Tego dnia 1655 roku król Jan Kazimierz wydał uniwersał opolski wzywający poddanych do powstania przeciw Szwedom, podczas tzw. potopu szwedzkiego Uniwersał opolski został wydany w klasztorze franciszkanów w Opolu i zredagowany w czasie odbywającego się w Opolu zjazdu senatorów. Uniwersał był skierowany nie tylko do szlachty ale do wszystkich mieszkańców […]
Tag: potop szwedzki
28 listopada 1670 roku Krystian Kalkstein-Stoliński został uprowadzony i uwięziony
Tego dnia 1670 roku uprowadzono i uwięziono Krystiana Kalkstein-Stolińskiego Krystian Kalkstein-Stoliński urodził się około 1630 roku w Iławie Pruskiej. Był pułkownikiem wojsk koronnych I Rzeczpospolitej i jednocześnie przywódcą opozycji antybrandenburskiej, a także orędownikiem przyłączenia Prus Książęcych do Polski. Dlaczego został uprowadzony, uwięziony i w końcu stracony? Ojciec Krystiana Kalksteina, Albrecht, […]
Historia Sienkiewiczowi nie przeszkadzała. Oblężenie Jasnej Góry
Oblężenie Jasnej Góry zapisało się trwale w świadomości Polaków, głównie dzięki prozie Henryka Sienkiewicza. Chyba większości Polaków oblężenie Jasnej Góry kojarzy się więc z bohaterskim Andrzejem Kmicicem, który wysadza szwedzką kolubrynę i w ten sposób zdecydowanie przyczynia się do zwycięstwa nad przeważającymi siłami Szwedów. Taki obraz wrył się nam w […]
Święty Jan Kanty – profesor, cudotwórca i „heretyk”? Zagadki świętego z Kęt
Był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przyodziewał biedaków w swoje własne buty i okrywał ich plecy swoim płaszczem. W drodze na wykłady święty Jan Kanty zatrzymywał się często na ulicy widząc płaczące dzieci i pocieszał je częstując drobiazgami. Jego niezwykłą uczciwością zaskoczeni byli nawet rozbójnicy, którzy napadli go w drodze, udającego się […]
3 października 1655 roku miała miejsce bitwa pod Wojniczem
Tego dnia 1655 roku rozegrała się bitwa pod Wojniczem Bitwa pod Wojniczem to starcie w ramach wojny polsko-szwedzkiej, tzw. „potopu”. Karol Gustaw dotarł do Krakowa, jednak zanim przystąpił do oblężenia, postanowił rozbić armię Jana Kazimierza. Armią królewską dowodził hetman polny koronny Stanisław Lanckoroński. Postanowił on ukryć się na południe od […]
30 września 1655 zakończyła się bitwa pod Nowym Dworem
Tego dnia 1655 roku w trakcie II wojny północnej zakończyła się bitwa pod Nowym Dworem Mazowsze płonęło, gdy nadciągnęły szwedzkie oddziały – szybkie, dobrze uzbrojone i pewne zwycięstwa. Wśród pól i rzek, w cieniu drewnianych dworów i kościołów, rozegrała się bitwa pod Nowym Dworem, która na zawsze odmieniła losy okolicy. […]
Pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów. Prawdziwe losy Skrzetuskiego, Bohuna, Kmicica i Wołodyjowskiego w cieniu legendy Trylogii
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
Znaj wartość pieniądza. Czy wiesz, czym były boratynki i tymfy?
Pieniądz w XVII wieku odgrywał kluczową rolę w gospodarce, ale jego wartość nie zawsze była stabilna. W czasach kryzysu państwa często sięgały po praktykę psucia monety, wypuszczając do obiegu pieniądz o niższej zawartości kruszcu. W Rzeczypospolitej symbolem tego zjawiska stały się boratynki i tymfy – monety, które miały ratować skarb, […]