Niemalże od początku dziejów kobiety musiały zmagać się z męską dominacją w świecie, bo już w starożytności prawo rzymskie pomijało kobietę, jakby nie do końca była w stanie funkcjonować samodzielnie. Całe swoje życie była pod męską opieką (ojca – brata – męża). Sytuacja zmieniła się w momencie pojawienia się chrześcijaństwa, […]
Średniowiecze
Subiektywny obraz pierwszej wyprawy krzyżowej według Stefana z Blois – listy do żony
Ruch krucjatowy został zapoczątkowany poprzez wystąpienie papieża Urbana II na synodzie w Clermont w roku 1095. Celem pierwszej wyprawy krzyżowej było odzyskanie Jerozolimy z rąk Turków. Pierwsi uczestnicy zdecydowali się na udział w wyprawie krzyżowej jeszcze tego samego dnia. Była to odpowiedź na wcześniejszą prośbę, o pomoc w walce z […]
Kościół a wojna w średniowieczu
Kościół katolicki był w epoce średniowiecza jedną z najpotężniejszych instytucji, obejmujących swoimi wpływami większość Europy. Jednocześnie w wiekach średnich prowadzono wiele wojen, zarówno z wyznawcami innych religii, jak i między chrześcijanami, przez co władze kościelne musiały wypracować w tej sprawie stanowisko. Tak też się działo poprzez postanowienia soborów oraz synodów. […]
Szczerbiec, część czwarta: miecz sprawiedliwości (2)
Kolejnym składnikiem programu ikonograficznego Szczerbca – polskiego miecza sprawiedliwości – jest złożony zespół symboli, zakomponowany na awersie w okrągłej fasecie mieczowej głowicy. Składa się on z greckiej litery S w centrum, krzyża Tau powyżej niej i krzyża czteroramiennego w aureoli poniżej. Z obu stron S i dwu krzyży umieszczone zostały […]
Szczerbiec, część trzecia: miecz sprawiedliwości (1)
Szczerbiec – koronacyjny miecz królów polskich jest zabytkiem jedynym w swoim rodzaju. Jest to, według zgodnej opinii badaczy najpiękniejszy średniowieczny miecz ceremonialny. Jednocześnie, będąc jedynym, zachowanym regalium koronacyjnym, skupia na sobie uwagę zarówno Polaków odwiedzających Wawel, jak i badaczy przeszłych dziejów Polski. Czytaj część pierwszą, część drugą i część czwartą Panujące wśród […]
Szczerbiec cześć druga: funkcja i symbolika
Po prześledzeniu losów Szczerbca na przestrzeni wieków, należy przyjrzeć się szerszemu problemowi znaczenia miecza jako formy symbolicznej, przekazującej określone treści. W refleksji nad wawelskim zabytkiem pojawia się pytanie o jego pierwotną funkcję. Wiadomo, że od czasów Władysława Łokietka, Szczerbiec używany był podczas koronacji królów polskich. Jednakże, broń ta powstała wcześniej […]
Dominacja ciężkiej jazdy? Zwycięstwa piechoty w XIV-XV w. na wybranych przykładach
Gdyby zapytać przeciętnego człowieka, z czym mu się kojarzy wojskowość okresu średniowiecza, jedną z pierwszych myśli będzie, oczywiście niebezpodstawnie, rycerstwo. Faktycznie, w okresie pełnego, a także późnego średniowiecza, była to formacja bardzo niebezpieczna na ówczesnym polu walki. Mimo to, przeglądając dzieje ówczesnych wojen, możemy znaleźć wiele przykładów zwycięstw pogardzanej powszechnie […]
Szczerbiec, część pierwsza: artefakt
Na temat Szczerbca napisano wiele[1], a pomimo tego jest to nadal przedmiot dość zagadkowy. Dotychczasowe badania skupiały się wokół kwestii autentyczności, potwierdzonej raczej niepodważalnie przez Prof. Jerzego Lileykę, jak też zagadkowych dziejów Szczerbca po pruskim rabunku w 1795r. Innym, istotnym problemem było ustalenie osoby pierwszego właściciela miecza, sposobu w jaki […]