Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Chwała Aten. Dzieje najwspanialszej cywilizacji na świecie | Recenzja

Chwała Aten. Dzieje najwspanialszej cywilizacji na świecie | Recenzja

Anthony Everitt, Chwała Aten. Dzieje najwspanialszej cywilizacji na świecie

Niedawno wydana przez wydawnictwo Rebis praca Anthony’ego Everitta przenosi nas to starożytnej Grecji, aby ukazać jedną z najciekawszych starożytnych cywilizacji – Ateny.

Książka zaczyna się od przedstawienia trzech głównych dramatis personae antycznej Grecji: królestwa Sparty, Aten i Persji. Wzajemne stosunki tych trzech zupełnie różnych od siebie wojowniczych państw stanowią kanwę pracy. Autor przedstawia dzieje mitologiczne i archaiczne, mity założycielskie oraz ogólną charakterystykę tak odmiennych państw. Główne rozdziały skupiają się na kształtowaniu demokracji ateńskiej oraz losach polis. Druga połowa książki to zmagania grecko-perskie, czyli powstanie jońskie i dwie wojny perskie, dzieje Symmachii Spartańskiej i Symmachii Delijskiej oraz dwóch wojen peloponeskich. Ateny, Sparta i Persja współzawodniczyły ze sobą i na przestrzeni trzech stuleci każde z nich kolejno rosło w siłę i upadało, pozostawiając pustą scnę gotowa na nadejście Macedończyków. Chronologicznie pracę zamyka właśnie podbój Grecji przez Filipa II Macedońskiego.

Autor skupia się głównie na dziejach polityczno-militarnych. Kulturowe, architektoniczne, gospodarcze aspekty są przedstawione widocznie na dalszym planie, wplecione jako przerywniki między głównymi rozdziałami. Szczegółowo opisuje głównych polityków i wodzów (Drakona, Solona, Klejstenesa, Peryklesa, Temistoklesa, Demostenesa i wielu innych), jak również instytucje i prawa Aten (Ekklesię, Radę Pięciuset, archontów, ostracyzm). Nie jest to jednak specjalnie odkrywcze, a wręcz wtórne – nic bowiem nowego nie przytacza z antycznych źródeł czy współczesnych badań.

Mimo ładnego wydania, twardej okładki, kilku (na pozycję liczącą prawie 600 stron to zdecydowanie za mało!) kolorowych fotografii (25) i map geograficznych i bitewnych (6), mam do zawartości szereg uwag. Wszakże nie należy oceniać książki po okładce!

Choć jest to opracowanie popularnonaukowe, a nie naukowe, strasznie irytują nieliczne przypisy pod tekstem zawierające odesłania do źródeł starożytnych. Gdyby były to standardowe przypisy wszystko było by w porządku. Lecz przez większość książki pojawiają się w karykaturalnej wersji, np. „Herodot, Dzieje, op. cit.”. Albo przez kilka stron pod rząd samo „Ibid.”. Standardowe numerowane przypisy do źródeł znajdują się na końcu książki.

Irytuje użyte w tekście współczesne słownictwo, np. multimilioner (słowo millionnaire zostało po raz pierwszy użyte w 1719 r.), burdelmama, zwroty francuskie typu Ville Lumière czy inne związki frazeologiczne przytoczone w oryginalnym języku (francuski, łaciński), a w następnym zdaniu tłumaczone na polski. Doprawdy dziwny zabieg, nie wiadomo czemu służący. Edukacji polskiego czytelnika obcojęzycznymi zwrotami?

Należy wspomnieć też o błędach tłumaczy. Najbardziej charakterystyczny to pomylenie okrętu rzymskiego triremy z grecką trierą. W angielskim świecie rzadko się to różnicuje, nadając obu wspólną nazwę „trireme”, jednak w polskim przekładnie na pewno powinno się solidniej podejść do tematu.

Pracę kończą przypisy, kalendarium, bibliografia i indeks.

Podsumowując, praca Everitta nie jest czymś odkrywczym w historiografii dotyczącej starożytnej Grecji, a raczej kompendium dla osób po raz pierwszy zagłębiających starożytny świat i niewątpliwie pomnikiem dla Aten, którą autor wielokrotnie wspomina jako najwspanialszą cywilizację z najlepszym na świecie ustrojem.

Wydawnictwo: Rebis

Ocena recenzenta: 4/6

Dariusz Wierzański

Partnerzy



Przewiń do góry