Co koniecznie trzeba zobaczyć będąc na wakacjach w Egipcie? Zdecydowanie warto wybrać się na wycieczkę do stolicy kraju – Kairu. W tym miejscu znajduje się jeden z 7 cudów świata czyli Piramidy w Gizie, które robią niesamowite wrażenie swoją monumentalnością. Warto również udać się do nowo otwartego Grand Egyptian Museum. W Luksorze za to głównym miejscem zwiedzania jest słynna Dolina Królów, w której odnaleziono grobowiec Tutanchamona. Nie mniejsze wrażenie robi Świątynia Hatszepsut czy kompleks świątynny Karnak. Krótkim punktem zwiedzania, może mniej okazałym ale wartym zobaczenia są Kolosy Memnona. Oczywiście to nie wszystkie warte zobaczenia zabytki jakie oferuje turystom Egipt. Jednak są tymi, które z pewnością warto zobaczyć w tych dwóch najważniejszych miastach.
Świątynia Karnak
Kompleks świątynny Karnak w dzisiejszym Luksorze składa się z trzech głównych części. Każda z nich oddaje cześć innemu z egipskich bogów. Najważniejsza z nich poświęcona jest Amonowi, kolejne wzniesione zostały dla Chonsu i Mut. Bogowie ci tworzą tzw. triadę tebańską – byli najważniejszymi bóstwami w Tebach w okresie Nowego Państwa. Pierwsze prace nad budową kompleksu rozpoczęły się w okresie Średniego Państwa (2055–1650 r. p.n.e.) i trwały do okresu rzymskiego (IV w. n.e.). Najwięcej zachowanych do dnia dzisiejszego zabytków pochodzi jednak z okresu Nowego Państwa (1550–1060 lat p.n.e.).
Po przekroczeniu monumentalnej bramy, do której prowadzi aleja sfinksów, odwiedzający docierają do najważniejszego punktu Karnaku. Jest to świątynia Amona-Re wraz ze słynną Wielką Salą Hypostylową. Składa się ona ze 134 wykonanych z kamienia kolumn papirusowych, których wysokość sięga 15 m, oraz 12 kolumn, które biegną przez środek sali, a ich wysokość osiąga 21 m. Wszystkie są przyozdobione hieroglifami, których barwne odcienie zachowały się do dnia dzisiejszego. Zwiedzający mogą swobodnie przechodzić między nimi, „gubiąc” się w ich labiryncie i chłonąc piękno, które przetrwało tysiące lat. Zakończenie tej części kompleksu miało miejsce za panowania jednego z najsłynniejszych faraonów – Ramzesa II. Na terenie Karnaku podziwiać można również obeliski, które zostały wzniesione przez słynną kobietę faraona Hatszepsut oraz przez faraona Totmesa. Innym ważnym punktem jest Święte Jezioro, które służyło kapłanom do religijnych ceremonii oczyszczenia.
Przy zwiedzaniu zabytków starożytnego Egiptu można odnaleźć wiele polskich akcentów. W Karnaku swoje badania wykopaliskowe prowadził hrabia Michał Tyszkiewicz.
Jeśli zwiedzamy kompleks samodzielnie, bez zorganizowanej wycieczki, warto przeznaczyć na niego ok. 2–3 godziny. Cena biletów wynosi ok. 450 EGP (ok. 35 zł). Na miejscu dostępne są sklepy z pamiątkami oraz przekąskami. Istnieje możliwość robienia zdjęć bez wnoszenia dodatkowej opłaty.
Kolosy Memnona
Jadąc do Doliny Królów, warto zrobić krótki postój przy stojących tuż obok drogi Kolosach Memnona. Te mierzące prawie 18 m posągi stanowią wizerunek faraona Amenhotepa III. Za nimi widać pozostałości po kolejnych podobnych monumentach. Są one jedyną pozostałością po znajdującej się w tym miejscu świątyni grobowej tego władcy. Zwiedzanie tego miejsca może zająć naprawdę niewiele czasu, ponieważ możemy podejść tylko do dwóch stojących na przodzie posągów.
