Czym tak naprawdę jest narkobiznes? I kto de facto jest twarzą całego międzynarodowego przedsięwzięcia? Na to pytanie starało się odpowiedzieć wielu. Ciągle powstają nowe filmy dokumentalne, seriale, podcasty. I w dalszym ciągu powstają nowe pytania. Ludźmi kierują wielkie pieniądze, ale także tragiczna sytuacja życiowa. To nie tylko mężczyźni, którzy napędzają cała spiralę, ale także kobiety, które również są ofiarami i są w większości świadome tego, że ich partnerzy, mężowie, dzieci zajmują się tym procederem.
Piotr Chomczyński, socjolog, kryminolog, dr hab. prof. Uniwersytetu Łódzkiego i Akademii Nauk Stosowanych w Pile. Wielokrotnie gościł w popularnych podcastach, programach śniadaniowych, magazynach informacyjnych. Jako ekspert w swojej dziedzinie został zaproszony przez Netflix do przedstawienia postaci Griseldy Blanco i jej działalności narkotykowej. Współredaktor najnowszego podręcznika kryminologii PWN. W wolnej chwili pisze powieści kryminalne i reportaże.
W swojej nowej publikacji stara się przybliżyć czytelnikowi narkotykowy biznes z perspektywy kobiet, które są „kręgosłupem operacyjnym karteli” Ameryki Łacińskiej.
Rola kobiet w narkobiznesie
Autor zaczyna od początku, przeprowadza czytelnika przez codzienność ludzi Ameryki Południowej. Kobieca twarz narkobiznesu to coś więcej niż tylko sam przemyt, to często ciężkie wybory, chęć wyrwania się z biedy, braku miłości i braku bezpieczeństwa w rodzinnym domu. Chomczyński w trakcie swoich badań przeprowadził wiele rozmów ze zwykłymi ludźmi, ale także z tymi trudniącymi się działalnością przestępczą.
Odwiedzał więzienia, współpracował z tamtejszymi uniwersytetami i naukowcami, ale oprócz tego rozmawiał z tymi, którzy mieli bezpośredni kontakt z kartelami i działalnością narkotykową. Co ciekawe więzienia kobiece zdecydowanie różnią się od tych męskich. Panuje w nich bardziej rodzinna atmosfera. Więźniarki mają do tego mniejszą kontrolę, co zapewne jest związane z tym, że kobiety miały znikome wsparcie z zewnątrz. To waśnie one najczęściej dbają o swoich partnerów odsiadujących wyroki, często przychodzą na widzenia i zapewniają bliskim wszystkie potrzebne im rzeczy. Gdy to one trafiają za przysłowiowe „kratki”, muszą bardziej liczyć na siebie. Autor odwiedzając kobiece więzienia zauważył, że osadzone razem gotowały, spędzały czas, żyjąc w tak zwanych „domach”, gdzie były również przywódczynie akceptowane przez personel karny. Niektóre osadzone nie należały do żadnej z grup przestępczych, a inne (pandillas) były członkiniami gangów.
Kobiety zwykle wiedzą, czym zajmują się ich partnerzy, synowie, czy rodzice, akceptując taką sytuację. Często nie miały wyboru. Oprócz tego, że są opiekunkami swoich bliskich, są często przemytniczkami narkotyków. Istnieją również tak zwane „sicarias”. W niektórych regionach działają też kartelowi rekruterzy i to oni odbierają chętnych ze specjalnego przystanku. Czasami ludzie są werbowani wbrew ich woli, a inni sami wsiadają do samochodu, który podjeżdża w ustalone miejsce.
Niektóre kobiety były przymuszone trudną sytuacją finansową lub groźbami, musiały stać się częścią narkobiznesu. Możemy jednak znaleźć przykłady tych Pań, które same zajęły się przemytem i nazywane są królowymi rynku narkotykowego. Należy tutaj przytoczyć, postać Griseldy Blanco, Mery Valencia czy Sandry Ávila Beltrán. Wszystkie działały na dużą skalę, jednak ich metody znacznie się od siebie różniły. Natomiast każda z wymienionych kobiet miała duże umiejętności biznesowe i strategiczne.
Kult Santa Muerte
Santa Muerte, czyli w rozszerzeniu Nuestra Señora de la Santa Muerte. W polskim tłumaczeniu „Nasza Pani od Świętej Śmierci”. Kult, który wzbudza kontrowersje, ale daje poczucie bezpieczeństwa w świecie, który jest daleki od ideału. Święta Śmierć ma być opiekunką i patronką słabych i ubogich, chronić przed śmiercią, czczą ją kobiety i mężczyźni, a także ci, którzy trudnią się przestępczością. Jest to ściśle związane z tym, jak niebezpieczna i niepewna jest codzienność mieszkańców omawianych obszarów. Santa Muerte często jest kojarzona z działalnością narkobiznesu, dlatego niszczone są kapliczki z jej wizerunkiem.
Podsumowanie
Piotr Chomczyński napisał reportaż, w którym czytelnik znajdzie nie tylko przykre fakty, ale także obyczajowe kwestie, które pokazują przyczyny problemów ludzi żyjących na tym obszarze. Książka powstała dzięki wieloletnim badaniom, które autor prowadził, będąc realnie częścią tamtej społeczności. Przeprowadził wiele rozmów, zapewne ryzykując swoim bezpieczeństwem. Narkobiznes to nie tylko duże pieniądze i biznes prowadzony przez przestępców i gangi, to także twarz mieszkańców i często brak możliwości ucieczki przed losem. A kobiety są nieodłączną częścią tego świata. Ich życia są w większości tragiczne.
Publikacja jest ładnie wydana. W środku znajdują się zdjęcia z Meksyku, Hondurasu, Ekwadoru, pokazujące kulturę tych terenów i elementy bezpośrednio związane z narkobiznesem jak tatuaże, czy wizerunki Santa Muerte.
Magdalena Opęchowska
Wydawnictwo Bukowy Las
Ocena 6/6
