w kasie Izby Pamięci. Jak wyglądało życie ludności cywilnej w walczącej stolicy? Z jakimi dramatami mierzyli się […]