IPN rozpoczął ekshumację na Cmentarzu Rakowickim

W czasie poszukiwań miejsc pochówku ofiar komunistów naukowcy odkryli niezidentyfikowane ludzkie szczątki. Teraz będą trwać prace nad szczątkami, które przejmie pion śledczy IPN, a tożsamość ofiary spróbują ustalić eksperci od identyfikacji genetycznej.

Fundacja Niezłomni poinformowała na swoim profilu na Facebooku o odnalezieniu fragmentów szczątków ludzkich  na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie oraz  poinformowano odpowiednie organy, w tym Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Z zapisów w księgach zmarłych wynika, że mogą być oni pochowani przy północnym ogrodzeniu Cmentarza Rakowickiego. Prowadzono postępowanie dotyczące fizycznego i psychicznego znęcania się, śmierci i fałszowania tożsamości trzech członków II Zarządu WiN: kpt. Waleriana Tumanowicza, ppłk. Alojzego Kaczmarczyka i kpt. Józefa Ostafina. Zostali oni skazani na karę śmierci i straceni 13 listopada 1947 r. w krakowskim więzieniu przy ul. Montelupich. W 2015 r. na terenie Cmentarza Rakowickiego – w innym miejscu niż obecnie – odbywały się prace ekshumacyjne, ale wówczas nie udało się znaleźć szczątków tych trzech żołnierzy.  Kpt. Walerian Tumanowicz przyszedł na świat 1 marca 1894 r. w Baniłowie nad Czeremoszem. W 1914 r. wstąpił do Legionów Polskich, służył w 3. pułku piechoty. Od 1918 r. był oficerem Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w walkach w bolszewikami. Od 1932 r. służył w Korpusie Ochrony Pogranicza. Od 1938 r. stał na czele wydziału w Naczelnej Komendzie Legii Akademickiej. Brał udział w kampanii wrześniowej, jako dowódca I batalionu 146. pułku piechoty walczył pod Kutnem. W 1940 r. otrzymał rozkaz zorganizowania Inspektoratu ZWZ–AK Mielec, na którego czele stał do lutego 1944 r. W kolejnych miesiącach działał w tajnej organizacji wojskowej „NIE”, a następnie w powołanej na jej miejsce Delegaturze Sił Zbrojnych. Posługiwał się pseudonimem „Jagodziński”. W jej ramach, w czerwcu 1945 r. przejął kierownictwo nad przeprowadzaną na obszarze południowej Polski akcją „Ż” (wojsko Żymierskiego), polegającą na propagandowym oddziaływaniu na żołnierzy „ludowego” Wojska Polskiego w celu podtrzymania w ich szeregach nastrojów patriotycznych. Po rozwiązaniu DSZ działał w Zarządzie Obszaru Południowego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Aresztowany w październiku 1946 r. Swoje ostatnie wystąpienie podczas rozprawy zakończył słowami: Z krwi jestem Ormianinem, z duszy i przekonań Polakiem… Wraz z mlekiem matki wyssałem nienawiść do Związku Sowieckiego. Wyrok kary śmierci wykonano 13 listopada 1947. Ppłk. Alojzy Kaczmarczyk urodził się 31 maja 1896 r. Po wybuchu I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Po odzyskaniu niepodległości ukończył Szkołę Podchorążych w Warszawie, a następnie został mianowany podporucznikiem i otrzymał przydział do 5 pp. Brał też udział w wojnie z bolszewikami. Otrzymał Order Virtuti Militari V kl. oraz Krzyż Walecznych. We wrześniu 1939 r. wyjechał do Lublina. Aresztowany przez Niemców, został osadzony na zamku lubelskim. W 1940 r. jako księgowy w Krakowie brał czynny udział w konspiracji. Latem 1944 r. przebywał w Warszawie, gdzie miał włączyć się w struktury powstającej organizacji „Nie”. Po kapitulacji powstania jako cywil został wywieziony do Gross-Rosen, a następnie Mauthausen-Gusen, gdzie przebywał do maja 1945 r. Po powrocie do Krakowa w sierpniu 1945 r. zaangażował się w działalność Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, a po jej rozwiązaniu – Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Kierował zespołem polityczno-doradczym przy Obszarze Południowym WiN, a następnie Doradczym Komitetem Politycznym przy II Zarządzie Głównym WiN. W 1946 r. aresztowano go, a rok później skazano na śmierć. Kpt. Józef Ostafin urodził się  7 marca 1894 r. W 1918 r. zaangażował się w działalność POW (Polskiej Organizacji Wojskowej). W 1919 r. w Wojsku Polskim brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walczył w obronie Lwowa i Przemyśla oraz w powstaniach śląskich. W 1932 r. rozpoczął pracę w szkolnictwie. Był także posłem kadencji Sejmu II Rzeczypospolitej. W 1939 r. został aresztowany przez Rosjan we Lwowie. W 1941 r. wstąpił do ZWZ–AK. Od 1943 r. był referentem Wydziału Rolnictwa Okręgowej Delegatury Rządu, przygotowywał akcje sabotażowe polegające na zaopatrywaniu organizacji konspiracyjnych z zasobów niemieckich firm.  1944 r. trafił do organizacji NIE. 1945 r. działał w organizacji Wolność i Niezawisłość pod ps. „Chudy”. 19 IX 1946 r. został aresztowany, a rok później powieszony. Niestety teren nie był odpowiednio zabezpieczony i w 2013 roku w tym miejscu wymieniono grunt i wtedy mogły najprawdopodobniej ulec zniszczeniu znajdujące sie tam groby. Specjaliści z IPN i Instytutu Ekspertyz Sądowych wznowili prace na tym cmentarzu. Rozpoczęto ekshumację nieidentyfikowanych szczątków ludzkich, które zostały znalezione w wojskowej części cmentarza. Po całkowitym wydobyciu szczątków zostaną one przebadane w Instytucie Ekspertyz Sądowych. Po zakończeniu wszystkich badań będzie wiadomo, czy szczątki należą do zamordowanych działaczy antykomunistycznego podziemia.

Źródło:  dzieje.pl,  gazetakrakowska.pl, polsatnews.pl, rmf24.pl

Marika Matusiak

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*