Dynastia ottońska i cesarzowa Teofano

Historia Niemiec X wieku jest bez wątpienia bogata w szereg wydarzeń godnych uwagi. Właśnie na ten okres przypada koniec rządów dynastii Karolingów i początek panowaniadynastii Ludolfingów w Królestwie Wschodniofrankijskim. W X wieku kształtuje się państwo niemieckie, jego ustrój społeczny oraz polityczny. Właśnie na ten okres przypada najdonioślejsze wydarzenie, czyli koronacja cesarska w 962 roku, a co za tym idzie próba odbudowy Cesarstwa Rzymskiego. Kontakty z królestwem, a później cesarstwem, buduje młode państwo polskie. Swoją rolę w formowaniu państwa niemieckiego odegrały także kobiety, które zwłaszcza w okresie panowania Ottonów miały silne wpływy. Warto zwrócić uwagę na żonę Ottona II, Teofano. Była to kobieta ambitna, o silnym charakterze, przyczyniła się do umocnienia i, co najważniejsze, stabilizacji politycznej cesarstwa.

Narodziny

Podział państwa Franków 843-870 Fot. Wikimedia Commons
Podział państwa Franków 843-870
Fot. Wikimedia Commons

Rok 800 przeszedł do historii jako pierwsza próba odbudowy Cesarstwa Rzymskiego. Potężny władca Franków zjednoczył wokół swojej osoby znaczną część ziem w Europie. Jednak znaczenie państwa Karola Wielkiego opierało się wyłącznie na jego osobistych zdolnościach politycznych, militarnych i dyplomatycznych. Wraz ze śmiercią światłego przywódcy nadszedł kryzys cesarstwa, który doprowadził do jego podziału na trzy odrębne jednostki państwowe. Następcy Karola Wielkiego byli słabi, nie potrafili się przeciwstawić wpływom możnych, zarówno świeckich, jak i duchownych. Tym samym następca Karola, Ludwik Pobożny, całkowicie uległ wpływom duchowieństwa. Nie zdołał utrzymać nadrzędnej pozycji względem papieża. W 816 roku przyjął z jego rąk tytuł cesarski i zobowiązał się nie ingerować w sprawy Państwa Kościelnego, a tym samym w wybór nowego papieża. Sytuacja w państwie Franków również nie układała się po myśli Ludwika Pobożnego. Już w 817 roku pod naciskiem możnych wyznaczył on odrębne dzielnice swoim synom. JW późniejszym czasie przyszedł na świat jego kolejny syn – Karol, który zwany był Łysym. Dlatego też Ludwik planował wydzielenie kolejnej dzielnicy dla nowonarodzonego potomka. Spotkało się to ze sprzeciwem możnych, a w perspektywie czasu z buntem jego synów popartych przez wpływowe środowiska frankijskie. Skutkiem wystąpienia przeciw cesarzowi była jego abdykacja. Mimo powrotu do władzy Ludwika Pobożnego autorytet władcy osłabł. Jego śmierć w 840 roku doprowadziła do kolejnej walki o władzę, tym razem między synami Ludwika. Lotar, jako najstarszy potomek cesarza, był zmuszony do konfrontacji z młodszymi braćmi: Karolem i Ludwikiem. W 842 roku został przez nich pokonany, czego konsekwencją była umowa z Verdun. Na mocy układu doszło do podziału karolińskiego dziedzictwa na część zachodnią, która przypadła Karolowi Łysemu, oraz część wschodnią, którą otrzymał Ludwik. Oba królestwa oddzielał pas ziem począwszy od Morza Północnego aż po Włochy, którymi zarządzał Lotar. We wschodniej części podzielonego państwa Franków, zwanego od tamtego czasu Królestwem Wschodniofrankijskim, można upatrywać początku Niemiec.

Niemcy

Państwo wschodniofrankijskie, a później niemieckie, składało się z kilku jednostek terytorialno-plemiennych, których nazewnictwo oraz odrębność zachowały się do czasów współczesnych. Były to: Saksonia, Bawaria, Szwabia i Frankonia. Samo pojęcie „Niemcy” pojawiło się prawdopodobnie dopiero w XI wieku, miała je wprowadzić strona papieska podczas sporu o inwestyturę. Wcześniej funkcjonowała nazwa Królestwo Wschodnich Franków (Regnum Francorum Orientalium). W drugiej połowie IX wieku państwo wschodniofrankijskie coraz bardziej oddalało się od swojego dawnego centrum położonego na zachodzie. Wynikało to z zagrożenia najazdami, od północy największe niebezpieczeństwo dla wschodnich Franków stanowili Duńczycy, ze wschodu wyprawy organizowali Słowianie, natomiast z południa nacierali Węgrzy, których pokonał dopiero Otton I. Jak widać, bezpieczna była tylko zachodnia granica. Poczucie wspólnoty zanikało, czemu towarzyszyła zmiana dynastii panującej zarówno w Niemczech, jak i we Francji. We Francji stało się to nieco później, bo w 987 roku, wtedy tron objęła dynastia Kapetyngów. W Niemczech po traktacie z Verdun królów karolińskich było czterech. Byli to Ludwik Niemiecki (843-876), Karol III Gruby (876-887), Arnulf Karyncki (887-899) oraz ostatni Ludwik Dziecię (900-911). Koniec panowania dynastii Karolingów w Niemczech miał miejsce wraz z przedwczesną śmiercią Ludwika Dziecięcia, który zmarł w 911 roku, nie pozostawiając potomka. Jego następcą został Konrad I, książę Frankonii. Jednak jego krótkie panowanie obfitowało w kłopoty zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. W opozycji do Konrada wystąpił książę saski – Henryk. Po śmierci Konrada został on królem niemieckim, zresztą na życzenie swojego poprzednika. Konrad widział w Henryku szansę na stabilizację polityczną w królestwie. Henryk I Ptasznik panował długo, bo do 936 roku, wraz z nim rozpoczął się nowy okres w dziejach Niemiec. Swoje panowanie rozpoczęła dynastia Ludolfingów, wywodząca się z Saksonii. Ludolfingowie panowali do 1024 roku. W rzeczywistości rządy Henryka Ptasznika okazały się sukcesem. Długie panowanie króla sprzyjało stabilizacji politycznej. Potomek Henryka został cesarzem.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*