Autor: Jakub Jędrzejski

Artykuły historyczne Gospodarka Nowożytność Sarmatikon Społeczeństwo

Geneza folwarku szlacheckiego w Polsce

Patrząc na historię Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz na jej krajobraz nie sposób zwrócić uwagi na folwarki szlacheckie. Tzw. gospodarka folwarczno-pańszczyźniana była ekonomiczną podstawą funkcjonowania szlachty w Rzeczpospolitej. W starszej historiografii utarło się również, że po wschodniej stronie Łaby dominowała tylko i wyłącznie gospodarka folwarczno-pańszczyźniana, natomiast na zachód od tej rzeki […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

Kim był prawdziwy Skrzetuski z “Ogniem i mieczem”?

Jan Skrzetuski, czyli jeden z dwóch najważniejszych bohaterów Ogniem i Mieczem jest jedną z bardziej znanych postaci literackich w Polsce. Sienkiewicz wykreował tego porucznika husarskiego na wzór rycerza idealnego – odważnego i szlachetnego chrześcijanina, który gotów jest się bić za ojczyznę i świętą wiarę rzymską. Bolesław Prus z pewnym przekąsem […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Najazdy tatarskie na Rzeczpospolitą w dobie wojny z Turcją 1683-1699

We wpisie postanowiłem poruszyć kwestię najazdów tatarskich na Rzeczpospolitą w momencie, gdy należała ona do Ligi Świętej. Temat jest o tyle ciekawy, że front podolsko-ukraiński był w wojnie z Ligą dla Osmanów frontem drugorzędnym, a najcięższe walki toczyły się wówczas na Węgrzech – tam też najczęściej walczylli Tatarzy. W tekście […]

Artykuły historyczne Biografie Nowożytność Sarmatikon

„Wstań unieś głowę, wsłuchaj się w słowa pieśni o Małym Rycerzu” – rzecz o Jerzym Wołodyjowskim

Henryk Sienkiewicz w swojej Trylogii na zawsze unieśmiertelnił postać Michała Jerzego Wołodyjowskiego. Mały pułkownik na stałe wpisał się w kanon polskiej popkultury i stał się jedną z najbardziej znanych postaci literackich w naszym kraju. Sienkiewicz miał w zwyczaju czynić z mało znaczących postaci historycznych głównych bohaterów Trylogii. Również i Mały […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon Sztuka wojenna

Bitwa pod Kłuszynem, czyli droga do Moskwy stoi otworem

Zwycięstwo hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem jest jedną z bardziej chlubnych kart polskiego oręża. Szczupłe siły hetmana pobiły wielokrotnie większą armię moskiewską oraz wspierającą ją armie szwedzkich najemników. Niestety tak naprawdę do dziś nie wiadomo jaki był prawdziwy przebieg jednej z najsłynniejszych bitew husarii. Brak dostatecznego materiału źródłowego […]

Artykuły historyczne Nowożytność Sarmatikon

Elekcja w roku 1697 – jak August Mocny został władcą Rzeczpospolitej?

W opinii historyków elekcja w roku 1697 jest najbardziej skorumpowaną polską elekcją. Bezkrólewie po śmierci Jana III Sobieskiego obnażyło wszystkie bolączki jego panowania oraz pogłębiło kryzys, który dotknął Rzeczpospolitą w 1648 roku. Do walki o tron po Sobieskim stanęło wówczas wielu zagranicznych książąt, a obce dwory nie szczędziły pieniędzy, aby […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon Sztuka wojenna

Upadek Kamieńca Podolskiego 1672

Dramatyczna obrona twierdzy w Kamieńcu Podolskim stała się kanwą dla ostatniej części trylogii Henryka Sienkiewicza – Pana Wołodyjowskiego. W sierpniu 1672 roku wielka armia turecko-kozacko-tatarska wtargnęła na Podole i obległa Kamieniec. Zamku broniła wówczas garstka regularnych żołnierzy i mieszczan. Bohaterska postawa obrońców nie zapobiegła jednak tragedii. Geneza wojny polsko-tureckiej Aby […]

Artykuły historyczne Nowożytność Polityka Sarmatikon

Rokosz Zebrzydowskiego – bunt przeciw Zygmuntowi III Wazie

Rokosz Zebrzydowskiego, zwany także sandomierskim był buntem szlachty w latach w latach 1606-1607. Wystąpienie wymierzone było przeciw Zygmuntowi III, któremu szlachta zarzucała rzekome plany wprowadzenia absolutum dominium. Jak się potem okazało rokosz zaprzepaścił reformę państwa oraz zmarnotrawił jedno z większych zwycięstw polskiego oręża. Sytuacja Rzeczypospolitej przed 1606 rokiem W roku […]