Tego dnia 1508 roku we francuskim zamku Loches w Turenii, zmarł Ludwik Sforza il Moro
Zdrada w rodzinie, zatrute kielichy i chłód kamiennych murów zamiast złotych sal tronowych — historia jednego człowieka potrafi skupić w sobie cały dramat epoki. W samym sercu tej sieci intryg znalazł się Ludwik Sforza il Moro, człowiek, który dla władzy przekraczał granice krwi i sumienia. Los odpłacił mu jednak tą samą monetą.
Był synem Franciszka I Sforzy i Bianci Marii Visconti oraz bratem Galeazzo Marii Sforzy, który zginął tragicznie w mediolańskim kościele św. Stefana, w Drugi Dzień Świąt Bożego Narodzenia – 26 grudnia 1476 roku.
Walka o władzę w Mediolanie
Śmierć Galeazzo Marii Sforzy sprawiła, że władzę w Mediolanie chciał przejąć jego brat – Ludwik Sforza il Moro. Na drodze stał mu jednak jego bratanek – Gian Galeazzo Sforza, dlatego jego stryj robił wszystko, żeby pozbyć się go z tego świata. Najpierw jednak próbował opóźnić ślub bratanka z Izabellą Aragońską, co bardzo niecierpliwiło jej ojca – Alfonsa II Aragońskiego.
Gdy już jednak doszło do tego mariażu, to Ludwik Sforza il Moro próbował rozdzielać małżonków, co mu wychodziło. Sprowadzał dla bratanka mężczyzn i tym samym ograniczał jego kontakty z żoną. Gian Galeazzo Sforza długo nie mógł spłodzić potomstwa i uważano go za impotenta lub homoseksualistę!
Wraz z żoną – Beatrice d’Este – Ludwik Sforza il Moro podtruwał swojego bratanka, aby go zabić, co ostatecznie mu się udało. Gian Galeazzo Sforza zmarł 21 października 1494 roku. Przed śmiercią zdążył spłodzić czworo dzieci: syna Francesca, córkę Ipolitę Marię, córkę Bonę (przyszłą królową Polski – drugą żonę króla Polski i wielkiego księcia litewskiego – Zygmunta Starego) oraz córkę Biancę Marię, która urodziła się w 1495 roku, a więc już po śmierci ojca. Żyła tylko rok. Zmarła w 1496 roku.
Ludwik Sforza il Moro opiekuje się bratanicą
Rodzona siostra Giana Galeazzo Sforzy – Bianca Maria Sforza w chwili śmierci ojca miała zaledwie cztery lata.. Jeszcze przed śmiercią ojca, w 1474 roku, gdy nie miała dwóch lat, została poślubiona przez Filiberta I Myśliwego, który był jej kuzynem. Zmarł on w 1482 roku, a Bianca Maria została wdową w wieku 10 lat. Później miała zostać żoną Jana Korwina – nieślubnego syna króla Węgier Macieja Korwina, ale na to małżeństwo nie wyraziła zgody macocha chłopca – Beatrycze Aragońska, żona Macieja Korwina.
Bianca Maria Sforza miała też zostać żoną pierworodnego syna króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Mowa o Władysławie II Jagiellończyku, królu Czech i Węgier. Jednak Ludwik Sforza il Moro zmienił ostatecznie plany i wydał bratanicę za cesarza Maksymiliana I Habsburga. Był on wdowcem po Marii Burgundzkiej, która jednocześnie była matką jego dwójki dzieci, czyli Filipa I Pięknego i Małgorzaty Habsburg,
Walka o Mediolan i Neapol
Po śmierci Giana Galeazzo Sforzy, jego stryj wygnał Izabellę Aragońską wraz z dziećmi z Mediolanu. Owdowiała księżna tułała się po różnych dworach. Mogła liczyć na pomoc swojej szwagierki i jej męża Maksymiliana I Habsburga. Priorytetem było to, aby odzyskać tron w Mediolanie dla syna Izabelli – Francesca Marii Sforzy. Mimo podjętych starań, nie udało się odzyskać schedy po zmarłym tragicznie ojcu. Sam Francesco Maria Sforza w 1512 roku, podczas polowania spadł z konia i zginął na miejscu!
Ludwik Sforza il Moro początkowo był sojusznikiem Francuzów, ale gdy król Francji Karol VIII Walezjusz zajął Neapol, książę przeszedł na stronę wrogów Francji, co zmusiło króla Karola VIII do opuszczenia Neapolu. Następcą Karola VIII, był Ludwik XII Walezjusz, któremu udało się pozbawić władzy w Neapolu Ludwika Sforzy. Było to w roku 1499.
Księciu na krótko udało się przejąć władzę w Mediolanie, ale Francuzi ponownie zaatakowali i ujęli Ludwika Sforzę, którego uwięzili we francuskim zamku Loches w Turenii, gdzie przebywał aż do śmierci – 27 maja 1508 roku.
Izabella Aragońska walczyła o Neapol do końca swojego życia. Jej adwersarzem był cesarz Karol V Habsburg, który w wyniku wojen włoskich przejął Neapol. Gdy w 1524 roku zmarła Izabella Aragońska, walkę tę kontynuowała jej córka – Bona Sforza, jednak również bez skutku.
Bibliografia:
- Antonio Perria, Okrutni Sforzowie, przekł. A. Wasilewska, Warszawa 1985.