Biskupi w średniowiecznej Polsce byli wpływową grupą polityczną. Ich siłą była jedność; na najważniejszych politycznych i kościelnych zjazdach występowali razem, nawet wtedy gdy Polska podzielona była na dzielnice. Wyróżniali się specjalnym strojem, wielu z nich było nie tylko wybitnymi duszpasterzami ale i politykami. Jak w Polsce wybierano biskupów, kto o […]
Średniowiecze
Wojsko koronne w późnym średniowieczu
Rozwojowi struktur państwowych towarzyszy na ogół rozwój struktur wojskowych. Państwo polskie w średniowieczu przeszło wiele zmian, które wpłynęły zarówno na ustrój, jak i na szeroko pojętą wojskowość. Początkowo organizacja sił zbrojnych opierała się na drużynie, w skład której wchodziły oddziały wojów książęcych i wspierające je pospolite ruszenie, złożone z mieszkańców […]
Nie święci garnki lepią, czyli o środowisku garncarzy krakowskich
Kim byli i jak żyli wytwórcy przedmiotów codziennego użytku- garncarze? Czy ich rękodzieła mogą określać tych rzemieślników? Są dziełami sztuki czy może świadczą o tym, że garncarzy należałoby zaliczyć do tzw. marginesu społecznego? Źródła archeologiczne i historyczne dają odpowiedź na te inne pytania dotyczące środowiska garncarskiego. Nie święci garnki lepią, […]
Konstantynopolitańscy fakcjoniści – geneza współczesnych kibiców piłki nożnej
Szukanie odległych korzeni współczesnych zjawisk jest ryzykowne, grozi ahistoryzmem. Mimo to wydaje mi się zasadne postrzeganie w ruchu konstantynopolitańskich fakcjonistów początków współczesnego zjawiska widzów-kibiców. Przemawiają za tym liczne analogie. Pierwszymi zarejestrowanymi widowiskami sportowymi, w których partycypowała publiczność, były (odbywające się co 4 lata od 776 r. p.n.e.) igrzyska olimpijskie[1]. Zawody […]
Wpływ kobiet na życie mężczyzn w średniowieczu
Niemalże od początku dziejów kobiety musiały zmagać się z męską dominacją w świecie, bo już w starożytności prawo rzymskie pomijało kobietę, jakby nie do końca była w stanie funkcjonować samodzielnie. Całe swoje życie była pod męską opieką (ojca – brata – męża). Sytuacja zmieniła się w momencie pojawienia się chrześcijaństwa, […]
Subiektywny obraz pierwszej wyprawy krzyżowej według Stefana z Blois – listy do żony
Ruch krucjatowy został zapoczątkowany poprzez wystąpienie papieża Urbana II na synodzie w Clermont w roku 1095. Celem pierwszej wyprawy krzyżowej było odzyskanie Jerozolimy z rąk Turków. Pierwsi uczestnicy zdecydowali się na udział w wyprawie krzyżowej jeszcze tego samego dnia. Była to odpowiedź na wcześniejszą prośbę, o pomoc w walce z […]
Kościół a wojna w średniowieczu
Kościół katolicki był w epoce średniowiecza jedną z najpotężniejszych instytucji, obejmujących swoimi wpływami większość Europy. Jednocześnie w wiekach średnich prowadzono wiele wojen, zarówno z wyznawcami innych religii, jak i między chrześcijanami, przez co władze kościelne musiały wypracować w tej sprawie stanowisko. Tak też się działo poprzez postanowienia soborów oraz synodów. […]
Szczerbiec, część czwarta: miecz sprawiedliwości (2)
Kolejnym składnikiem programu ikonograficznego Szczerbca – polskiego miecza sprawiedliwości – jest złożony zespół symboli, zakomponowany na awersie w okrągłej fasecie mieczowej głowicy. Składa się on z greckiej litery S w centrum, krzyża Tau powyżej niej i krzyża czteroramiennego w aureoli poniżej. Z obu stron S i dwu krzyży umieszczone zostały […]