Polityka

Liberum veto
Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Co oznaczała mnogość narzędzi do realizowania idei liberum veto?

Koncyliacyjność to postawa mająca na celu osiągnięcie pojednania. W przypadku zagadnienia parlamentaryzmu w państwie polsko-litewskim moglibyśmy koncyliację określić jako narzędzie (albo raczej warunek) do podejmowania decyzji. Zasada ta nastawiona jest na uzyskanie konsensusu bądź przynajmniej kompromisu w obliczu niezgodności[1]. Wymaga od stron elastyczności i otwartości, które wydają się być antytezą […]

Artykuły historyczne Gospodarka Nowożytność Polityka Sarmatikon

Trybunał Skarbowy Koronny w Radomiu

Burzliwy wiek XVII był dla Rzeczpospolitej okresem konfliktów. Toczyliśmy je z Moskwą, Turcją czy Szwecją ale też potykaliśmy się w polu z Tatarami, Siedmiogrodem czy Brandenburgią. W Szwecji np. armię tworzono na kredyt. Królowie szwedzcy zaciągali pożyczki w bankach, a potem szukali okazji do wojny by kredyt spłacić i jeszcze […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Społeczeństwo

Uchodźcy, migranci czy uciekinierzy – polityka osiedleńcza Królestwa Prus i Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Migracje i wymiana ludności wbrew pozorom i powszechnym opiniom, nie jest zjawiskiem, które charakteryzuje czasy nam współczesne – już od czasów starożytnych dochodziło do ruchów grup ludności, jednak w XVIII wieku mogliśmy zaobserwować szczególny ruch w obszarze Mitteleuropy, który został dodatkowo zainicjowany i usankcjonowany przez dysydentów w kuriach biskupich i […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Pierwsze powstanie kozackie, czyli powstanie Kosińskiego

“[…]Naprzód tedy uchwałą sejmu tego, ze wszech stanów zezwoleniem, około tych ludzi, którzy się na Nizie i Zaporohy bawią, postanawiamy[…]”[1] – tak uchwalał konstytucję sejmową “Porządek z strony Niżowców i Ukrainy” sejm warszawski 1590 roku. W latach 1583-1590 wyprawy Kozaków szczególnie przybrały na sile – w 1583 roku wmieszali się […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Wojna o… ucho, czyli rywalizacja angielsko-hiszpańskia

Czy hegemonia Wielkiej Brytanii na morzach i oceanach w XVIII wieku była niezagrożona? Czy Hiszpanie faktycznie dzierżyli władzę w Ameryce Południowej tak mocno, że nikt nie mógł im zagrozić? Kto stał się inspiracją dla popkulturowego wizerunku pirata, z opaską na oku, hakiem zamiast ręki, kuśtykającego po pokładzie z drewnianą nogą? […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Geneza wyprawy smoleńskiej 1609 roku

W początkach 1603 roku, w granicach państwa polsko-litewskiego pojawił się tajemniczy człowiek podający się za szczęśliwie ocalonego Dymitra, najmłodszego syna Iwana. Zygmunt III dowiedziawszy się o jego planach i przedsięwzięciach znalazł się w kłopotliwej sytuacji. Dopiero co ratyfikowany pokój z Moskwą skutecznie wiązał mu ręce i uniemożliwiał pomoc Dymitrowi. Jednak […]