16 maja 2025 roku w wieku 73 lat zmarła Jadwiga Rappé, polska śpiewaczka i pedagog, profesor doktor habilitowany sztuk muzycznych
Głos, który potrafił wzruszyć do łez i przywrócić sens najtrudniejszym frazom muzyki, nagle zamilkł. W centrum jej życia była prawda – ta zawarta w dźwięku, słowie i geście, dlatego Jadwiga Rappé pozostaje nie tylko symbolem artystycznego mistrzostwa, ale i ludzkiej prostoty. Odeszła nie tylko wielka śpiewaczka, lecz ktoś, kto potrafił sprawić, że muzyka przestawała być tylko sztuką.
16 maja 2025 roku w Warszawie zmarła Jadwiga Rappé – jedna z najwybitniejszych polskich śpiewaczek specjalizujących się w repertuarze oratoryjno-kantatowym. Miała 73 lata. Przez dekady była obecna na najważniejszych scenach muzyki klasycznej Europy i świata, wykonując utwory od baroku aż po muzykę współczesną. Jej głos, interpretacje i zaangażowanie w popularyzację muzyki artystycznej uczyniły ją nie tylko artystką o międzynarodowej renomie, ale i autorytetem w świecie muzyki klasycznej.
Była również cenionym pedagogiem, jurorem prestiżowych konkursów wokalnych oraz promotorką twórczości współczesnych kompozytorów polskich i zagranicznych.
Dziedzictwo muzyczne: głos, który łączył epoki
Jadwiga Rappé wykonywała utwory pochodzące z różnych epok muzycznych – od monumentalnych dzieł Johanna Sebastiana Bacha, przez klasykę i romantyzm, aż po utwory XX i XXI wieku. Jej szczególnym atutem był głęboki, szlachetny głos altowy, który pozwalał jej z jednakową ekspresją i precyzją interpretować dzieła sakralne, operowe, pieśniarskie oraz kompozycje współczesne.
W swoim dorobku fonograficznym zgromadziła 56 płyt, na których prezentowała zarówno klasykę repertuaru wokalnego, jak i mniej znane dzieła. Do jej najważniejszych nagrań należą:
- Symphonie Nr. 3 d-moll Gustava Mahlera z Rundfunk-Sinfonie-Orchester Berlin pod dyrekcją Heinza Rögnera (1997),
- Das Klagende Lied Mahlera z Hallé Orchestra & Choir i Kentem Nagano (1998),
- A Polish Requiem Krzysztofa Pendereckiego pod batutą Antoniego Wita (2004),
- Chagall For Strings Piotra Mossa z Opium String Quartet (2013),
- Missa Solemnis / Choral Fantasy Ludwiga van Beethovena z Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks i Sir Colinem Davisem (2013),
- Całonocne czuwanie Siergieja Rachmaninowa z Chórem Akademickim Uniwersytetu Warszawskiego (2016).
Współpracowała z takimi dyrygentami jak Bernard Haitink, Lorin Maazel, Marek Janowski, Nicolaus Harnoncourt, Kent Nagano, Sir Colin Davis czy Antoni Wit. Wśród wielu prestiżowych wydarzeń warto wspomnieć, że to właśnie pod dyrekcją Maazela wzięła udział w prawykonaniu monumentalnego dzieła Siedem Bram Jerozolimy Krzysztofa Pendereckiego.
Jak sama mówiła w jednym z wywiadów: Wierzę, że sztuka musi poruszać duszę, niezależnie od tego, czy to Bach, czy Penderecki.
Wykształcenie i kariera akademicka
Droga artystyczna Jadwigi Rappé nie była oczywista od samego początku. Urodziła się 24 lutego 1952 roku w Toruniu, a studia rozpoczęła na Wydziale Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowanie muzyką było jednak na tyle silne, że rozpoczęła równoległe studia wokalne pod kierunkiem Zofii Brégy, a następnie kontynuowała naukę w Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, w klasie Jerzego Artysza. Ukończyła je z najwyższym wyróżnieniem.