Na pierwszy rzut oka miejsce to może wydać się mało atrakcyjne do zwiedzania przy majestacie Karnaku, Doliny Królów czy Piramid. Jednak miejsce to skłania do pewnej refleksji. Wraz ze swoim otoczeniem stanowi niesamowity kontrast cywilizacyjny. Jak wspominałam, Kolosy stoją zaraz przy drodze, wzdłuż której ciągnie się rząd ubogich domów, lokalnych restauracji i bazarów, a na ziemi walają się śmieci. Nic z tego nie wydaje się trwałe – można odnieść wrażenie, że budynki te runą przy mocniejszym podmuchu wiatru. Po drugiej stronie ulicy stoją od tysięcy lat wielkie Kolosy Memnona i „obserwują” te kruche zdobycze naszej cywilizacji. A czymże są te sypiące się domy przy ogromnych monumentach stawianych tysiące lat temu? Jest to miejsce, w którym historia styka się ze współczesnością – wystarczy zrobić krok, by znaleźć się w jej ważnym miejscu.
Dolina Królów
Dolina Królów to jeden z najważniejszych zabytków starożytnego Egiptu. Miejsce to robi kolosalne wrażenie już samo z siebie przez swoje walory przyrodnicze. Skarby, które drzemią we wnętrzu – piękne zdobione sale i korytarze liczące sobie tysiące lat budzą prawdziwy zachwyt. Dolina stała się alternatywą dla budowania wielkich grobowców jakimi były piramidy. Grobowce wydrążone były w skale, pod górami, które swoim kształtem dalej przypominały piramidy co mogło mieć symboliczny charakter dla Egipcjan. Pierwszy plan Doliny został sporządzony przez Richarda Pococke w 1738 roku. Do tej pory odkryto 64 grobowce oraz 20 niedokończonych budowli. W miejscu tym grzebano władców od XVIII do XX dynastii. Pierwszym faraonem, który po śmierci postanowił spocząć w Dolinie Królów był Totmes I, a ostatnim Ramzes XI. Każdy z grobowców składa się z korytarza oraz sali w której spoczywał faraon. Ściany są bogato zdobione hieroglifami i malunkami, co sprawia ogromne wrażenie. Najsłynniejszym grobowcem jest grobowiec Tutanchamona. Swoją pośmiertną sławę młody faraon (zmarł w wieku ok. 19 lat) zawdzięcza temu, że tylko jego grobowiec nie został splądrowany. Odkrycia dokonał Howard Carter w 1922 roku. W grobowcu znajdowała się mumia w bogato zdobionym sarkofagu oraz całe wyposażenie, które starożytni Egipcjanie uważali za niezbędne władcy w życiu po śmierci.
Bilet wstępu kosztuje około 240–300 funtów egipskich (czyli mniej więcej 20–30 zł).
Niektóre grobowce, zwłaszcza najbardziej znane, jak grobowiec Tutanchamon, wymagają dodatkowego, osobnego biletu. Na terenie całej Doliny Królów można robić zdjęcia co nie wymaga dodatkowej opłaty. Do głównego miejsca Doliny spod kas biletowych podwozi zwiedzających mały meleks. w ten sam sposób odbywa się powrót. W każdym grobowcu znajdują się pracownicy, którzy dość nachalnie naciągają turystów na napiwki za np zrobienie zdjęcia, które sami proponują albo za kawałek tektury którym można się wachlować. Na obszarze przeznaczonym do zwiedzania znajduje się sklep z pamiątkami oraz kawiarnia.
Świątynia Hatszepsut
Faraon Hatszepsut była kobietą, która dzięki swojej inteligencji sięgnęła po upragnioną władzę, mimo że zgodnie z egipskim prawem tylko mężczyźni mogli mianować się tym tytułem i rządzić krajem. O wielkości tej władczyni może świadczyć to, że jej świątynia grobowa została usytuowana właśnie w Dolinie Królów, a nie Królowych.
Świątynia w większości wykuta jest w skale. Do jej wnętrza prowadzą trzy kaskadowo ułożone tarasy, które połączone są rampami. Na szczycie znajdują się posągi Hatszepsut, które wyglądem nie odbiegają od tych przedstawiających mężczyzn, np. dodana jest charakterystyczna dla faraonów broda. Oprócz tego na ostatnim tarasie położony jest dziedziniec prowadzący do sali grobowej.
Ponadto na drugim tarasie utworzono świątynie poświęcone Anubisowi oraz Hathor. Z górnego tarasu można podziwiać piękną panoramę Luksoru. Na terenie świątyni dalej trwają prace archeologiczne, w których polscy badacze mają duży udział.
