Historia w zasięgu ręki!
Kolejnym składnikiem programu ikonograficznego Szczerbca – polskiego miecza sprawiedliwości – jest złożony zespół symboli, zakomponowany na awersie w okrągłej fasecie mieczowej głowicy. Składa się on z greckiej litery S w centrum, krzyża Tau powyżej niej i krzyża czteroramiennego w aureoli poniżej. Z obu stron S i dwu krzyży umieszczone zostały […]
Szczerbiec – koronacyjny miecz królów polskich jest zabytkiem jedynym w swoim rodzaju. Jest to, według zgodnej opinii badaczy najpiękniejszy średniowieczny miecz ceremonialny. Jednocześnie, będąc jedynym, zachowanym regalium koronacyjnym, skupia na sobie uwagę zarówno Polaków odwiedzających Wawel, jak i badaczy przeszłych dziejów Polski. Czytaj część pierwszą, część drugą i część czwartą Panujące wśród […]
Po prześledzeniu losów Szczerbca na przestrzeni wieków, należy przyjrzeć się szerszemu problemowi znaczenia miecza jako formy symbolicznej, przekazującej określone treści. W refleksji nad wawelskim zabytkiem pojawia się pytanie o jego pierwotną funkcję. Wiadomo, że od czasów Władysława Łokietka, Szczerbiec używany był podczas koronacji królów polskich. Jednakże, broń ta powstała wcześniej […]
Gdyby zapytać przeciętnego człowieka, z czym mu się kojarzy wojskowość okresu średniowiecza, jedną z pierwszych myśli będzie, oczywiście niebezpodstawnie, rycerstwo. Faktycznie, w okresie pełnego, a także późnego średniowiecza, była to formacja bardzo niebezpieczna na ówczesnym polu walki. Mimo to, przeglądając dzieje ówczesnych wojen, możemy znaleźć wiele przykładów zwycięstw pogardzanej powszechnie […]
Na temat Szczerbca napisano wiele[1], a pomimo tego jest to nadal przedmiot dość zagadkowy. Dotychczasowe badania skupiały się wokół kwestii autentyczności, potwierdzonej raczej niepodważalnie przez Prof. Jerzego Lileykę, jak też zagadkowych dziejów Szczerbca po pruskim rabunku w 1795r. Innym, istotnym problemem było ustalenie osoby pierwszego właściciela miecza, sposobu w jaki […]
Jaką rolę odgrywały drzewa w obrzędowości Słowian? Wspaniałe drzewa podziwiane za swoje piękno oraz imponujące rozmiary często stawały się symbolem jednoczącym różne poziomy: podziemia i sfery śmierci – korzenie, ziemi, a więc życia doczesnego oraz nieba i podróży w zaświaty, stając się centralną osią kosmiczną czyli ,,axis mundi”[1]. Najczęściej funkcję […]
Kobiety Piastów, różne kobiety związane z kręgiem władców piastowskich: z jednej strony te, które na różne sposoby próbowały przeciwstawiać się stereotypowym pojęciom na temat swojej płci i wpływać na mężczyzn, z drugiej takie, którym nie dane było do końca decydować o swoim losie. Podział społeczeństwa średniowiecznego pomijał kobiety, traktując je […]
Jak wyglądały narodziny Mieszka I? Mieszko był władcą, który sprowadził na swoje państwo światło prawdziwej wiary, dlatego jego rządy przyciągały baczną uwagę kronikarzy. Jego panowanie musiało być wyjątkowe, począwszy już od momentu urodzenia, który przedstawił Anonim tzw. Gall, a kolejni kronikarze rozbudowywali ten wyidealizowany obraz pierwszego chrześcijańskiego władcy. Koniecznie zajrzyj […]