To był najgorętszy dzień w historii Polski. Tego dnia 1921 roku padł rekord temperatury
Najgorętszy dzień w historii Polski miał miejsce ponad 100 lat temu. 29 lipca 1921 roku padł rekord temperatury w Polsce. W Prószkowie koło Opola odnotowano +40,2 °C w cieniu.
Pierwsze źródła i pierwsze pomiary
Człowiek od dawna obserwuje zjawiska atmosferyczne. Najstarsze źródła wskazują na obserwację pogody już w IV tysiącleciu p.n.e. Przez stulecia skupiano się na obserwacji i opisywaniu zjawisk pogodowych. Stąd też zachowały się starożytne i średniowieczne traktaty, które opisują burze, wiatry, deszcze i inne stany pogody.
Pierwsze przyrządy pomiarowe pojawiły się w latach 40. XVII wieku. Najpierw powstał pierwszy termometr cieczowy. Później, barometr rtęciowy. Następnie powstała pierwsza sieć stacji meteorologicznych – tzw. sieć florentyńska. Obejmowała ona 11 stacji meteorologicznych, z czego siedem znajdowało się we Włoszech, a jedna w Warszawie.
W 1783 roku podczas załogowego lotu balonem pierwszy raz dokonano pomiaru temperatury powietrza. 110 lat później uruchomiono pierwszy meteorograf. Rejestrował on temperaturę powietrza, ciśnienie atmosferyczne i wilgotność. W latach 40. XX wieku do obserwacji pierwszy raz wykorzystano radar.
Wkrótce zaczęto wykorzystywać także rakiety meteorologiczne, w czym prym wiodły USA i ZSRR. Używano ich na całym świecie do lat 70. Wtedy zaczęto używać satelit do badań meteorologicznych.
Pomiary w Polsce
W Polsce najwcześniejsze źródła o warunkach pogodowych pochodzą z XIII wieku. Z XVI wieku pochodzą na przykład traktat profesorów Akademii Krakowskiej czy praca M. Mirowskiego o przyczynach i skutkach wiatrów. W 1643 roku wydano pierwszy polski podręcznik meteorologii, autorstwa J. Poczapowskiego. Na początku XIX wieku Stanisłąw Staszic w swoich rozprawach o górach opisał na przykład pomiary temperatury, ciśnienia, składu powietrza.
Pierwsze pomiary w Polsce wykonywano od 1654 w Warszawie na wspomnianej wyżej stacji należącej do sieci florentyńskiej. O systematycznych obserwacjach możemy mówić od XVII wieku. Od tej pory trwają regularne obserwacje w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu.
Rekord temperatury w Polsce
Do 1921 roku, ani po nim, nie zanotowano oficjalnie wyższej temperatury, niż +40,2 °C w cieniu. Co ciekawe, samo lato 1921 roku było rekordową porą w pomiarach meteorologicznych. Po tym upale, nastąpiły kolejne fale gorąca.
Oczywiście rekord uwzględnia tylko okres, od kiedy są prowadzone pomiary. Historycy zwracają uwagę, że prawdopodobnie kilkaset lat wcześniej, w I połowie XVI wieku w trakcie wielkiej suszy, temperatura mogła być o kilka stopni wyższa, niż rekord z 1921 roku.
Rekord temperatury sprzed 100 lat nie zmienia faktu, że obecnie naukowcy zwracają uwagę na zmiany klimatu i szybciej zmieniającą się temperaturę na naszej planecie, niż kiedykolwiek w jej dziejach.
