Tego dnia 1696 roku zmarł Wacław Potocki Burzliwe losy, niepokorne pióro i życie na styku wiary, polityki i wojny. W samym sercu XVII-wiecznej Polski Wacław Potocki – poeta, żołnierz i moralista – zapisał się nie tylko jako kronikarz swojej epoki, ale i jako człowiek rozdarty między lojalnością wobec kraju a […]
Tag: bracia polscy
7 kwietnia 1656 roku zmarł Krzysztof Arciszewski
Tego dnia 1656 roku zmarł Krzysztof Arciszewski Niepokorny buntownik, wybitny strateg, pionier inżynierii wojskowej – życie pełne zwrotów akcji, dramatycznych starć i egzotycznych podróży. Krzysztof Arciszewski walczył w Europie i Ameryce Południowej, zdobywał twierdze, prowadził tajne misje i eksperymentował z nowoczesną technologią. Czy to historia genialnego dowódcy, czy człowieka, który […]
Bracia polscy wygnani za to, że nie zdradzili
Potraktowano ich kolektywnie, zapominając zarówno o wielu katolikach i protestantach, którzy razem z arianami stawali po stronie Szwedów, jak i o tych spośród braci polskich, którzy wytrwali w wierności polsko-litewskiemu władcy. Sytuacja, jaką sprowokował wybuch i przebieg II wojny północnej, doprowadziła do tzw. wygnania arian z Rzeczypospolitej w 1658 roku […]
Szlachecki model prawny a postępowanie względem Braci Polskich
Janusz Tazbir wiek XVII nazwał trzecim, ostatecznym okresem „walki z arianami”. Wskazuje, że aż do 1658 roku Bracia Polscy zachowywali status prawny równy pozostałym mieszkańcom państwa, to już od początku stulecia można obserwować przypadki dyskryminacji tego wyznania na drodze formalnej[1]. Historycy badali te działania zwłaszcza w kontekście nietolerancji religijnej[2]. Ja […]
W poszukiwaniu śladów po Braciach Polskich w Białymstoku
Tak, jak kolejne miasta zachodnioeuropejskie koniecznie chciały posiadać na swoim terenie ślady antycznych oppidów, tak wiele miejscowości w Polsce przyznawało się do tego, że w ich granicach funkcjonował niegdyś zbór, albo przynajmniej grobowiec antytrynitariuszy. W pęd ten włączył się także Białystok. Arianie od dawna cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Jedna […]
Czy wiesz, jak modlili się polscy włościanie?
Kto wie jakie niezwykłe różności kryją omijane karty książeczek do nabożeństwa i agend liturgicznych? Lista przedmiotów i zjawisk, które można poświęcić, jest pod tym względem nieprzeliczona. Prawdziwe cuda możemy znaleźć w tych modlitewnikach, które przykrył już kurz wieków. Oto pewna modlitwa z siedemnastego stulecia: „O Boże, któremu w mądrości doskonałej […]
Szlak Braci Polskich na Podlasiu – nowy projekt historyczny
Stowarzyszenie Szlak Braci Polskich wraz z Towarzystwem Przyjaciół Goniądza oraz Stowarzyszeniem “W dawnej Orli” przygotowali nowy projekt, dokumentujący i upamiętniający braci polskich – arian działających w XVI – XVIII wieku na Podlasiu, pod nazwą Szlak Braci Polskich na Podlasiu. Przedsięwzięcie to zostało objęte przez nasz portal patronatem medialnym. Aktualnie kończony […]
Uwarunkowania rozwoju reformacji w Polsce w XVI-XVIII w.
,,Państwo bez stosów”, ,,Azyl dla heretyków” – takie określenia często przychodzą na myśl, gdy mówimy o Rzeczpospolitej doby rozwoju reformacji. Słynna polska tolerancja rodziła się właśnie wraz z tym ogólnoeuropejskim ruchem religijnym. Jakie były warunki jego rozwoju w naszym kraju i jaką spuściznę po sobie zostawił? Minęło zaledwie kilkanaście miesięcy […]