Jej wielki międzynarodowy sukces rozpoczął się w 1980 roku, gdy zdobyła I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Bachowskim w Lipsku, a rok później – Złoty Medal na Festiwalu Młodych Solistów w Bordeaux. Wówczas zaczęła się jej błyskotliwa kariera sceniczna i nagraniowa.
W świecie edukacji muzycznej również pozostawiła głęboki ślad. Od roku 2000 prowadziła klasę śpiewu solowego na Wydziale Wokalno-Aktorskim Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, a także wykładała w Państwowym Zespole Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina. Często zapraszano ją do prowadzenia kursów mistrzowskich w kraju i za granicą.
Jadwiga Rappé – ambasadorka kultury polskiej i artystka światowego formatu
Jadwiga Rappé regularnie uczestniczyła w międzynarodowych festiwalach muzyki poważnej, takich jak:
- Salzburger Festspiele w Austrii,
- Brucknerfest Linz,
- Maggio Musicale Fiorentino we Włoszech,
- Wien Modern,
- Musiksommer Leipzig,
- Wratislavia Cantans,
- Warszawskie Spotkania Muzyczne,
- Warszawska Jesień.
Występowała jako solistka w dziełach scenicznych i koncertowych, a także w licznych prawykonaniach utworów kompozytorów współczesnych. Była również aktywną członkinią Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów Śpiewu i Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków.
W latach 2006–2009 pełniła funkcję prezesa zarządu Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego, propagując muzykę współczesną i wspierając młodych twórców.
Za swoje zasługi artystyczne i pedagogiczne otrzymała liczne odznaczenia państwowe, w tym:
- Złoty Krzyż Zasługi w 2003 roku,
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w 2006 roku.
Jadwiga Rappé – mistrzyni słowa, dźwięku i wartości
Choć Jadwiga Rappé nie jest już z nami, jej dorobek artystyczny i pedagogiczny pozostanie żywy w pamięci kolejnych pokoleń. Pozostawiła po sobie nie tylko nagrania i interpretacje, które wciąż inspirują słuchaczy, ale również uczniów, którzy pod jej okiem rozwijali warsztat i wrażliwość. Wielu z nich podkreślało, że była nie tylko mentorką, ale i przewodniczką duchową, która uczyła nie tylko śpiewu, ale i odpowiedzialności artysty wobec tekstu, kompozytora i słuchacza.
W jednym z archiwalnych nagrań wspominała: Muzyka nie służy popisywaniu się, lecz wyrażaniu.
Tę zasadę realizowała przez całe życie, unikając rozgłosu i komercyjnych kompromisów. Jej wybory artystyczne były zawsze przemyślane, zakorzenione w głębokim szacunku do kompozytora, tekstu i tradycji. Niezależnie od tego, czy wykonywała monumentalną Mszę h-moll Bacha, ekspresyjne pieśni Gustava Mahlera, czy współczesne kompozycje polskich twórców – zawsze nadawała im wyjątkową głębię i znaczenie.
Pamięć o Jadwidze Rappé – muzyka jako most pokoleń
W świecie, który coraz częściej ceni szybkość i powierzchowność, postawa Jadwigi Rappé przypominała, czym naprawdę powinna być sztuka. Jej działalność pokazywała, że muzyka klasyczna nie musi być elitarna ani trudna – przeciwnie, może być formą duchowego kontaktu, mostem między pokoleniami, językiem uniwersalnym.
Dla młodych artystów była wzorem profesjonalizmu, rzetelności i pokory wobec materii muzycznej. Dla publiczności – gwarancją jakości i autentyczności. Dla środowiska – filarem, który łączył tradycję z nowoczesnością.
Jej odejście to wielka strata dla kultury polskiej. Ale to również moment, by przypomnieć sobie o wartościach, które reprezentowała. O roli artysty nie tylko jako wykonawcy, ale i jako strażnika pamięci, tożsamości i piękna.
Jadwiga Rappé zmarła 16 maja 2025 roku w Warszawie. Miała 73 lata. Jej życie i twórczość pozostaną niezatartym śladem w historii polskiej muzyki.
