„Oni tworzą naszą historię” – wywiad

Dnia 19 marca 2014 roku, w Sali Wielkiej Dworu Artusa w Toruniu obchodzono 105. rocznicę urodzin generał Elżbiety Zawackiej. Wspomnienie o tej niezwykłej osobie, powiązane było z uroczystym wręczeniem nagród w konkursie „Oni tworzyli naszą historię” imienia Pani generał.

Profesor Elżbieta Zawacka, kurierka Armii Krajowej i jedyna kobieta wśród cichociemnych, nagrodzona przez sejmik Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa zmarła 10 stycznia 2009 roku w Toruniu w wieku 99 lat. Ideą konkursu jest upamiętnienie legendarnej kurierki i zarażenie młodych ludzi jej pasją: dokumentowaniem historii. Przedsięwzięcie jest organizowane przez Urząd Marszałkowski wraz z kujawsko-pomorskim Kuratorem Oświaty, Fundacją Generał Elżbiety Zawackiej, Archiwum i Muzeum Pomorskim AK oraz Wojskowej Służby Polek w Toruniu, a także z Biblioteką Pedagogiczną im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej w Toruniu.

Głównym celem konkursu jest ma zachęcenie młodych ludzi do rozwijania wiedzy historycznej o „małej ojczyźnie” oraz dokumentowania lokalnych dziejów na podstawie wspomnień świadków, a także zdjęć i pamiątek zachowanych w rodzinnych i publicznych archiwach. Nauczycieli ma zaś skłonić do krzewienia wiedzy o historii regionu. Konkurs cieszy się coraz większą popularnością.

Do konkursu można było nadsyłać prace pisemne o tematyce „O ludziach”, lub „O wydarzeniach” bądź „Album rodzinny” w dwóch kategoriach: dla gimnazjalistów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Prace „O ludziach” przedstawiają sylwetki osób i nieznanych bohaterów historycznych; „O wydarzeniach” przedstawiają relacje żyjących w regionie kujawsko-pomorskim uczestników i świadków historycznych wydarzeń. Natomiast prace „Album rodzinny” zawierają fotografie rodzinne uczestnika konkursu związane z wydarzeniami historycznymi o randze lokalnej lub ogólnopolskiej.

Autor: Paweł Pilarski

Dla laureatów VI edycji konkursu przygotowano atrakcyjne nagrody rzeczowe. Konkurs jest realizowany przez samorząd województwa w ramach edukacji regionalnej województwa kujawsko-pomorskiego, który służy popularyzacji wiedzy o regionie. Młodzież, opisując niezwykłe dzieje swoich bliskich lub ludzi związanych z ich „małą ojczyzną”, zaczyna lepiej rozumieć historię naszego kraju, a także poznaje wzorce patriotycznych postaw, z których może czerpać w przyszłości.

Jednym z laureatów VI edycji konkursu jest Paweł Pilarski, autor pracy pt. Pamiętnik nieznanego żołnierza 63-go Toruńskiego Pułku Piechoty. Po zakończeniu uroczystości, udało mi się z nim porozmawiać.

Historykon.pl: Czy możesz nam zdradzić: skąd w ogóle pomysł na temat pracy?

Paweł Pilarski: Od dwóch lat należę do grupy rekonstrukcyjnej. Grupa między innymi odzwierciedla żołnierzy 63-go Toruńskiego Pułku Piechoty. Moje zainteresowania historią regionu, militariami i wojskiem doprowadziły do tego, że postanowiłem napisać pracę właśnie w tym temacie. Osobiście stwierdzam, że poruszenie historii Pułku już samo w sobie jest ciekawe, a napisanie pracy w formie pamiętnika nieznanego żołnierza tego Pułku, który towarzyszy czytelnikowi od pierwszego po ostatnie dni istnienia formacji jest bardziej wciągające i zachęcające do poznawania historii.

H: Co było najtrudniejsze? Czy spotkałeś się z jakimikolwiek przeciwnościami?

P. P.: Przeciwności zawsze się zdarzają. Na pierwszym miejscu chęć zabrania się do pisania pracy, która długo była przeze mnie wyczekiwana. Po kilku wersach było już łatwiej. Im głębiej i dalej zakorzeniałem się w czytanie źródeł o Pułku, tym wpadało do głowy coraz to więcej pomysłów i coraz więcej rzeczy do opisania, przedstawienia… Szczególnie nabierałem więcej siły i motywacji, wtedy gdy w dokumentach były opisane poszczególne miejsca. W moje głowie od razu pojawiało się współczesne wyobrażenie miejsc z tymi opisanymi w dokumentach, czy widocznymi na starych fotografiach.

H: Czy masz swój ulubiony fragment w przeczytanych źródłach? Który najbardziej wyrył Ci się w pamięć?

P. P.: Głównie opierałem się na dziele kapitana Aleksandra Tomaszewskiego „Zarys Historii Wojennej 63-go Toruńskiego Pułku Piechoty” pochodzącym z 1929 r. Szczerze powiem, że ciężko wybrać mi ulubiony fragment, ponieważ całe źródło jest warte poświęcenia uwagi. Podczas czytania czytelnik wciąga się w następne strony zarysu historii wojennej Pułku. Z pewnością do ulubionych fragmentów, których nie przeczytałem, a zobaczyłem, mógłbym zaliczyć przeglądanie fotografii związanych z Toruńskim Pułkiem Piechoty. Ogólnie wiekowe fotografie mają w sobie swoistą moc, szczególnie fotografie rodzinne, zbiorowe, pod którymi kryją się niewyobrażalne losy poszczególnych osób i ciekawe historie, których niekiedy już nie usłyszmy.

H: Takie konkursy mają to do siebie, że zwykle niosą ze sobą jakieś przesłanie – a co Ty chciałbyś przekazać poprzez swoją pracę?

Paweł Pilarski w mundurze żołnierza 63. PP

P. P.: Cóż mógłbym chcieć przekazać? Z pewnością chciałbym zachęcić młodych ludzi do poznawania historii. Niekoniecznie mówię tutaj o czytaniu jakiś zapisków historycznych, studiowaniu książek, encyklopedii. Oczywiście oczytanie jak najbardziej powiększa nasze horyzonty i otwiera wyobraźnie, zwiększa zasób wiedzy. Jednak myślę o rozmowie, która jest bardzo ważna. Wielu z nas, młodych ma w swojej rodzinie jeszcze wiekowe osoby, które z pewnością podzieliłyby się swoimi przeżyciami, opowiastkami o dziejach rodziny. Wielu z nas uświadamia sobie wartość rozmowy wtedy, kiedy jest już za późno, kiedy zabraknie babci, czy dziadka. Myślę, że przesłań może być wiele, ale jedno jest wyraziste. Starajmy się jak najwięcej rozmawiać, zapisywać ciekawe przeżycia, historie. Zbierajmy rodzinne fotografie, pamiątki, aby pamięć o odległych czasach nie zaginęła. My również kiedyś będziemy stanowili historię, kto wie, może nawet staniemy się bohaterami czyjejś pracy, w którejś już z kolei edycji konkursu… „Oni tworzyli naszą historię”.

Z Pawłem Pilarskim rozmawiała Anita Świątkowska.

 

Autorem zdjęć jest Paweł Pilarski

 

 

 

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*