Historia Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu – Niespotykane kolekcje

Rozwijający się w XIX stuleciu ruch kolekcjonerski, a także powstawanie oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego na terenach polskich będących pod zaborami sprzyjałz powstawaniu muzeów o charakterze regionalnym. Wszelkie rodzime kolekcje świadczyły o naszej polskości, która wówczas przez zaborców była nam odebrana.

Ksiądz Wiśniewski

100_0546Radomski kolekcjoner ksiądz Jan Wiśniewski przekazał w grudniu 1913 roku część swoich zbiorów muzealnych Radomskiemu Oddziałowi Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Ten dar przyczynił się do powstania muzeum radomskiego. Ksiądz ten jednak zastrzegł sobie prawo wycofania darowizny w przypadku nie wywiązania się Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego ze zobowiązań. A zobowiązania te polegały na cyklicznym urządzaniu muzealnych wystaw.

Wybuch wojny w 1914 roku

Wybuch I wojny światowej, jak nietrudno się domyśleć, wstrzymał prace nad organizacją muzeum. Opiekę nad zbiorami przekazano osobom prywatnym. Część przechowywana była w posesji Macieja Glogiera przy obecnej ulicy Sienkiewicza 12, a kolejna część w domu inż. Stanisława Magnusa (ówczesnego prezesa PTK) przy obecnej ulicy Curie-Skłodowskiej 6. Mimo, iż zbiory zostały rozproszone oraz częściowo niszczały, ksiądz nie wycofał swojej darowizny.

Po wojnie polsko-bolszewickiej

100_0548W 1921 roku PTK wznowiło swoją działalność. Dzięki staraniom działaczy PTK w dniu 18 marca 1923 roku, w jednej z sal ówczesnego gmachu Starostwa przy obecnej ulicy Żeromskiego 53 otwarto pierwszą regionalną placówkę muzealną. Właśnie tę datę przyjmujemy jako początek muzealnictwa radomskiego. Nowa placówka działała w tym pomieszczeniu przez dwa lata. Z upływem czasu zbiory muzealne przeniesiono do prywatnego pomieszczenia w kamienicy Stefana Hempla. Kolejnym miejscem lokalizacji muzeum była ulica Poniatowskiego 6, gdzie w 3 salach placówki należącej do Państwowej Wytwórni Broni w dniu 30 marca1930 roku uroczyście otwarto muzeum. Duże zasługi w urządzeniu nowej siedziby oddał inż. Kazimierz Ołdakowski, dyrektor Państwowej Wytwórni Broni i ówczesny prezes PTK.

Lata 1939-45

Od września 1939 roku do lipca 1942 roku w zamkniętym dla zwiedzających muzeum, pod nadzorem Gestapo pracował Stefan Trzebiński, inwentaryzując tutejsze zbiory. Przedłużał on jak tylko mógł swoją pracę, ponieważ śledził losy znajdujących się tu muzealiów. Po jej zakończeniu został w 1942 roku wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, skąd nigdy już nie powrócił.

Odtąd jak nie trudno się domyśleć, muzeum dostępne było tylko dla publiczności niemieckiej.

Po okupacji

100_0556Po wycofaniu się Niemców z Radomia zbiory zostały rewindykowane. Dzięki staraniom Zarządu Miejskiego R. Myszkiewicza muzeum uzyskało okazały gmach po byłym Oddziale Banku Handlowego. Budynek ten był zbudowany w 1892 roku, jako prywatny dom rejenta Wł. Kulczyckiego, a od 1906 roku stanowił placówkę wspomnianego banku.

Dziś muzeum im. Jacka Malczewskiego jest jednym z piękniejszych muzeów w Polsce. Zatem zachęcamy do zgłębiania wiadomości na temat jego historii.

 

Ewa Michałowska – Walkiewicz

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*