Dynastia ottońska i cesarzowa Teofano

Cesarz Otton I

W sierpniu 936 roku Otton I został koronowany na króla Niemiec. Nie była to ostatnia tego typu ceremonia w jego życiu. Koronacja odbyła się w Akwizgranie, co miało nawiązywać do tradycji Karola Wielkiego. Właściwie całe panowanie Ottona I to borykanie się z trudnościami wewnętrznymi, poza tym opozycja była chętnie wspierana przez zachodnich Franków, którzy obawiali się wzrostu potęgi Franków wschodnich. Otton I sprawnie wychodził z konfliktów, umiejętnie wykorzystując Kościół. Szerokie nadania oraz obsadzanie stanowisk kościelnych swoimi stronnikami doprowadziło do silnego związku władzy świeckiej i duchownej w Niemczech. Następca Henryka Ptasznika kontynuował podbój Słowian połabskich. Chcąc zniwelować zagrożenie z ich strony, Otton I wiele uwagi poświęcał funkcjonowaniu systemu przygranicznego (marchie). Powołał także sieć biskupstw na Połabiu, które miały ułatwić chrystianizację Słowian. Następnie w 955 roku ostatecznie pokonał Węgrów na Lechowym Polu. Zwycięstwo to miało ogromne znaczenie, dzięki niemu Otton zyskał szerokie poparcie w wojsku. To na Lechowym Polu Otton I miał zostać nazwany imperatorem. Niedługo później król musiał zmierzyć się z powstaniem Słowian połabskich. W 951 roku władca Niemiec interweniował w Italii, odniesiony tam sukces przyniósł mu nagrodę w postaci korony włoskiej. Do kluczowego wydarzenia w dziejach X wieku doszło nieco później. W 961 roku Otton został wezwany na pomoc przez papieża Jana XII, który czuł się zagrożony przez króla Berengara II. Lombardczyk dodatkowo nie uznawał Ottona I za króla Włoch. Otton wyprawił się do Włoch wraz z wojskiem. W lutym 962 roku otrzymał w Rzymie wraz z żoną Adelajdą koronę cesarską.

Cesarstwo

Było to drugie odnowienie godności cesarskiej na Zachodzie. Jednak należy pamiętać, że znaczenie tytułu cesarskiego uległo zmianie. Godność cesarska nie przynosiła dodatkowych uprawnień na terenie Niemiec. Jednak sama symbolika tytułu prowadziła do wyższej pozycji w hierarchii władców. Tytuł cesarski w tamtym okresie można rozumieć jako pewien rodzaj unii personalnej między Królestwem Niemieckim a Cesarstwem Rzymskim. Koronacja cesarska nawiązywała do starożytnej koncepcji państwa uniwersalnego. Rzym stał się centrum świata chrześcijańskiego w średniowieczu. Na jego czele stał papież jako władca duchowny oraz cesarz jako władca świecki. W przyszłości doprowadziło to do sporu o inwestyturę między władzą świecką a duchowną. Jedną z form ekspansji politycznej cesarzy była teoria o zwierzchnictwie cesarza nad innymi władcami świeckimi. Już za Ottona I jego przewodnictwo uznawały Czechy oraz częściowo państwo Mieszka I.

Otton przebywał w Italii do 965 roku, następnie podjął jeszcze jedną wyprawę na Półwysep Apeniński. Pobyt na południu Italii zmusił cesarza do kontaktów z Cesarstwem Bizantyjskim. Otton I zaproponował Bizantyjczykom zwrot podbitych ziem na południu Włoch w zamian za wzajemne uznanie tytułów cesarskich. Układ przypieczętowało małżeństwo Ottona II z księżniczką Teofano.

Otton II i Teofano

Otton II został koronowany na króla w 961 roku, a niedługo później na współcesarza (967 r.). Otton I zmarł w 973 roku. W tym czasie Otton II miał 18 lat i był niekwestionowanym następcą tronu. Źródła bizantyjskie nie wspominają o żonie Ottona II, pochodzenie kobiety nie jest do końca znane. Teofano miała być siostrzenicą panującego cesarza Jana I Tzimiskesa. W wolnym tłumaczeniu jej imię oznacza „bosko jaśniejąca”. Ślub 12-letniej księżniczki z Ottonem II odbył się 14 kwietnia 972 roku w Rzymie. Udzielał go sam papież Jan XIII. Podczas ceremonii Teofano została koronowana na królową Niemiec oraz cesarzową. Teofano przywiozła do Europy tradycję wschodnią, która często budziła zdziwienie pośród miejscowej ludności. Otton II odebrał staranne wykształcenie, jednak brak źródeł mówiących o jego edukacji. Prawdopodobnie przez pewien okres w jego otoczeniu przebywał Gerbert z Aurillac, który odegrał swoją rolę w takcie procesu edukacyjnego Ottona III. Panowanie Ottona II nie należało do łatwych. W początkowym okresie władca musiał zmierzyć się z opozycją, która ujawniła się wraz ze śmiercią Ottona I. Przez 7 lat swojego panowania począwszy od roku 973 Otton przemierzał kraj w celu usunięcia konfliktów.