Bolesław Chrobry 4 lutego 1018 roku poślubił swoją czwartą żonę – Odę Miśnieńską. Miał z nią nawet córkę Matyldę. Jednak w tym samym czasie zapragnął zawładnąć również Rusią Kijowską. Rządził tam wtedy Włodzimierz Wielki. Bolesław Chrobry postanowił wydać za jego syna – Świętopełka Przeklętego swoją córkę o nieznanym imieniu.
Wkrótce jednak spodobała się Chrobremu nastoletnia córka Włodzimierza Wielkiego – Przedsława. Gdy w 1015 roku Włodzimierz Wielki zmarł, Bolesław Chrobry wysłał poselstwo do jego syna, a brata Przedsławy Jarosława Mądrego. Posłowie prosili w imieniu polskiego księcia o rękę jego siostry dla niego. Zostali odprawieni z kwitkiem, ponieważ Jarosław Mądry stwierdził, że Bolesław Chrobry jest za stary na męża dla jego siostry. To była potwarz dla Piasta. Musiał się odegrać i wkrótce to zrobił.
Małżeństwo z Odą Miśnieńską
Pokój w Budziszynie kończył wojnę między cesarzem Henrykiem II Świętym a Bolesławem Chrobrym. W 1017 roku zmarła ukochana żona Bolesława Chrobrego – Emnilda. To ona była matką, między innymi Mieszka II Lamberta, czyli następcy polskiego tronu. Wobec tego polski książę przypieczętował ten pokój małżeństwem z młodszą od siebie o około 30 lat Odą Miśnieńską. Z tego małżeństwa urodziła się jedyna córka – Matylda.
Latem 1018 roku Bolesław Chrobry wyruszył na wyprawę na Ruś Kijowską, gdyż prawdopodobnie planował zająć tamtejszy tron. Dość długo szukał pretekstu do tej wyprawy, ponieważ chciał się odegrać za zniewagę, której doświadczyli jego posłowie, i w końcu ją znalazł. Zięć Bolesława Chrobrego Świętopełk Przeklęty, sym Włodzimierza Wielkiego, który wyznaczył go na swojego następcę, został strącony z tronu przez swojego brata – Jarosława Mądrego. Świętopełk Przeklęty był żonaty z nieznaną z imienia córką Bolesława Chrobrego. W związku z tym Chrobry chciał z powrotem osadzić na kijowskim tronie Świętopełka i ocalić swoją córkę, która również była przecież w niebezbieczeństwie. To był jednak tylko pretekst, ponieważ głównym powodem wyprawy kijowskiej, było to, by Bolesław Chrobry pokazał Jarosławowi Mądremu swoją siłę i zdobył jego siostrę nawet, jeśli miałoby to oznaczać zdradę własnej żony!
Po co mi młoda żona, jak mogę mieć młodą kochankę
Nie wiadomo kiedy dokładnie umarła Oda Miśnieńska – czwarta żona Bolesława Chrobrego, ale historycy są zdania, że było to po 1018 roku. Wobec tego latem 1018 roku, kiedy polski książę wyjeżdżał na wyprawę kijowską, jego młoda żona jeszcze żyła. Mimo to zostawił ją wraz z córką Matyldą, a sam pojechał pokazać Jarosławowi Mądremu, kto tu naprawdę rządzi. Wjeżdżając do Kijowa, zdaniem kronikarza Galla Anonima, który swoją kronikę pisał około 100 lat po śmierci Chrobrego, polski książę miał wyszczerbić o Złotą Bramę miecz, który od tej pory jest nazywany Szczerbcem i był mieczem koronacyjnym królów polskich. Syn Mieszka I miał powiedzieć mniej więcej, że tak jak ta Złota Brama uległa temu mieczowi, tak dzisiejszej nocy ulegnie mu Przedsława. Problem z tym opisem kronikarskim jest jednak taki, że w 1018 roku, kiedy Chrobry wjeżdżał do Kijowa, budowa bramy była rozpoczęta, ale nie skończono jej jeszcze. Wobec tego polski książę nie mógł wyszczerbić o nią miecza!
Niemniej jednak później miało dojść do gwałtu na Przedsławie, a polski książę miał uwięzić córkę Włodzimierza Wielkiego w jednej z komnat w zamku w Kijowie i odwiedzać ją, kiedy tylko naszła go na to ochota. Następnie zabrał ją ze sobą na Ostrów Lednicki, gdzie polecił wybudować cerkiew, by jego branka mogła swobodnie wyznawać swoją wiarę. Z czasem cerkiew zburzono i nigdy nie odbudowano. Podczas pobytu w księstwie Bolesława Chrobrego, Przedsława również miała być gwałcona i miała urodzić Bolesławowi Chrobremu troje dzieci – dwie córki i jednego syna. Te liczne gwałty, których Bolesław Chrobry dopuszczał się wobec Przedsławy, zdaniem niektórych, miały oznaczać symboliczne zaślubienie Przedsławy przez polskiego księcia. Gdyby rzeczywiście tak było, to Bolesław Chrobry złamałby bardzo surowe prawo, które przecież sam wprowadził. Za bigamię, przybijano jądra do pnia i dawano takiemu delikwentowi nóż. Mógł sobie odciąć je, albo się po prostu zabić. Czy taka kara groziłaby także Chrobremu? Z pewnością nie, bo przecież król mógł więcej.
Nieznany los córek Chrobrego i jego czwartej żony
W tym całym amoku, Bolesław Chrobry zapomniał o swoich dwóch córkach. Zarówno o Matyldzie, córce której doczekał się z Odą Miśnieńską, której data śmierci nie jest znana, jak i o swojej bezimiennej córce, żonie Świętopełka Przeklętego. Została ona zapewne zgładzona przez Jarosława Mądrego, który miał powody, by pomścić zniewagę swojej siostry, jakiej dopuścił się Bolesław Chrobry.
Nieznana jest również data śmierci czwartej żony Bolesława Chrobrego – Ody Miśnieńskiej. Historycy twierdzą, że zmarła po 1018 roku. Nie wiadomo czy żyła jeszcze w 1025 roku, kiedy Bolesław Chrobry był koronowany na pierwszego w historii Polski króla, i czy była wraz z nim koronowana na królową.
Nieznany jest także los nałożnicy Bolesława Chrobrego, owej Przedsławy. Nie wiadomo co się z nią stało po śmierci pierwszego króla Polski. Nie wiadomo też, kiedy umarła. Stało się to zapewne po 1018 roku. Być może Mieszko II Lambert odesłał ją z powrotem na Ruś Kijowską, a może już wtedy nie żyła?
Przedsława była córką Anny Porfirogenetki, która pochodziła z Bizancjum. Takie pochodzenie matki sprawiło, że zadbała ona o wszechstronne wykształcenie córki. Przedsława znała przede wszystkim filozofię
Ciekawostką jest jednak to, że siostrzenica Przedsławy, córka Jarosława Mądrego – Anna Jarosławówna, została żoną króla Francji Henryka I z dynastii Kapetyngów. Była królową Francji w latach 1050-1060 i urodziła syna, przyszłego króla Francji – Filipa I. Po śmierci Henryka I wyszła za mąż za Raula II, hrabiego Crépy.
Bibliografia:
- Bradbury J., Kapetyngowie. Królowie Francji 987-1328, Kraków 2017.
- Zieliński A., Skandaliści w koronach. Łotry, rozpustnicy i głupcy na polskim tronie, Warszawa 2013.
