Dokumentacja polskiego rządu na uchodźctwie trafiła do Archiwum Akt Nowych

Liczącą ponad tysiąc stron dokumentację przekazał archiwistom historyk dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego i wiceszef Kolegium IPN. Z częścią dokumentów można zapoznać się w internecie. Wśród nich znajdują się między innymi materiały Rady Narodowej RP.

Przekazane dokumenty pochodzą z lat 1952-1953, i ukazują one jak wielki wysiłek został włożony przez polski parlament na uchodźctwie w działania niepodległościowe. Ów parlament – Radę Narodową, tworzyły jednostki wybitne, wywodzący się z emigracji po 1939 roku. Osiedli oni w Stanach Zjednoczonych po wojnie, i powołali do życia rząd na uchodźctwie.

W materiałach możemy zapoznać się z protokołami, memoriałami czy sprawozdaniami IV Rady Narodowej. Przedstawiają one między innymi próbę wpłynięcia na rząd amerykański w celu wyzwolenia Polski spod wpływów Związku Radzieckiego (Sowieckiego). Ponadto wśród nich możemy odnaleźć dokumentację przedstawiającą próby zażegnania wewnętrznych sporów oraz rozbicia wśród rządu na uchodźctwie po śmierci prezydenta Władysława Raczkiewicza w 1947 roku.

W dokumentach nie zabrakło także korespondencji wielu czołowych działaczy i wybitnych polskich jednostek ówczesnych lat, między innymi – listy gen. Władysława Andersa, gen. Kazimierza „Godziemby” Sosnkowskiego, płk. Kazimierza „Makarego” Iranka-Osmęckiego, prezydenta RP Augusta Zaleskiego czy posła Stefana „Zielińskiego” Korbońskiego. W korespondencji możemy również natrafić na listy dotyczące jednoczenia stronnictw narodowych, a także materiały przedstawiające działalność Skarbu Narodowego – tj. funduszu polskiego rządu na uchodźctwie.

Przekazana dokumentacja jest niezwykle wartościowa dla archiwistów, gdyż zawiera niezwykle istotne informacje o całości działań rządu. Pisma zostały uzyskane przez dr hab. Sławomira Cenckiewicza podczas jego prac nad książką biograficzną dotyczącą działalności senatora II RP i działacza emigracyjnego – Tadeusza Katelbacha.

Całość archiwów nakreśla obraz powojennej i emigracyjnej rzeczywistości Polaków, a przede wszystkim rządu na uchodźctwie w Stanach Zjednoczonych. Wśród archiwaliów można natrafić na znacznie więcej informacji oraz prywatnych korespondencji osób, które nie są współcześnie szczególnie rozpoznawalne, lecz były niezwykle istotne dla ruchów narodowo-niepodległościowych tamtych lat.

Źródło: dzieje.pl

Fot: Wikimedia Commons

Damian Jemioło

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*