Osiemnastowieczne monety i biżuteria z epoki brązu i żelaza trafiły do Muzeum Podlaskiego

Monety datowane na XVIII wiek i biżuteria z epoki brązu i żelaza trafiły do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Unikatowe eksponaty pochodzące między innymi z okresu panowania carycy Katarzyny  trafiły do muzeum z Rosji. Cenne pamiątki historii zostały przekazane  placówce przez Izbę Skarbową w Białymstoku.16 kwietnia dyrektor białostockiej KAS Wojciech Orłowski przekazał zabytki do zbiorów muzealnych.

Przekazane eksponaty, w tym 680 monet pochodziło z próby przemytu. Udaremnili tę próbę w maju 2017 roku funkcjonariusze KAS z przejścia granicznego w Połowcach. Przemytnicy skarby historii ukryli w nadkolach i podwójnej podłodze bagażnika samochodu osobowego kierowanego przez obywatela Białorusi.  Natomiast przemyt 40 szt. biżuterii pochodzącej z epoki brązu i żelaza, wykryty został w Bobrownikach. Eksponaty owinięte były w woreczki foliowe i zatopione w zbiorniku paliwa volkswagena prowadzonego przez 62-letnią Białorusinkę.

Dzięki pracy i staraniom Służby Celno-Skarbowej sąd zdecydował o przepadku tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa oraz o ich przekazaniu właśnie do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.
Monety o nominale 5 kopiejek pochodzą  z czasów carycy Elżbiety i carycy Katarzyny II. Najstarsza został wybita w 1758 r, zaś najmłodsza w 1795 r.

Jak powiedział dyrektor Muzeum Podlaskiego, Piotr Niziołek –  Dominują monety Katarzyny, tylko jedenaście  jest z czasów Elżbiety . Są masywne i bardzo dobrze zachowane, a przez to atrakcyjne na rynku kolekcjonerskim. Dla badaczy wartość stanowi liczba zbioru. Dzięki  temu, że jest ich tak dużo można obserwować nie tylko pojedyncze numizmaty,  ale też cały proces menniczy. Część, która była zachowana w bardzo dobrym stanie, ale popularniejsze roczniki i mennice były przewożone do Europy Zachodniej. Natomiast część złożona z rzadkich egzemplarzy została prawdopodobnie sprzedana do Federacji Rosyjskiej.

Dzięki pracy celników i darowiźnie KAS, Muzeum Podlaskie będzie miało jedną z największych w Polsce kolekcji monet tego rodzaju. Do tej pory w zbiorach Muzeum znajdowały się cztery numizmaty tego rodzaju.

Ponadto to Muzeum trafiło również 40 sztuk biżuterii pochodzącej z epoki brązu i żelaza. Eksponaty te pochodzą z obszaru północnego Kaukazu. Wśród nich znajdują się między innymi naramienniki, bransolety, ozdoby  włosów.

Sądzimy, że najstarsze z tych przedmiotów mają ok 3,5 tyś. lat i związane są z kulturą kobańską – to bransolety z charakterystycznie zwiniętymi końcami. Natomiast przedmioty z bogatymi zdobieniami związane są z koczowniczym ludem Scytów  To bezcenny zbiór, nie mieliśmy do tej pory takich przedmiotów – powiedział Adam Wawrusiewicz z Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego.

Nie jest pewne czy biżuteria ta była ozdobą dla kobiet, czy należała do mężczyzn, wojowników. Dodatkowe trudności w skatalogowaniu eksponatów powoduje ich przemytnicze pochodzenie.  Jak powiedział Adam Wawrusiewicz, skala nielegalnego wydobycia i próby wprowadzenia tego typu zabytków do obrotu jest ogromna.

Dyrektor Muzeum Podlaskiego Andrzej Lechowski z kolei podkreśla – Miejmy świadomość, że zarówno my jak i rosyjscy archeologowie połowę informacji utraciliśmy przez rabunek i oderwanie od kontekstu. Cieszy mnie jednak to, że służby stawiają wyraźną granicę pokazując przestępcom po wschodniej stronie, że ten proceder jest naganny i karalny.

Dyrektor KAS w Białymstoku, Wojciech Orłowski przypomniał, że to nie pierwsze już zabytki przekazane do podlaskich muzeów. Tylko w 2017 roku udało się udaremnić próbę pięciu przemytów dóbr kultury. W ubiegłym roku do Muzeum Podlaskiego tym sposobem trafiło pięć czekanów bojowych, monet i biżuterii. Służba Celno-Skarbowa przechwyciła także 2 zabytkowe ikony (styczeń 2018 – Połowce) oraz grot średniowiecznej włóczni (marzec 2018 – Bobrowniki).

Źródło: wrotapodlasia.pl

Fot.: Wikimedia Commons

Kamil Janczarek

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*