Polskie królowe | Recenzja

Polskie królowe… Jerzy Besala

Dążenie do dawania i otrzymywania miłości nieobce jest każdemu człowiekowi. Królowie, chociaż zawsze postawieni na piedestale dziejów niczym marmurowe posągi, nie odbiegają w tym względzie od zwykłych ludzi. A co dopiero królewskie żony? O nich historia zazwyczaj milczy. Cóż one mogły wiedzieć i czuć? Skazane były zazwyczaj na rolę marionetek w rękach ojców, mężów i synów. Jerzy Besala w książce Polskie królowe… dowodzi, że uczucia pragnęły nawet te, dla których miłość nie była przeznaczona.

polskie-krolowe-b-iext24432225Jerzy Besala mówi sam o sobie, że jest historykiem uczuć. Zajmuje się tematyką z pogranicza psychologii, antropologii, filozofii i historii, czymś czego w zasadzie nie da się zbadać okiem i szkiełkiem naukowca. Uczucia były i są zazwyczaj pomijane w dociekaniach przyczyn, czy skutków zdarzeń. Najczęściej towarzyszą im chłodne kalkulacje, których wynik musi być jak najbardziej korzystny. W swojej najnowszej książce Polskie królowe. Zawiedzione miłości. Odtrącone i niekochane Besala dotyka tematu rzadko podejmowanego, a często odsuwanego na margines historii.

Autor przedstawia królowe, które nie zaznały szczęścia w małżeństwie z różnych powodów. Braku miłości ze strony koronowanego męża doznały: Ludgarda, żona Przemysła II, Adelajda, żona Kazimierza Wielkiego, habsburskie małżonki Zygmunta Augusta, czy Anna Jagiellonka odrzucona i zawstydzona ucieczką Henryka Walezego, a potem wzgardzona przez Stefana Batorego. Uczucia zaniedbania doznały także: królowa Ludwika Maria Gonzaga ze strony Władysława IV Wazy, Eberhardyna, żona Augusta II Wettyna, i żona Stanisława Leszczyńskiego, Katarzyna. Oczywiście jest to tylko przekrój oraz wybór królowych i księżniczek, których chociaż otaczał splendor dworu i pewnie niejedna kobieta w tym czasie zazdrościła jej męża władcy, to zostały odrzucone, były niekochane, a przez to żyły nieszczęśliwe w zamkowej wieży.

W książce Polskie królowe… nie ma odpowiadzi wprost, dlaczego tak, a nie inaczej potoczyły się małżeńskie koleje losu. Przedstawia szerokie tło historyczne danej epoki, przyczyny zawarcia mariażu oraz w świetle dostępnych źródeł opowiada o relacjach między obojgiem małżonków. Dyskretnie zagląda również do alkowy, zdradzając czytelnikowi tajemnice małżeńskiej sypialni. Nie opowiada się za żadną ze stron w konflikcie, ale nie ucieka również od subtelnych komentarzy, które nadają smaczku narracji. Opisuje także postawy władców oraz ich dworski sposób życia. Dramat przeplata tu się z lubieżnością, sensacja z kryminałem, prawie jak we współczesnym serialowym tasiemcu. Z tą różnicą, że to wszytko już się zdarzyło, a niejedna z tych kobiet przeżyła życiową tragedię. Historia zawiedzionych miłości niebezpiecznie wciąga i burzy wizerunek posągowych królów i królowych.

Moim zdaniem książka Basali idealnie trafia w różne gusta. Być może tych bardziej żadnych sensacji czytelników zainteresują odpowiedzi na pytania: Co podniecało w sypialni Zygmunta Augusta? Jakie nałogi miał August II Mocny? Dlaczego Anna Jagiellonka przez długi czas była dziewicą? Z jaki powodów Katarzyna Leszczyńska stawała się coraz bardziej zgryźliwa? Wszyscy pozostali, po lekturze książki, zobaczą jak wiele nas łączy – pomimo upływającego czasu, odmiennej epoki i braku niebieskiej (czystej) krwi.

Ocena: 5/6

Piotr Burak

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*