Julien Peltier, Samuraje. Prawdziwa historia
Z czym większości osób kojarzy się Japonia? Kwiaty wiśni, sushi, nowoczesna technologia, a może Pokemony? Skojarzeń jest wiele, ale wśród mężczyzn, z pewnością na myśl jako pierwsi przyjdą im samurajowie, czyli tamtejsza legendarna kasta wojowników. Choć wiele już na ich temat powiedziano i napisano, wciąż ukazują się interesujące pozycje, nakreślające nam najistotniejsze fakty, dotyczące ich losów. Najnowsza z nich, Samuraje. Prawdziwa historia, właśnie trafiła w moje ręce i chciałbym polecić ją waszej uwadze.
Samuraje i ich rola w budowaniu państwa
W książce Peltier wprowadza nas w realia feudalnej Japonii, gdzie samurajowie stanowili nie tylko elitę militarną, ale również administracyjną. Nie skupia się jednak na ich romantyzowaniu, czy idealizowaniu ich heroicznych wyczynów. Autor odsłania za to przed czytelnikiem mniej znane aspekty ich życia.
Różnego rodzaju intrygi polityczne, walka o wpływy czy pragmatyzm, który często stał w sprzeczności z ideałami honoru. To tylko z niektórych tematów jakie zostały tutaj poruszone. Spodobał mi się sposób w jaki opracowanie demitologizuje przeszłość i ukazuje jego bohaterów w bardziej realistycznym świetle. Dzięki temu mamy do czynienia z interesującą analizą mechanizmów władzy i społeczeństwa, w które wpisują się samurajowie.
Wojownicy odarci z mitów
Autor stawia interesujące pytania dotyczące pochodzenia i losów tytułowych wojowników. W książce pyta kim naprawdę byli samurajowie, na ile ich wizerunek został zniekształcony przez późniejsze interpretacje, czy jak wyglądała ich codzienność poza polem bitwy. Podróż przez ich dzieje nie mogła jednak obyć się bez przedstawienia szerszego kontekstu historycznego. Dlatego, nie obyło się bez istotnych wydarzeń z dziejów Japonii, które wpłynęły na pozycję samurajów.
Tym samym, Peltier analizuje relacje między samurajami, a władzą, ich rolę w systemie feudalnym oraz przemiany, jakie zachodziły w ich kaście wraz z upływem czasu. Podkreśla zwłaszcza nastawienie samurajów, których popularność rozkwitała w czasach uwielbianych przez nich wojen. W okresie pokoju ich funkcja militarna traciła bowiem na znaczeniu, co zarazem wpłynęło na ich rozwój poza sztukę wojny na takie aspekty życia jak sztuka i kultura, od filozofii i wiary, aż po ceremonie picia herbaty.
Udana kompozycja książki
Julien Peltier nie leje wody, lecz z wielką dbałością o szczegóły prezentuje kolejne aspekty historii japońskich wojowników. Jednocześnie, nie jesteśmy jednak przytłoczeni nadmiarem dat, japońskich terminów. Autor umiejętnie wyselekcjonował materiał, za sprawą czego zbudował spójną i angażującą narrację.
Warto podkreślić, że Samuraje. Prawdziwa historia nie jest suchą publikacją akademicką. To bardziej popularnonaukowe opracowanie, które może zainteresować zarówno pasjonatów historii Japonii, jak i czytelników dopiero rozpoczynających swoją przygodę z tym tematem. Wszystkie najważniejsze terminy zostały objaśnione w słowniku, a na końcu książki znalazła się także bogata bibliografia, na której oparł swoją pracę francuski badacz.
Przejrzysty styl opracowania
Język książki jest naprawdę klarowny i przystępny. Lektura nie powinna sprawić trudności nawet mniej zaawansowanym czytelnikom, ani takim, którzy po raz pierwszy maja do czynienia z japońską historią. Książka Samuraje. Prawdziwa historia może pochwalić się dynamiczną narracją i uporządkowanym rozkładem rozdziałów, dzięki któremu możemy wybrać najbardziej interesujące nas aspekty.
Autor, unikając upraszczania, potrafi zainteresować tematem i utrzymać uwagę czytelnika. Muszę jednak podkreślić, że z wieloma poruszonymi tutaj kwestiami, związanymi z samurajami, miałem już do czynienia w innych opracowaniach. Dlatego też, dla zaawansowanych czytelników, którzy są obeznani z tymi zagadnieniami, książka może wydać się nieco zbyt ogólna, a też nie wszystkie z nich zostały w równym stopniu rozwinięte (np. Filozofia bushidō)
Czy warto?
Samuraje. Prawdziwa historia to według mnie wartościowa pozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na historię Japonii, a przede wszystkim samurajów z bardziej analitycznej, pozbawionej romantyzmu charakterystycznego dla filmów, czy komiksów perspektywy. Napisana w bardzo nieprzekombinowanym stylu, umiejętnie przekazuje fakty historyczne, rozprawiając się z mitami na temat japońskich wojowników. Stanowi udany punkt wyjścia do głębszej dyskusji na poruszane w niej tematy, zachęcając do ich samodzielnego, głębszego zbadania.
Wydawnictwo RM
Ocena recenzenta: 5/6
Marek Wasiński
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa RM. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