Zwiedzanie świątyni zazwyczaj zajmuje około 1–2 godzin. Bilet wstępu kosztuje około 200–300 funtów egipskich (ok. 20–30 zł), choć ceny mogą się zmieniać. Teren jest dobrze przygotowany dla turystów. Tu również od parkingu do świątyni kursują meleksy, dowożące zwiedzających pod wejście. Jak w innych miejscach możliwość robienia zdjęć nie łączy się z dodatkową opłatą.
Grand Egyptian Museum
Uroczyste otwarcie Grand Egyptian Museum miało miejsce 1 listopada 2025 roku. Jest to największe na świecie muzeum poświęcone jednej cywilizacji – starożytnemu Egiptowi. W jego wnętrzu znajduje się ponad 50 tysięcy eksponatów, a cała kolekcja liczy nawet ponad 100 tysięcy zabytków. Największą atrakcją jest pełna kolekcja skarbów faraona Tutanchamona, które zostały odnalezione w jego grobowcu w Dolinie Królów. Samo położenie muzeum jest wyjątkowe ponieważ z jego okien możemy podziwiać najsłynniejszy egipski zabytek – piramidy. Cały budynek jest zaprojektowany w bardzo nowoczesny sposób, bryła nie jest zamknięta, duża ilość okien dodaje jej lekkości i przestronności. Będąc w środku nie ma się poczucia zamknięcia w wielkim molochu, przestrzeń jest tak ogromna, że mimo tłumu turystów poruszamy się po nim swobodnie. Mimo nowoczesnej architektury i sporadycznym panelom dotykowym muzeum ma raczej klasyczną formę. Wystawa głównie opiera się na gablotach wypełnionych po brzegi zabytkami. Nie jest to więc muzeum narracyjne czy centrum interpretacji.
Istnieje możliwość zwiedzania muzeum indywidualnie lub grupowo z przewodnikiem. Cała przestrzeń przystosowana jest dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Są też elementy umilające zwiedzanie dzieciom. Bilet normalny do Wielkiego Muzeum Egipskiego w Gizie kosztuje obecnie około 1450 EGP (110-115 zł). Również w tym miejscu można bez problemu robić zdjęcia. Na terenie muzeum znajduje się sklep z pamiątkami oraz kawiarnia.
Piramidy
Piramidy w Gizie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków świata i symbol starożytnego Egiptu. Znajdują się na płaskowyżu Giza, niedaleko Kairu, na zachodnim brzegu Nilu. Kompleks ten od tysięcy lat budzi podziw swoją monumentalnością i tajemniczością. Najważniejszymi budowlami są trzy wielkie piramidy: piramida Cheops, Chefren oraz Mykerinos. Powstały one około 2500 roku p.n.e. i pełniły funkcję grobowców faraonów. Największa z nich, piramida Cheopsa, pierwotnie miała około 146 metrów wysokości i przez tysiące lat była najwyższą budowlą stworzoną przez człowieka. Obok piramid znajduje się również słynny Wielki Sfinks w Gizie – monumentalna rzeźba z ciałem lwa i głową człowieka, strzegąca kompleksu. Wnętrza piramid składają się z wąskich korytarzy i komór grobowych. Nie są one jednak tak przyozdobione jak wnętrza grobowców w Dolinie Królów. Te trzy piramidy robią niezaprzeczalnie największe wrażenie ze wszystkich wymienionych w artykule zabytków. W czasie zwiedzania każdego z nich człowiekowi może towarzyszyć poczucie maleńkości w stosunk do monumentalności wznoszonych tysiące lat temu świątyń. Jednak to co czuje się stojąc pod piramidą, widząc jej wielkość i potęgę z jaką nad nami góruje budzi respekt i szacunek. Jest to jedyny zachowany obiekt z listy 7 cudów świata i nie podlega dyskusji fakt przynależności piramid do tego znakomitego grona. Jest to jeden z tych zabytków, który na pewno chociaż raz w życiu zobaczyć.
Na zwiedzanie kompleksu warto przeznaczyć od 2 do 4 godzin, w zależności od tempa i liczby odwiedzonych miejsc. Bilet wstępu na teren kosztuje około 200–300 funtów egipskich (ok. 20–30 zł). Tak duża rozbieżność czasowa wiąże się między innymi z możliwością wejścia do 2 piramid. Zwiedzanie najmniejszej zajmuje ok 10-15 min, największej ok 30 min. Za bilety wstępu do nich należy dodatkowo zapłacić. W tym miejscu również należy uważać na lokalnych mieszkańców, którzy za z pozoru kurtuazyjne wykonanie zdjęcia żądają bakszyszu – 1 dolar za jedno zdjęcie.
