Jan Gać, Petra. Klejnot na pustyni
Petra. Klejnot na pustyni to krótka, ale fascynująca lektura, która przenosi czytelnika w serce starożytnej Petry, stolicy Nabatejczyków. Książka nie jest przewodnikiem w technicznym znaczeniu – to raczej eseistyczna impresja, łącząca historię hellenistycznej Petry z osobistymi refleksjami i opowieścią o Nabatejczykach, prekursorach wielkich karawanowych szlaków handlowych.
Autor barwnie opisuje ich logistyczny geniusz, architekturę wykutą w różowym piaskowcu i życie pustynne, a wszystko to okrasza żywym językiem narracji.
Tekst prowadzi czytelnika przez dzieje miasta: od jego założenia, przez rozwój w okresie hellenistycznym, aż po rzymskie przejęcie Petry w roku 106 n.e. i budowę teatru dla 5 000 widzów — sceny wykutej w zboczu skalnym, pomiędzy grobowcami mniej znaczących mieszkańców.
Dużym atutem publikacji są barwne opisy historyczne — Petra przedstawiona jako centrum handlowe i urbanistyczne, o architekturze wyjątkowej na mapie świata. Kontekst kulturowy Nabatejczyków — autor przybliża ich życie, strukturę społeczną i surowe warunki pustynne oraz ich wpływ na budowę miasta.
Tekst przemawia do czytelnika językiem pełnym pasji, nie zaś suchym faktografem; idealny do lektury dla tych, którzy chcą „poczuć” historię, a nie tylko ją poznać.
Krótsza forma — tylko 128 stron może nie wystarczyć dla osób szukających szczegółowej wiedzy o późniejszych epokach Petry lub archeologicznych analiz.
Minusem jest brak map i danych technicznych — brak konkretnych schematów, planów, godzin otwarcia czy wskazówek turystycznych czyni książkę mniej przydatną jako przewodnik terenowy.
Dzięki książce można dowiedzieć się o licznych ciekawostkach o Petrze — m.in. o jej rzymskim teatrze i zmianach urbanistycznych po przejęciu miasta przez Rzymian. Jak pisze jedna z czytelniczek. dla osób planujących podróż lub choćby marzących o niej, książka może być inspirującym preludium.
Polecam miłośnikom historii i archeologii, zainteresowanych perłą pustyni od strony kulturowej i wizualnej oraz czytelnikom szukającym literackiej, nie naukowej narracji, którzy cenią klimat i refleksję bardziej niż encyklopedyczne podejście.
Pozycja jest też warta uwagi dla tych, którzy chcą poczuć przestrzeń Petry przez literaturę i obrazy autora — bez konieczności studiowania planów i faktografii.
„Petra. Klejnot na pustyni” Jana Gaća to kameralna, ale pełna pasji podróż do serca Nabatejczyków. To książka, która może zainspirować do odwiedzenia Petry bądź głębszego zainteresowania jej historią. Choć nie zastąpi przewodnika, świetnie sprawdzi się jako towarzysz marzeń i refleksji o mieście wykutym w skale i pustyni.
Wydwnictwo Bernardinum
Ocena recenzenta: 5/6
Piotr Burak
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Bernardinum. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
