Karen Armstrong, Mahomet. Prorok na nasze czasy
Jestem przekonany, że każdy z nas słyszał o Mahomecie. Wiemy, że był twórcą nowej religii – islamu. Co jednak wiemy o Mahomecie jeśli chodzi o postać historyczną? Gdzie i w jakich realiach żył i działał? Jak Arabowie przyjęli jego nauczanie? Jednym słowem: kim tak naprawdę był Mahomet?
Recenzowana książka stanowi interesującą próbę odpowiedzi na to pytanie.
Tytuł i autor
Autorką książki jest Karen Armstrong. Wypada wspomnieć, że nie jest to pierwsza biografia Mahometa jej autorstwa. W roku 1991 napisała książkę „Mahomet: biografia proroka”. Jak jednak sama przyznaje, po 11 września 2001 roku postanowiła się skupić na innych aspektach życia Mahometa. Dlatego też zdecydowała się napisać nową książkę.
Oczywiście zauważamy kontrowersyjny podtytuł: prorok na nasze czasy. W XXI wieku islam kojarzymy przede wszystkim z religijnym fundamentalizmem. Można wręcz postawić tezę, że my – ludzie zachodu i demokracji – w ogóle nie rozumiemy islamu i kultury świata arabskiego. Razi nas a to wojowniczy charakter islamu, a to podrzędna pozycja kobiet w świecie arabskim. Oceniając wszystko z naszego punktu widzenia łatwo wydajemy ostre sądy. Czy jednak staramy się zrozumieć? Bez próby zrozumienia początków islamu, jego burzliwych narodzin, jesteśmy skazani na porażkę.
Recenzowana książka ukazała się nakładem wydawnictwa Czarna Owca. Wydana została bardzo starannie, a twarda oprawa jest dodatkowym atutem.
Treść
Bez wątpienia Mahomet jest jedną z tych postaci, których biografię naprawdę warto poznać. Czy możemy pozwolić sobie na luksus ignorancji wobec kogoś, kto dał podwaliny po trzecią wielką religię monoteistyczną? Pytanie to jest aktualne zwłaszcza w naszych czasach, gdy wpływy islamu dostrzegamy także w Europie. Za sprawą imigracji na naszym kontynencie żyje coraz więcej muzułmanów. To nie są zatem czysto teoretyczne rozważania.
Recenzowana książka składa się z pięciu zasadniczych rozdziałów. Wszystko zaczyna się – jakże by inaczej – w Mekkce. To właśnie w tym mieście w 610 roku Mahomet doznał wizji, która zmieniła nie tylko jego życie, lecz także losy całego świata. Stwierdzenie to w żadnym razie nie jest przesadą czy metaforą.
Oczywiście nie sposób jest zrozumieć Mahometa i jego przesłania bez zrozumienia świata, w którym przyszło mu żyć i działać. Dlatego też autorka kreśli panoramę Arabii początków VII wieku. Szczególny nacisk kładzie na Mekkę. Również ten fakt nie może nas dziwić.
Okazuje się, że Mekka była jednym z ważnych węzłów komunikacyjnych na szlaku karawan. W mieście znajdowało się prastare sanktuarium Al-Kaba. Znajdowało się ono pod kontrolą rozmaitych plemion koczowniczych, a dostęp do niego miał być zarzewiem wielu konfliktów.
Mało wiemy o Mahomecie przed rozpoczęciem przez niego działalności. Mimo to autorka rekonstruuje wiele faktów z jego życia. Pisze także szerzej o tym, w co wierzyli Arabowie. Okazuje się, że znali Allaha jako najwyższego boga, Pana Al-Kaby. Postrzegali go jednak jako kogoś odległego, bez realnego wpływu na ich życie. Wierzyli w wielu bogów a nawet w boginie. Zdecydowanie nie byli monoteistami.
Czym zatem było przesłanie, z jakim wystąpił Mahomet? Oczywiście sprawa jest skomplikowana. Islam nie narodził się jednego dnia. Również Arabowie nie przyjęli nauczania Mahometa bez zastrzeżeń. Wręcz przeciwnie. Proces powstawania nowej religii i systemu społecznego był długi i skomplikowany.
Świadczy o tym słynna „hidżra”, czyli ucieczka proroka z Mekki do Medyny. Był to przełomowy fakt nie tylko w biografii Mahometa, lecz także w dziejach całego islamu. Dość powiedzieć, że od tego wydarzenia muzułmanie rozpoczęli swój kalendarz.
Ocena książki
„Mahomet. Prorok na nasze czasy” to bardzo interesująca i dobrze napisana biografia. Autorka przybliża nam postać Mahometa w całej jego złożoności. Stara się dotrzeć do człowieka z krwi i kości, człowieka który kochał, bał się a jednocześnie był odważny i zdeterminowany. Chciał zreformować społeczeństwo, w którym żył. Bez wątpienia uważał się za proroka, przez którego przemawia Bóg. Tak właśnie powstał Koran, święta księga islamu.
Recenzowana publikacja jest bez wątpienia warta naszej uwagi. To wyważona biografia Mahometa i szczegółowy opis jego przesłania. Autorka nie ucieka od rozważań teologicznych, aby pokazać, czym różniło się przesłanie proroka od zastanych norm i wierzeń. Zdecydowanie polecam lekturę książki.
Wydawnictwo Czarna Owca
Ocena recenzenta: 6/6
Wojciech Sobański
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Czarna Owca. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
