Pośród przyczyn upadku Rzeczypospolitej Obojga Narodów częstokroć pojawia się argument o wojnach, jakie dotknęły nasz kraj w XVII wieku. Państwo polsko-litewskie w latach 1600-1699 pozostawało w stanie permanentnych konfliktów zbrojnych ze Szwecją, Kozakami, Tatarami, Turcją oraz Moskwą. Teatrem wojny pozostawało najczęściej terytorium Rzeczypospolitej, co skutkowało ogromnymi zniszczeniami, spadkiem populacji, kryzysem […]
Tag: Rzeczpospolita
Bitwa pod Prostkami 1656 roku
Bitwa pod Prostkami odbyła się 8 października 1656 roku podczas trwania potopu szwedzkiego, w trakcie kampanii hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego, którą uważa się za największą operacje przeprowadzoną przez wojska Rzeczypospolitej w trakcie konfliktu z Prusami Książęcymi[1]. Tło historyczne Do samej bitwy doszło niedługo po tym, jak wojska szwedzko-brandenburskie opuściły […]
Konfederacja warszawska jako przejaw Polskiej tolerancji
Rzeczpospolita był jedynym państwem w ówczesnej Europie, w którym schronienie mogli znaleźć wszyscy ci, którzy odważyli się zmienić swoje wyznanie. Polscy protestanci walczyli przeszło cztery dekady o przywilej, który zapewniłby wolność wyznania. Kiedy w końcu udało się przeforsować akt, który przeszedł do historii jako konfederacja warszawska, polski protestantyzm stracił swoją […]
Gnić na oczach swoich poddanych – czyli… o właścicielu Rzeszowa, Mikołaju Spytku Ligęzie
Miał ponoć żyć ponad sto lat, jak zapisano „niespożyty, fenomenalny starzec, który przeżył pięciu królów, pan możny i światły, wielki filantrop”. Mikołaj Spytek Ligęza, kasztelan i właściciel podkarpackiego Rzeszowa, większość – nielicznych zresztą – zabytków Rzeszów zawdzięcza właśnie jemu… Pozostawił po sobie ogromną fortunę i testament, w którym po śmierci […]
Piechota polska XVI i XVII wieku
Wojskowość XVI i XVII wieku większości Polaków kojarzy się z niepodzielnym panowaniem „skrzydlatej” jazdy – husarii. Jest to w zupełności uzasadnione, biorąc pod uwagę tak wielkie zwycięstwa jak chociażby bitwa pod Kircholmem, Kłuszynem, czy nawet rozsławiona przez film batalia pod Wiedniem. W tym swoistym „husarskim szaleństwie”, zapomina się natomiast o […]
500-lecie reformacji | Wywiad z prof. Sławomirem Kościelakiem
„W tym momencie dziejowym reformator powinien wywodzić się z Niemiec. Historia dopisała mu nazwisko – Marcin Luter” . W tym roku mija 500 lat od reformacji, symbolicznie zapoczątkowanej przez Marcina Lutra 31 października 1517 roku, kiedy to miał przybić 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Reformacja miała ogromne znaczenie i […]
Stan włościański. Czyli jaki był los chłopów w dawnej Polsce
Jednym z najbardziej przekoloryzowanych (a właściwie to malowanym w ciemnych barwach) obrazów w popularnej historii jest obraz wielowiekowej niewoli chłopskiej – w naszym kraju bardzo żywy. Jest on tak wbity w głowy Polaków, że do okresu funkcjonowania tu gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej bardzo często używamy wielu odniesień nawet w naszych codziennych rozmowach […]
Królowa i kanclerz | Recenzja
Królowa i kanclerz Robert Nowak Swoim debiutem Robert Nowak zabrał nas do XVI-wiecznej Rzeczypospolitej. Oczami Stańczyka przedstawił realia zygmuntowskiego panowania, poczynając od 1515 roku. Nadworny błazen zajmował miejsce na dworze aż u czterech polskich władców, słynął ze swej szczerości i inteligencji w swoich dowcipach, toteż był cennym opiniodawcą na dworze. […]