16 srebrnych monet ujrzało światło dzienne po niemal 2000 lat
W hrabstwie Norfolk w Wielkiej Brytanii za pomocą wykrywacza metali dokonano niecodziennego odkrycia. W polu odnaleziono skarbnicę monet rzymskich, wśród których najstarszą (z 57 roku p.n.e.) i najmłodszą (z 175/6 roku n.e.) dzieli ponad 200 lat.
Pierwsze srebrne monety w Rzymie wybito w 269 roku p.n.e. Były to didrachmy. Walutą zastąpiono zwyczajowy środek płatniczy – bydło. Denary zaczęto wybijać w ok. 210 roku p.n.e. Jego podziałką stał się sesterc, najpopularniejsza jednostka monetarna. Mniej więcej w tym czasie pojawiły się też złote monety (scripulus). Dużo później, bo za panowania Sulli (I wiek p.n.e.) w obiegu pojawił się złoty aureus. Pierwszą twarzą wybitą na monetach była twarz Juliusza Cezara (zm. w 44 roku p.n.e.)
W 57 r. p.n.e. (datowanie najstarszej monety) Rzym był jeszcze republiką, choć nie na długo. Były to czasy pierwszego triumwiratu pomiędzy Juliuszem Cezarem, Gnejuszem Pompejuszem i Markiem Krassusem. W wyniku sporów i dążeń do jednowładztwa w kraju wybuchła wojna domowa, z której zwycięsko wyszedł Juliusz Cezar.
Jego dyktatura i późniejsze przemiany (śmierć dyktatora, drugi triumwirat i zwycięstwo w wojnie domowej Oktawiana Augusta) doprowadziły do zmiany ustroju z republiki na pryncypat, który w 176 roku wciąż trwał. Na tronie cesarskim zasiadał wtedy Marek Aureliusz.
Wszystkie monety wybite zostały w okresie tzw. Pax Romana – „złotej ery” imperium (+/- 27 p.n.e. – 180 n.e.), gdy Rzym osiągał największy w historii rozrost terytorialny i równowagę wewnętrzną.
Odkrycie skarbnicy monet rzymskich
Odkrycia dokonała osoba hobbystycznie używająca wykrywacza metali. 16 monet, datowanych od 57 roku p.n.e. do 175/6 roku n.e. zostały odnalezione w polu w Barton Bendish w hrabstwie Norfolk w Wielkiej Brytanii.
Według Dr Marsden z Norfolk Historic Environment Service tak duża różnica w datach jest dowodem stabilnej waluty.
Na monetach poza najstarszą widnieją wizerunki sześciu cesarzy i dwóch z ich żon.
Dr Marsden trudno stwierdzić, czy monety zostały ukryte w tym miejscu celowo, czy też zostały przez właściciela zgubione. Wiadomo jednak, że ta część Norfolk w tym okresie dynamicznie się rozwijała. Znajdował się tam szereg willi i najdłuższa droga rzymska w hrabstwie.
Jak zawsze trudno jest określić wartość monet przez pryzmat dzisiejszych cen, ponieważ struktura społeczeństwa była zupełnie inna, tak strata była dla właściciela warta najprawdopodobniej tyle co kilkaset dzisiejszych funtów – stwierdził ekspert.
Znalezisko jest objęte śledztwem. Lynn Museum w King’s Lynn w Norfolk wyraziło zainteresowanie włączeniem go do swojej kolekcji.
Źródła:
- Katy Prickett, Detectorist finds hoard of Roman silver coins, BBC News [dostep: 03.03.2025].
- Julius Caesar, biography.com [dostep: 03.03.2025].
- Monety rzymskie, numimarket.pl [dostep: 03.03.2025].
Fot. Norfolk County Council
