Tego dnia w 1945 roku rozpoczęła się konferencja poczdamska
Konferencja poczdamska miała w swoim składzie członków tzw. Wielkiej Trójki. Winston Churchill, a od 28 lipca C.R. Attlee (Wielka Brytania), H. Truman (Stany Zjednoczone), J. Stalin (ZSRS). Szefom rządów towarzyszyli ministrowie spraw zagranicznych, doradcy wojskowi i cywilni. Obrady toczyły się w pałacu Cecilienhof w Poczdamie.
Konferencja poczdamska miała na celu:
- uregulowanie problemów związanych z zakończeniem wojny i organizacją powojennego świata,
- sprawy powojennych Niemiec,
- ustalenie zasad współpracy politycznej pięciu mocarstw (Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, ZSRS, Chin i Francji),
- zmiany terytorialne w Europie,
- sposób zawarcia traktatów pokojowych z państwami wchodzącymi przez pewien okres w skład bloku państw faszystowskich,
- ustanowienie terytoriów powierniczych, odszkodowań wojennych,
- przesiedlenie ludności niemieckiej z Czechosłowacji oraz z terenów, które weszły w skład państwa polskiego.
Konferencja poczdamska – postanowienia
W sprawie Niemiec poszerzono postanowienia konferencji jałtańskiej, utworzono Sojuszniczą Radę Kontroli Niemiec; ustalono: demonopolizację i dekartelizację, demilitaryzację, denazyfikację oraz demokratyzację.
Postanowiono ukarać zbrodniarzy wojennych. Ustalono też, że każde z mocarstw będzie egzekwowało reparacje wojenne ze swojej strefy okupacyjnej, przy czym ZSRS otrzyma ponadto część skonfiskowanych instalacji i urządzeń przemysłowych z pozostałych stref, a w zamian za to pokryje roszczenia Polski w stosunku do Niemiec. Później ZSRS miał przyznać Polsce 15% swojej części odszkodowania.
W sprawie Polski
Uczestnicy konferencji potwierdzili uznanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, utworzonego na podstawie postanowień konferencji jałtańskiej oraz przypomnieli o obowiązku przeprowadzenia wolnych wyborów z udziałem wszystkich stronnictw demokratycznych.
Problem zachodnich i północnych granic Polski rozpatrywano 24 lipca z udziałem polskiej delegacji (m.in. B. Bieruta i S. Mikołajczyka). 2 sierpnia w odrębnej umowie postanowiono, że ostateczne ustalenie zachodniej granicy Polski „powinno być odłożone do konferencji pokojowej”, lecz do tego czasu „pod zarządem państwa polskiego” będą znajdować się terytoria do Odry i Nysy Łużyckiej, w tym Gdańsk i południowa część Prus Wschodnich.
Podjęto decyzję o przesiedleniu ludności niemieckiej z Polski do Niemiec (co faktycznie przesądziło o ostatecznym charakterze granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej).
Wezwanie Japonii do kapitulacji
25 lipca 1945 r. szefowie rządów Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Chin ogłosili deklarację wzywającą Japonię do bezwarunkowej kapitulacji oraz określającą główne zasady demilitaryzacji i demokratyzacji. Rząd ZSRS przyłączył się następnie do tej deklaracji (8 sierpnia) zapowiadając przystąpienie 9 sierpnia do wojny z Japonią.
Konferencja poczdamska trwała do 2 sierpnia a jej uchwały stworzyły w Europie tzw. ład poczdamski, który przetrwał do 1989 r.
Na zdjęciu przedstawiciele państw biorących udział w konferencji poczdamskiej. W pierwszym rzędzie siedzą (od lewej):
- C.R. Attlee,
- H. Truman,
- J. Stalin.
W drugim rzędzie stoją (od lewej) ministrowie spraw zagranicznych i doradcy:
- admirał W. Leahy (szef rady szefów sztabu),
- Ernest Bevin (minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii),
- James Francis Byrnes (sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych),
- W. Mołotow (minister spraw zagranicznych ZSRS).
Fot. East News
