August Hlond – prymas trzech epok. Biuletyn IPN
August Hlond – polski duchowny, który sto lat temu otrzymał nominację prymasowską. Przez badaczy historii nazywany “prymasem trzech epok”. Postać, która miała niebagatelne znaczenie dla Kościoła katolickiego w Polsce w nieoczywistych czasach dwudziestolecia międzywojennego, II wojny światowej i pierwszych lat komunizmu. Setna rocznica wyboru na prymasa Polski to nie tylko moment na przypomnienie biografii Hlonda, ale także czas, aby odkryć jego życie i działalność duszpasterską na nowo.
IPN po raz kolejny przedstawia postać znaną, ale jednak nie do końca odkrytą. Perspektywy, z których ukazywana jest działalność biskupa, a później prymasa, Augusta Hlonda, są ciekawym przedstawieniem tej postaci w odniesieniu do czasów, w których przyszło mu żyć.
Biuletyn IPN
“Biuletyn IPN. Pismo o najnowszej historii Polski” jest czasopismem wydawanym przez Instytut Pamięci Narodowej od 2001 roku. Ukazuje się jako miesięcznik, a każdy numer poświęcony jest wybranemu zagadnieniu z najnowszej historii Polski. Na jego łamach publikowane są artykuły historyków i badaczy dotyczące m.in. II wojny światowej, okupacji, zbrodni nazistowskich i komunistycznych, działalności podziemia niepodległościowego, opozycji demokratycznej oraz dziejów PRL. Charakterystyczną cechą „Biuletynu IPN” jest tematyczny układ poszczególnych numerów, dzięki czemu każde wydanie stanowi pogłębione opracowanie wybranego problemu historycznego.
Wielowymiarowy obraz Augusta Hlonda
Czerwcowe wydanie Biuletynu IPN zostało poświęcone Augustowi Hlondowi – prymasowi Polski, który nie bez przyczyny nazywany jest “prymasem trzech epok”, gdyż jego działalność jako duchownego przypadła na lata międzywojnia, II wojny światowej oraz komunizmu w Polsce. W czerwcu 2026 roku obchodzona jest setna rocznica wyboru Hlonda na stanowisko prymasa Polski, stąd też wybór treści do tego numeru biuletynu nie jest przypadkowy. Autorzy, którzy podjęli się opisu sylwetki i pracy prymasa, skupiają nie tylko na jego biografii prywatnej. Gro artykułów poświęconych jest przede wszystkim decyzjom, które duchowny podejmował w realiach przełomowych wydarzeń XX wieku – od odbudowy niepodległego państwa polskiego po zaborach, przez okres II wojny światowej, aż po początki rządów komunistycznych w Polsce. Stąd też obecność w biuletynie tekstów dotyczących patriotyzmu Augusta Hlonda i jego nauk w tym temacie.
Struktura biuletynu
Recenzowany numer Biuletynu IPN w dużej mierze poświęcony jest Augustowi Hlondowi. Znajdziemy jednak w nim inne treści, które współgrają z tematem głównym czerwcowego wydania. Pozostałe artykuły poświęcone są Józefowi Piłsudskiemu, wydarzeniom Czerwca 1956 i 1976 roku, czy rocznicy śmierci Stefana Wyszyńskiego. Każde opracowanie wzbogacone jest zdjęciami/ilustracjami oraz krótką notatką dotyczącą autora danego tekstu. Publikacja składa się z 15 artykułów, z czego 6 poświęconych jest osobie Augusta Hlonda.
“August Hlond – prymas trzech epok. Biuletyn IPN” – ocena
Biuletyn poświęcony Hlondowi stanowi wartościowe opracowanie, które w przystępny sposób prezentuje wyniki badań dotyczących życia i działalności prymasa. Na uwagę zasługuje różnorodność poruszanych zagadnień, dzięki czemu czytelnik otrzymuje wieloaspektowy obraz omawianej postaci. Poszczególne teksty uzupełniają się tematycznie, tworząc spójną całość i ukazując Augusta Hlonda na tle najważniejszych wydarzeń politycznych i społecznych XX wieku. Atutem publikacji jest również przejrzysta struktura oraz bogaty materiał ilustracyjny, który zwiększa jej walory poznawcze. Czasopismo może być wartościową lekturą zarówno dla osób zajmujących się historią zawodowo, jak i dla czytelników zainteresowanych dziejami Kościoła oraz najnowszą historią Polski.
Wydawnictwo: IPN
Ocena: 6/6
Karolina Wysińska
