Tego dnia 1422 roku zmarł król Francji Karol VI Szalony. Był synem króla Francji Karola V Mądrego i jego żony Joanny de Bourbon. Był mężem Izabelli Bawarskiej
Był monarchą, którego umysł stał się polem bitwy między rozsądkiem a szaleństwem. Gdy władza Francji przechodziła w ręce młodego następcy, nikt nie przypuszczał, że Karol VI Szalony stanie się symbolem upadku królewskiego autorytetu. Jego obłęd, pełen lęków, furii i urojeń, rozsadzał państwo od środka skuteczniej niż angielskie miecze. W cieniu jego choroby Francja staczała się w chaos, z którego dopiero później miała ją podnieść Joanna d’Arc.
Francuski tron objął po śmierci ojca, jako 12-letni chłopiec. Z uwagi na fakt, że Karol VI w chwili śmierci ojca był jeszcze dzieckiem, w jego imieniu władzę sprawowali jego wujowie, czyli Filip Śmiały, Jan z Berry oraz Ludwik z Andegawenii.
Samodzielne rządy i choroba psychiczna
Po uzyskaniu tzw. wieku sprawnego, rozpoczął samodzielne rządy. Utrudniała mu to jednak jego choroba umysłowa, prawdopodobnie schizofrenia. Początki tej przypadłości datowane są na rok 1392. Wtedy, podczas jednej z wypraw, przeciwko swojemu wasalowi – Olivierowi de Clissonowi, Karol zaczął dziwnie się zachowywać. Wpadł w szał, zaatakował swoich własnych rycerzy, a kilku z nich zabił!
Wkrótce okazało się, że to nie był incydent, a Karol VI Szalony do końca życia był już chory psychicznie. Zdarzały się przypadki, że zapominał, że jest królem Francji. Unikał także skupisk ludzkich twierdząc, że jest ze szkła i może się potłuc. Do szat, które zakładał, kazał wszywać specjalne wzmocnienia, które miały je usztywnić i ochronić Karola przed „tragedią”, którą oczywiście sobie uroił. Dodatkowo nie poznawał swoich dzieci i żony, Zapominał jak się nazywa. Miewał wahania nastroju. Raz wpadał w furię, a innym razem był apatyczny. Nie dbał o higienę i odmawiał zmiany garderoby.
Skutki choroby króla
Psychoza Karola VI Szalonego miała katastrofalne skutki dla Francji. Oznaczała rozpad władzy królewskiej. W tym okresie trwała wojna stuletnia (1337-1453), czyli najdłuższy w historii konflikt francusko-angielski. Skorzystali na tym inni. Na przykład Jan bez Trwogi oraz brat Karola VI – Ludwik Orleański. Doprowadziło to do zamordowania Ludwika Orleańskiego, z rozkazu księcia Burgundii Jana bez Trwogi. Wybuchła wojna domowa – konflikt między Armagnakami a Burgundczykami.
Wewnętrzny konflikt we Francji wykorzystali ich wrogowie, czyli Anglicy. Pod wodzą swojego króla – Henryka V Lancastera wznowili działania w ramach wojny stuletniej. Skutkowało to ich zwycięstwem w bitwie pod Azincourt w 1415 roku. Doprowadziło to do podpisania w 1420 roku traktatu w Troyes. Na mocy tego dokumentu królem Francji, po śmierci Karola VI Szalonego stawał się Henryk V Lancaster. Taka sytuacja oznaczała ewentualną detronizację faktycznego następcy francuskiego tronu – Karola VII Walezjusza.
Karol VI Szalony zmarł 21 października 1422 roku. W tym samym roku zmarł także Henryk V Lancaster, który miał być jego następcą. Prawa do francuskiego tronu przeszły na jego syna, który miał wtedy zaledwie rok – Henryka VI Lancastera.
Na co chorował Karol VI Szalony?
Według współczesnej medycyny Karol VI Szalony chorował na schizofrenię paranoidalną lub chorobę afektywną dwubiegunową. Ciekawostką genealogiczną jest to, że Karol VI Szalony był dalekim krewnym króla Anglii – Henryka VIII Tudora, który również prawdopodobnie zmagał się z problemami psychicznymi. Nie można przecież nazwać normalnym tego, że skracał niektóre swoje żony o głowę, czerpiąc z tego dziką satysfakcję.
Historia pokazała, że czasami wielcy ludzie, zawdzięczają zaszczyty zwykłym chłopkom. Tak było w przypadku syna Karola VI Szalonego – Karola VII Walezjusza. To dzięki zaangażowaniu i waleczności Joanny d’Arc – pobożnej dziewczyny z ludu, którą do walki i ocalenia Francji miał popchnąć sam Bóg, Francuzi odnosili zwycięstwa, a Karol VII Walezjusz wstąpił na francuski tron. Niestety, Joanna d’Arc spłonęła na stosie, oskarżona o szerzenie herezji. W ostatnich chwilach nie towarzyszył i nie pomógł jej Karol VII Walezjusz, lecz pozwolił na wydanie jej Anglikom. Zmarła 30 maja 1431 roku.
Bibliografia:
- Robert J. Knecht, Walezjusze. Królowie Francji 1328-1589, Kraków 2020.
